ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՄԱՆԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ԸՍՏ ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ / Աելիտա ԴՈԼՈՒԽԱՆՅԱՆ

Խիստ շնորհակալ գործ է կատարում Սուսաննա Հովհաննիսյանը թումանյանագիտության բնագավառում: Նա հրատարակել է մեծ մտածողի, եզակի հասարակական գործչի, հանճարեղ բանաստեղծի կյանքին ու գործունեությանը վերաբերող բազմաթիվ գրքեր: Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակին ընդառաջ՝ 2018 թվականին, լույս տեսան գրականագետի երեք արժեքավոր գրքերը՝ “Ованес Туманян в годы Первой мировой войны”, «Վերնատուն» և «Հովհաննես Թումանյանը մանկագրության խաչմերուկներում»: Առաջին ռուսալեզու գիրքը հնարավորություն է՝ […]

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՄԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆԸ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ  

  Թումանյանի ծնողները 8 երեխա ունեցան՝ 5 տղա և 3 աղջիկ: Ամենամեծը, ամենից սիրվածն ու գուրգուրվածը ապագա բանաստեղծն էր՝ Հովհաննես Թումանյանը: Նա ծնվեց Դսեղում 1869 թ. փետրվարի 7-ին (հին տոմարով): Փետրվարի 15-ին բանաստեղծին մկրտում են և Հովհաննես անվանում իր հորական պապի՝ մեկ տարի առաջ վախճանված Հովհաննես աղայի պատվին, թեև Հովհաննես էր նաև մորական պապի անունը: […]

ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ԽՈՍՔԸ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

    Ոչ բոլոր գրողներն են խոսքաշեն, ոչ բոլորի բանավոր խոսքն է զարգացած: Ինչ վերաբերում է Թումանյանին՝ նրա բանավոր խոսքը արտակարգ մեծ հմայք ուներ: Պոետի բանավոր խոսքը բնորոշվում էր հակիրճությամբ ու դիպուկությամբ, միշտ նշանակետը թիրախավորելու ունակությամբ: Բանաստեղծը չէր սիրում հապշտապ ու բարձրաձայն խոսքը. «Խոսում էր հանգիստ, դանդաղ, մեղմ ու կամաց»,  հիշում է դուստրը՝ Նվարդը: Թումանյանը […]

Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ / «Անուղղելի» գիրք նվիրողը

Թումանյանը իր նոր լույս տեսած գրքերը առատորեն բաժանելու սովորություն ուներ: Բանաստեղծի կինը՝ Օլգան, վկայում է, որ գրքերի տպաքանակի սպառվելուց հետո «գալիս էր, երեխաներին նվիրած գրքերը ետ վերցնում, տանում-նվիրում իր հյուրերին… և էսպես ո՛չ մեզ, ո՛չ էլ իր մոտ նրա գրքերից երբեք չէր լինում»: Այսպես, 1893 թ. լույս տեսած «Դաշնակներ» գրքույկը բանաստեղծը լցնում էր վերարկուի գրպանները […]

ՈՐԲԵՐԻ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ՀԱՅՐԻԿԸ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Ցանկացած որբախնամ գործունեություն միաժամանակ աշխարհի մեծ հումանիստների, մարդկության լավագույն սերուցքի, գթասրտության նվիրյալների անձնազոհության պատմությունն է, որի անհրաժեշտությունն ու կարևորությունը մշտապես արդիական է և ուսանելի: Մեծ եղեռնի տարիներին հայ գաղթականությանն ու հատկապես որբերին օգնության ձեռք մեկնեցին հայ և այլազգի հարյուրավոր գործիչներ, մեծ հումանիստներ Յոհաննես Լեփսիուսը, Օգե Մեյեր Բենեդիքսենը, տասնյակ միսիոներներ՝ Հակոբ Կյունցլերը, Կատրեն Փիթերսոնը, Կարեն Եփփեն […]

ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ – 150. ԱԶԳՈՎԻ ՀՈԲԵԼՅԱՆ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ – 150 «Ազգովի հոբելյան ես հասկանում եմ, երբ տոնում են մեկի հոբելյանը, որին պսակելիս՝ ամբողջ ազգը կարող է ասել. թե քեզ պսակելով միևնույն է՝ թե ինձ եմ պսակում: Որ դուրս է եկել ու վեր է բարձրացել իր ժողովրդի մակերևույթից էնքան, որ գլուխը երևում է ամեն երկրից, հարգանք ու հիացում է ազդել ամեն տեղ»: Հովհաննես […]

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑԱՍԵՐ ՀԱՅ ԳՐՈՂԸ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Թումանյանը ամենաընթերցասեր հայ գրողներից է: Յուրաքանչյուր հայի համար հատուկ է դարերի խորքից եկող և գրեթե բնազդական սերը դեպի գիրքը: Բանաստեղծի մեջ այդ սերը առավել շեշտված էր, առավել ցայտուն: Գրքի նկատմամբ Թումանյանի վիթխարի սիրո ապացույցն էր 10 000 միավոր գրականություն կազմող նրա անձնական գրադարանը, որից այսօր պահպանվել է 8000 գիրք: Համեմատության համար նշենք, որ նյութական միջոցներ […]