ԵԼՈՒՄՈՒՏ. պատերազմ* / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

  Այ­ցե­լութ­յուն քե­ռուն Սուրճ ե­փեց ա­ռա­վոտ­յան, վերց­րեց բա­ժա­կը պնա­կով ու նստեց հե­ռուս­տա­ցույ­ցի առջև, միաց­րեց, զար­մա­ցավ, որ աշ­խա­տում է, սկսեց փոխ­փո­խել ա­լիք­նե­րը` ո՛չ այն­քան ինչ-որ դի­տար­ժա­նութ­յուն գտնե­լու նպա­տա­կով, այլ հա­նուն հե­տաքրք­րութ­յան` տես­նես ի՞նչ պա­րու­նա­կութ­յուն ու­նի հայ­կա­կան հե­ռուս­տա­տե­սութ­յու­նը… Լու­րեր, մուլ­տեր, է­լի մուլ­տեր, լա­ցա­կու­մած ձայ­նե­րով ու ար­տաս­վա­թոր աչ­քե­րով կա­նայք, սպառ­նանք ներշն­չե­լու հա­վակ­նող խո­ժոռ դեմ­քե­րով տղա­մար­դիկ` սե­րիալ­նե­րի կեր­պար­ներ… Սև-սպի­տակ […]

ԳՈՒՐԳԵՆ ԽԱՆՋՅԱՆ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է արձակագիր, դրամատուրգ ԳՈՒՐԳԵՆ ԽԱՆՋՅԱՆԻՆ ծննդյան 70-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին Ես Գուրգեն Խանջյանն եմ, ես… Այո՛, ես Գուրգեն Խանջյանն եմ… Բայց ինչու եմ ես Գուրգեն Խանջյանը և ոչ, ասենք, Կիրակոս Սարգսյանը կամ ինչ-որ ուրիշ մեկը, ի՞նչն է կամ ո՞վ, որ ասում է` ես Գուրգեն Խանջյանն եմ, ես` ես եմ… Գենո՞մս […]

Ճերմակ թռչնի կռինչը / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

(հեքիաթ-էսսե)     Ճերմակ գոմեշը կանաչ-դեղին դաշտի միջով քաշում-տանում է եռասայլ գնացքը, անիվները ճռճռում են փայտյա հնամենի ռելսերի վրա, երթն առաջնորդում է քաթանե գորշ թիկնոցով պարուրված մեկը, չի շրջվում սայլերում նստածների կողմը, մաշված կաշեկազմով մատյանը թևատակին` լուռ քայլում է` թեթև ձգելով գոմեշի կապը: Տուո՜ւ-տուո՜ւ` ժամանակ առ ժամանակ բառաչում է գոմեշ-քարշակը` բերանից գոլորշի մղելով երկինք: Թփի […]

ՆԵՐՍՈՒԴՈՒՐՍ / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

…Չէ՛, հետաձգելու կարիք չկա, երեկ արդեն անցել էր մտքովս, բայց օր ու ժամ չէի ճշտել, հիմա, ահա, ճշտեցի, հենց այսօր էլ կգնամ, հենց հիմա, ինչո՞ւ ոչ… Հեռու` խնդիրներից, հեռու` տագնապներից, հեռու` աղմուկից, որ պատուհանիս տակ գոռում-գոչում է, կոչում-հրավիրում… Ինձ հիմա խաղաղ միջավայր է պետք, Զանգվի ձորը չէ, քաղաքի մեջ է, լարվածությունը նրան էլ է ներքաշել, […]

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ ԵՆՔ

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ ԵՆՔ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՀՐԱՄԱՆԱԳԻՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 2017 Թ. ՊԵՏԱԿԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿՆԵՐ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Հայաստանի Հանրապետության 2017 թ. պետական մրցանակ շնորհել` գրականության և հրապարակախոսության ոլորտում, ԳՈՒՐԳԵՆ ԽԱՆՋՅԱՆԻՆ` «Տուր ձեռքդ, պստլո» վեպի համար:   Մեծարգո պարոն Նախագահ Տիկնայք և պարոնայք Գուրգեն Խանջյանի անունը ժամանակակից հայ արձակի ամենաշրջանառվող անուններից է, և դա պատահական չէ. տարիների, տասնամյակների ընթացքում հայ արձակագիրը […]

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

1. Սիրիայի ազատագրումը: Թվում է` կարելի է գումարել նաև եվրոպական համաձայնագիրը, սակայն ասեմ անկեղծ` չեմ պատկերացնում, թե դա մեզ ինչ է տալու, հուսամ` ավելի շատ լավ բան, քան` հակառակը: 2. Գրքի փառատոնը. լավ կլինի, եթե այն ապագայում դառնա միջազգային: Բոլոր այն միջոցառումները, որոնք քարոզել են իսկական գրականություն, իսկական արվեստ: 3. Դստրիկիս լույս աշխարհ գալը. դա […]

Խամաճիկների ազատությունը / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

Աշխարհն աստիճանաբար հանձնվում է Մեծն արտադրողին, ամեն իսկապես արժեքավոր բան մանրացվում, ծնկի է բերվում նրա առաջ: Մեծն արտադրողին պետք չէ իրեն և աշխարհն իսկապես ու խորությամբ ճանաչել-հասկանալ ցանկացող, ինքն իրեն իսկապես ու խորությամբ փնտրել-գտնել ցանկացող մարդը, անհատականությունը, նրան պետք է ենթարկվող, ուղղորդելի սպառող© Մեծն արտադրողը սպառող է բուծում: Եվ բուծելու ընթացքում նա անդադար կրկնում է` […]

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ Արձակագիր, դրամատուրգ «Գրեթերթի» խմբագիր Այս հեռուստամարաթոնը նշանակալից է նաև՝ որ մեկ անգամ ևս հանրայնորեն հիշեցնում է գրականության գոյությունն ու կարևորությունը: Թող չթվա, թե դրամահավաքը գրողի համար է (մեր գրողը սովոր է համեստ ապրուստի), այլ գրականության համար, տպագրության սպասող գրքերի, գրական շփումների աշխուժացման, գրական մամուլի խթանման համար: Սիրե՛ք ձեր գրականությունը, նա փոր չի կշտացնում, […]

ԱՊԱՇԽԱՐՈՒԹՅԱՆ ԽՈՍՏՈՎԱՆԱԳԻՐ / Հակոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Հավանաբար ամենազազրելի գիրը մատնագիրն է, որը փորձաքարի պես նետվում է ասպարեզ՝ իրենով հանգուցելով փորձության ենթարկվող ճակատագրերն ու ճանապարհները: Գուրգեն Խանջյանի առայժմ վերջին գիրքը խորագրված է «Մատնագիր»: Այն ավելի շուտ խոստովանագիր է՝ պոչը կապույտ գրիչը թաթախած կապտականաչ ջրերի այլակերպումների մեջ: Ինչպես որ «Մատնագիր» գրքի տիտղոսաթերթին է ներկայացված, այն գիր է` «Կենսագրություն` ըստ ենթագիտակցության»: Գիրքն սկսվում է […]

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

Անկախությունը մեր մեծագույն ձեռքբերումն է, Աստծու շնորհի նման էր, որովհետև ոչ ոք, նույնիսկ Ազատության հրապարակում տարիներով հանրահավաքների մասնակցողներս, հակակայսերական կոչեր անողներս, չէինք պատկերացնում, որ ԽՍՀՄ կայսրությունն այդպես միանգամից, այդպես անակնկալ կփլուզվի: Այնուհետև` մութ, ցուրտ, քաղց, պատերազմ, օգնության լոբի ու նավթ® Դժվար սկսվեց, հեշտ չի ընթանում, բայց կա՛, մե՛րն է, դարեր անց, վերջապե՛ս, և չե՛նք կորցնելու: […]

ԺԱՄԱՆԱԿԻ ԳՐՈՂԸ / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

Հրապարակումների առումով կարծես թե հարուստ տարի է, տարեսկզբին երկու պիեսներիս բեմադրությունների պրեմիերաները կայացան. Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոնում՝ «Որբերի ընտանիքը», «Համազգայինում»՝ «Արտավազդ Շիդար»: Մոտ օրերս լույս կտեսնի «Մատնագիր» գիրքս, ուր փորձել եմ երևան հանել ենթագիտակցականիս կենսագրությունը, այն խիստ տարբեր է գիտակցությանս իմացած կենսագրությունից: Տարեվերջին «Անտարես» հրատարակչությունը կհրատարակի պիեսներիս ժողովածուն, վերջին 7-8 տարիներին գրած պիեսներ են, թվով […]

ԶԳՈւՅՇ / Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

Էսսե Խաղաղ է տանը, զեփյուռն է ներս գալիս կիսաբաց օդանցքով` տատանում ծիրանագույն վարագույրը, ճանճը վարագույրից բզզալով պոկվել` կախվել է օդում, արևի շողը պատուհանի ապակին թափանցած` ճերմակ շեղբով շոշափում է շագանակագույն հատակը, փոշին բրոունյան շարժումով երևակվել է շողի թեք էկրանին, մանուշակագույն մետաքսից ծածկոցն ասես գինի լինի մահճակալին թափված, որ անկյունում հավաքվել` ծորում է գետին, պատից կախ […]

ՆԱՄԱԿՆԵՐ` ԳՐՈՂԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՌՈՒԹՅԱՆ ՀԵՌԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ / ԱՐՔՄԵՆԻԿ ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

Գուրգեն Խանջյան, «Նամակներ ընթացքից», պատմվածք, էսսե, կոլաժ, Երևան, հեղինակային հրատ., 2009 թ., 272 էջ: Վերջին տարիներին Գուրգեն Խանջյանի ստեղծագործական կարելիություններն ավելի շատ դրսևորվում են վիպագրության ու դրամատուրգիայի ժանրային տարածության մեջ, իսկ ահա փոքր արձակի, ի մասնավորի` պատմվածքի ու էսսեի ոչ այնքան հաճախակի երևումներն ընկալվում ու մեկնաբանվում են իբրև «վեպից վեպե ստեղծագործական տարածության միջանկյալ փորձարկումներ ու […]

ՆՍՏԵՆՔ ՈՒ ՍՊԱՍԵՆՔ… / ԱՆԱՀԻՏ ՍԱՀԻՆՅԱՆ

Տպագրվել է   #4 (2923) 15 փետրվարի 2008 թ., Գրական թերթ Գուրգեն Խանջյանի «Լուր չկա» գրքում ներկայացված հերոսները ժամանակակից հայ երիտասարդներ են: Պատմվում է առաջին դեմքով: Գլխավոր հերոսը նկարիչ է, զբաղվում է նկարչությամբ, թեև ծնված չէ նկարչության համար: Վաստակում է իր հացը, ընդամենը. ավելին չի էլ ուզում: Նկարում է առանց ներշնչանքի, առանց ոգևորության, փառք չակնկալելով: Թեև […]

Գուրգեն Խանջյան: «Նամակներ ընթացքից»: Վիպակների և պատմվածքների ժողովածու, ռուսերեն / Ելենա ԶԻՆՈՎԵՎԱ

«Սակայն չշեղվեմ, այլապես… Միտքս շատ է անզուսպ ու կամայական, եթե ազատ թողնեմ` կարճ ժամանակում այնպիսի հեռուներ կտանի, որ շուտ վերադառնալ չեմ կարողանա: Եվ հետո, ցավեցնող են այդ հեռուները, այնպիսի Share on Facebook

Մահը որպես ապրելու առիթ ու ընտրության հնարավորություն` կենդանի խոզի ու ճամպրուկի միջև / Հայկ ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

…ո՞վ ես, ի վերջո: – Մասնիկն եմ այն ուժի, որ հավիտյան տենչում չարիք, բայց բարիք է գործում միայն: Գյոթե «Ֆաուստ» Ֆաուստից բերվող այս բնաբանով է բացվում Միխայիլ Բուլգակովի «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպը, որտեղ մեֆիստոֆելյան` մարդկանց կյանքը մահվան միջոցով, իսկ բարին չարի միջոցով արժևորել Share on Facebook

ԹԱԲՈՒՆ

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ Օրերը վազում էին իրար ետևից, եղանակները հաջորդում էին միմյանց` տաք, ցուրտ, խոնավ, չոր, արևը հեռանում էր, մոտենում, լուսինը կլորվում էր, կիսատվում, մարդը նայում էր անտառին, դաշտին, լեռներին, ծովին, արևին, լուսնին, էլի ինչ-որ բան էր ուզում տեսնել, ինքն էլ չգիտեր` ինչ, չէր ստացվում, մատը դնում բերանը` ծպպացնում: Միջատներն իրենց թռիչքն օդում զսպած` թիրախ էին […]

ՄՈՒՆԿԻ ԿԱՄՐՋԻՆ

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ Էդվարդ Մունկն այլևս չի զբոսնում իր կամրջով, գոնե չի անցնում, ոտք չի դնում տախտակամածին, մտածում է՝ բժիշկներն իրեն բուժել, հիվանդությունից անդին են անցկացրել, իրեն՝ իրենից անդին, մեղքերի թնջուկից, վախերից, սարսափներից, բարդույթներից անդին, ուստի ո՞նց կարող է ինքն իրենից անդին անցած՝ անցնել կամրջով… Բայց կարոտում է, կարոտում է կամրջին, կարոտում է սև հրեշտակներին… «Հիվանդությունը, […]