ԱՄԲՈԽԸ, ԴՈՒ ԵՎ ԱՆՁՐԵՎԸ
Ահա ամբոխը, ահա դու և անձրևը քո սև վարսերի մեջ,
ուր քամին ջրի հիշողությունն է թերթում,
վարսերդ գնում-գալիս, դիպչում են այտերիդ,
ամբոխը ոչինչ չի ասում, նա ոչինչ չի նկատում,
նայում եմ քեզ ու չգիտեմ՝ մեզանից ում կարելի է հավատալ,
ով է իրական, ով՝ ոչ, ով է ում հորինել, ով է ում հերքում,
և ով է ավելի զորեղ՝ ամբո՞խը, թե՞ նա, ում ներկայությամբ
դադարում է գույություն ունենալ ամբոխը…
Ահա դու և մանուշակագույն հովանոցիդ թափվող անձրևը,
այն քամին, որն ելնում է քո սև վարսերի միջից
և շրջում մրսած քաղաքի փշաքաղված կտուրներին,
իբրև սիրո, վարդի, և աշնան մեղեդի,
ինձ թվում է, ինչ-որ նոր բանի սկիզբ է սա,
չէի պատկերացնի, որ բանկում աշխատող մի աղջիկ
կարող էր հանկարծ բանաստեղծություն դառնալ,
որից հետո ես կհամոզվեմ, որ երկինքը աստվածներով է գեղեցիկ։
Ես ոչ մի տեղ չեմ գնում, բացի այնտեղից, որտեղից եկել եմ։
***
Ինքնախեղման երթում ծափ են տալիս հոգիները դիվահար,
և սին առասպելի մեջ մերկ ու խոնավ թափառում են
արյունատար անոթները բոլոր,
որոնք եղել են ինձանից առաջ և չեն ապրելու ինձանից հետո,
և չի մնում ինձանից ոչ մի մնացորդ, որ կարողանամ պարուրել
իբրև մասունք, կամ գինի ու հաց գալիքի վաղամեռիկ սեղանին,
որ չգոյությունը հավերժական կյանք է անվանելու։
Ճամփեզրի կյանքը դանդաղ օրվա հացի փոխվեց,
և փողոցում նստած ծեր բախտագուշակը
խաղաքարտեր դրեց սրտիս մեջ, գուշակելու համար
գերզմանափոսիցս մի քանի քայլ ձախ մեռնող ապագաս,
որ կարողանամ հասկանալ իմ անունից հոխորտացող առաջնորդին,
որը կա, սակայն գոյություն չունի, և ես նախավերջին մարդն եմ գուցե,
որ տեսնում եմ չգոյության այդ տխուր ուրվականը իմ օրերի պատից կախ։
Ոչ երկինքն է լալիս, ոչ բախտեր են բացվում,
հրեշտակների գլխավերևում նստած մի ագռավ աղոթք է կարդում,
և հնամենի թատրոնի մաշված վարագույրի պես փակվում են կոպերս,
ես բոլորին և ամեն ինչ տեսնում եմ ինձանից բացի,
և լռություն է իջնում մարդու մեջ մեռնող Աստծո վարսերին,
տաք ձյուն է գալիս, փչում է քամին, ես մեռնում եմ դեռ։
***
Աշուն է, չծերացող, ոչ մի տեղից չեկող,
բաց երկնքի տակ անբարբառ դողացող մերկ ծառերի պես,
մեկն ինձ վաղուց մարսել է և ոչինչ չի հիշում իմ մասին այլևս,
մեկի կոկորդին ես կանգնել եմ ձկան փշի պես,
ով չի կարողանում մարսել, որ մոռանա ինձ,
իսկ արդեն աշուն է, ոչ մի տեղ չգնացող, ոչ մի տեղից չեկող։
Աշուն է, ձեռքդ բռնելուս պահի պես հավերժական,
և կարծես այս արևը չի հեռանալու այլևս,
կարմիր այն երեկոյի նման, երբ սրճարանում
մոտեցար ու կանգ առար իմ սեղանի մոտ,
ինչպես ժամանակն է կանգ առնում
շրջափակման մեջ հայտնված զինվորի սրտում,
կամ արյունը՝ երակներում։
Աշուն է, անձրև է թափվում կուրացող ծառերի փակ աչքերին,
դու վաղուց չկաս, չկամ նաև ես,
մեր արևը ձմռան է փոխվել, բայց տաք մի ձմռան,
որը կարող է մոխրի վերածել մեր մարմինները,
և մնացյալ այդ լռության մեջ կապրի սերը միայն
գեղեցիկ՝ ինչպես սիրտը սիրահարված,
ջերմացնող՝ ինչպես արևը բոլոր եղանակներին։
ԻՆ ԵՎ ՅԱՆ
Մի կին գրասեղանի առջև նստած,
գլուխն առած ափերի մեջ,
լուռ օրորվում է, ինչպես
թոշնած վարդը ծաղկամանի մեջ,
սեղանին թափված թղթերի ծալքերում
խճճվել և խեղդվում է մի բուռ արև,
կինը փակել է աչքերը՝
կոպերի ետևի լռությունը
թաքցնելու համար,
նա կում-կում խմում է անցյալը,
որպես հոգեվարք․․․
Աղոթքի պատի տակ,
քարացել է մի տղամարդ,
ում կենսագրությունը
մահացածի բաճկոնի պես
ոչ ոքի պետք չէ այլևս,
նրա սրտի կոկորդին կանգնել է
մի կին, ով թիթեռի պես թռչկոտում,
կանգնում է աղոթքի պատին
և անհետանում՝ ուրվականի պես,
մի կին, ով գրասեղանին թափված թղթերի մեջ
ամեն օր գրկում և համբուրում է մի տղամարդու,
ով արևի շողի պես հայտնվում, ներս է լցվում
և հեռանում է անհայտ ուղղությամբ,
ինչպես աղոթքի պատից հեռացող մի թիթեռ․․․
ԿԱԹԻ ԲՈՒՅՐ
Վարդի աչքի մեջ քնած մի կին
ցավից կոշտացած մատներով
փորփրում է հիշողության ճամպրուկը,
նա անցյալի վերնաշապիկն է փնտրում,
որը կաթի բույր և հողի համ ունի…
Հրեշտակի սրտի մեջ քնած մի կին,
վերքից կոշտացած աչքերով,
քարացել է պատերազմի զոհասեղանին,
նա որդուն է փնտրում երկնքում,
որից կաթի բույր և վառոդի հոտ է գալիս…
Կնոջ սրտի մեջ քնած մի հրեշտակ,
սիրտ չունի այլևս աչք բացելու…
ԳԻՇԵՐՆ ՈՒ ԵՍ
Չեմ ուզում որևէ բառ արտաբերել,
սակայն ուզում եմ քեզ մի հեքիաթ պատմել
աշխարհի մասին, որն առաջվանը չէ վաղուց,
եկ, գլուխդ դիր ուսիս, որ կարողանաս լսել
բերնեբերան լցված լռությանս մեղեդայնությունը
այս ցուրտ ժամանակներում,
երբ սիլիկոնե շուրթերը համբույրը գողացան երկնքից,
աշխարհը վրեժով լցված տղամարդ դարձավ,
որը սիրելու փոխարեն իշխել փորձեց,
և երամ-երամ զոհաբերված սրտերը
ցամաքած գետում թպրտացող
ձկների տխուր ճակատագրին արժանացան…
Ես շնչում եմ քո ձեռքերի փոշին,
տեսնում եմ քո սև սրտի կարմիր արցունքը,
որն ընկնում և ցամաքում է վառոդահոտ օդի մեջ
և չի հասնում հոգու ջրերին մարդու,
եկ, ննջիր ձեռքերիս վրա,
քանի դեռ չի բացվել լույսը և չի կուրացրել քեզ…
Ես ամեն օր մեռնում եմ բոլորովին ուրիշ երկնքում
և լսում եմ դրախտի ծաղիկների մեջ լացող
երեխայի ձայնը, ով ձեռքը մեկնում
և օրորոցային երգող մոր երակներում
չի կարողանում դիպչել Աստծուն այլևս…
***
Այդ երեկո իմ հոգում խորը անդունդ բացվեց,
որտեղ հազարավոր երազներ լցվեցին,
այն այդպես էլ չփակվեց սակայն,
կարծես թե այնտեղ՝ այդ մութ հատակում,
հազարավոր ձկներ են լալիս,
չեն թողնում քնել, նորմալ սնվել,
բարձիս վրա մի տեղ չկա,
ուր ձկան արցունք ընկած չլինի…
Այդ երեկո, երբ գիշերը դեռ
չէր արխիվացրել օրը,
կրակի վրա դրված ձկան աչքի մեջ
ես տեսա արտասվող ծովը,
իսկ կրակը լուռ սղոցում
և ցավեցնում էր իմ հոգին,
թվաց ուտում էինք մարմինը ծովի
ուր հազարավոր երազներ կային,
որոնք դեռ չէին քնել
և կյանք էին աղերսում մեզանից…
Շաքե ջան, էսքանը…
ԳՅՈՒՂԻ ԱՌԱՎՈՏԸ
Լռության որովայնում
նոր-նոր սկսում է խաղալ բառը,
ես լսում եմ, թե ինչպես է
եղյամի սրտի մեջ տրոփում
գարնան զարկերակը,
անձրևը թաց ծածկոց է գցում
հանգուցյալ կտուրներին,
որոնց տակ ապրող հարյուրավոր
կենսագրություններ է քաղել
ժամանակի մանգաղը
և նետել հեռու,
քամին մայր ծիծեռնակի պես
ծղրտալով մոտենում, թակում է
դուռ ու պատուհան,
իր ձագերին է փնտրում
ժանգոտ դարպասների
ամայության մեջ,
ուր խավարի ջրերն են հոսում վաղուց…
Լռության որովայնում
նոր-նոր է սկսում խաղալ բառը,
ես տեսնում եմ, թե ինչպես է
ջրափոսերի մեջ խեղդվում մանկությունս,
անձրևն այս անգամ բաճկոն չի դառնում ինձ համար,
ես երկինքն եմ հագնում որ չմրսեմ,
և կարողանամ դուրս գալ ժամանակի բարուրից։
