­Գէորգ ՊԵՏԻԿԵԱՆ / ԱՆՊԻՏԱՆ ԽՈՐԱԳԻՐԸ

 

Այդ օր, քիչ մը ուշ արթն­ցաւ, աչ­քե­րը անք­նու­թէն ու­ռած էին: Զ­գա­լի էր: Ծանր բան մը կար ու այդ մէ­կը իր նոր հա­տո­րին լոյս ըն­ծա­յումն էր: Եր­կար ժա­մա­նակ խլող աշ­խա­տանք: Բո­վան­դա­կու­թիւ­նը ար­դէն կազ­մած էր: Նախ­նա­կան աշ­խա­տանք­նե­րը տա­րո­ւած: Կը մնար խո­րա­գի­րը ճշդել: Ա­հա հոս էր, որ իր խո­հե­րը, չղջիկ­նե­րու նման գի­շեր­նե­րը ա­նօ­րի­նակ խռով­քով մը կ­’արթն­նա­յին: Ներ­քին, սա­կայն ծա­ծուկ խռովք մը:
Ինք կ­’ու­զէր, որ այս «նո­րե­կը» մին­չեւ հի­մա հրա­տա­րա­կած եւ լոյս ըն­ծա­յած հա­տոր­նե­րէն իր ճակ­տին տար­բեր ա­նուն մը ու­նե­նար: Քա­րա­ցած եւ սո­վո­րա­կան խո­րա­գիր­նե­րէն դուրս գալ կը փոր­ձէր: Ա­ւան­դա­կան դի­մա­գի­ծէն տար­բեր: Ա­նոր հա­մար, շո­ւա­րու­մը պա­տած էր միտ­քը: Այս բո­լո­րը, իր մտքին մէջ, կար­ծես կոր­սո­ւած «բա­նի» մը կանչ­նե­րը ըլ­լա­յին:
Լա­ւա­տե­ղեակ էր, թէ մար­դոց մտա­ծե­լու եւ ապ­րե­լու պայ­ման­նե­րը փո­խո­ւած էին: Փո­խո­ւած էր նաեւ՝ ինք: Ա­նոր հա­մար կ­’ու­զէր նոր «երգ» մը «նօ­թա» մը տալ՝ իր հա­տո­րի ճակ­տին: Ալ «հի­նը» համ չու­նէր:
Մտ­քէն ա­նօ­րի­նակ եւ ան­ժա­մա­նակ «բա­ներ» սկսած էին անց­նիլ: Ինք կը գի­տակ­ցէր: Բայց…: Յայտ­նի էր, թէ յու­շերն ու մտա­ծում­նե­րը, սկսած էին հին լա­րե­րու վրայ չէր նո­ւա­գել: Կը կար­ծէր, որ ժա­մա­նակն էր գլխա­ւոր մե­ղա­ւո­րը: Ո­րով­հե­տեւ, ի­րեն հա­մար նոյն այդ ժա­մա­նա­կը ալ քմա­հաճ եւ ան­զի­չող դար­ձած էր:
Ուս­տի ինք­զինք հա­ւա­քեց: Գա­ւաթ մը սուրճ պատ­րաս­տեց ու մօ­տե­ցաւ իր սե­ղա­նին: Գ­րա­ւեց ա­թո­ռը ու նստե­ցաւ: Օ­րե­րէ ի վեր այս նոյն տեղն էր, որ կը գրա­ւէր: Իր մտա­ծում­նե­րուն կա­յա­րա­նը ըլ­լար կար­ծես:
Հարկ էր ան­պայ­ման եւ վեր­ջա­պէս բա­նալ նոր մտա­ծում­նե­րու ան­հատ­նում կծի­կը: Վերջ մը տալ այն ա­նո­րոշ եւ յոգ­նե­ցու­ցիչ ի­րա­վի­ճա­կին:
Ուս­տի, ապրում­նե­րը ամ­փո­փեց:
Արդ, ի՞նչ է գիր­քը կամ հա­տոր ը­սուա­ծը: Ինք գի­տեր, որ գիր­քը լե­զու էր եւ նոյն­քան ալ ո­գի, եւ այդ լե­զուն էր, որ պի­տի վե­րա­նո­րո­գէր մար­դոց զգա­ցում­նե­րը ու միա­ժա­մա­նակ ա­նոնց մտքին յա­տուկ նոր հո­րի­զոն­ներ պի­տի բա­նար:
Ու այս մէ­կը՝ ան­շուշտ, շնոր­հիւ հե­ղի­նա­կին: Բայց ո՞վ էր հե­ղի­նա­կը, ե­թէ ոչ գրիչ-ան­հա­տը, որ իր տո­ղե­րու շար­քով է­ջե­րով պի­տի գար գրա­ւե­լու ըն­թեր­ցո­ղի միտքն ու հո­գին:
Իսկ, ո՞վ էր ըն­թեր­ցո­ղը: Լաւ գի­տէր, որ ազ­գի մը ինք­նու­թիւ­նը պա­հո­ղը ըն­թեր­ցումն է: Ա­ռանց ըն­թեր­ցո­ղի, գիր­քը ճեր­մա­կի վրայ սեւ մե­լա­նով հա­ւա­քա­ծոյ մըն էր, ու­րիշ ո­չինչ: Բայց կա­յին նաեւ ժխտական կէ­տեր ալ.- այս­պէս, հայ գրո­ղը եւ իր գրի­չով չէր կրնար յա­ւակ­նիլ: Ա­հա նման մեծ ու փոքր հար­ցեր, մտա­հո­գու­թիւն դար­ձած կը խճո­ղէին իր միտ­քը եւ կը վատ­նէին ժա­մե­րը:
Միւս կող­մէ ալ, հան­դար­տօ­րէն ինք­զինք կը հա­մո­զէր ը­սե­լով, թէ ընդ­հան­րա­պէս բա­ւա­րար թի­ւով գիրք կար­դա­ցող չկա­յին: Ու այս մէ­կը սեւ ի­րո­ղու­թիւն ըլ­լա­լէ չէր դա­րեր: Ներ­կա­յիս հա­յե­րէն գիր­քի հան­դէպ սէ­րը կաղ էր:
Ա­պա վեր­ջը, ե­րե­ւա­կա­յու­թիւ­նը կը վա­ռէր: Մ­տո­վի շատ մը են­թադ­րու­թիւն­ներ կը փոր­ձէր կա­տա­րել:
Կեղծ էր այն գրա­կա­նու­թիւ­նը, որ կեան­քին հետ չէր: Ե­թէ զգա­ցում չկար, ու­րեմն ո­չինչ կար: Այս՝ ճա­ռա­գայ­թի պէս պայ­ծառ էր եւ ա­կան­ջի օղ: Այս­պէս սկսած էր օր զե­րո­կով տրա­մա­բա­նել իր միտ­քը: Ինք­զինք կը փոր­ձէր հա­մո­զել: Սա­կայն հա­կա­ռակ կարգ մը ճշմար­տու­թիւն­նե­րուն եւ ցաւա­լի նկա­տո­ւած ի­րա­կա­նու­թիւն­նե­րուն, ինք կը հա­ւա­տար վա­ղո­ւան լոյ­սին, յոյ­սին եւ ա­րե­ւին:
Իր մօտ, իր ան­ձին նկատ­մամբ վստա­հու­թեան շեշ­տը յստակ էր: Ու­րեմն իր ըն­թեր­ցո­ղին հա­ւատք փո­խա­նա­կել պէտք էր:
Կ’ու­զէր, որ իր նոր հա­տո­րի ա­նուն-խո­րա­գի­րը բո­լո­րին հա­մար ըլ­լար հասկ­նա­լի եւ դի­պուկ՝ նո­րու­թիւն մը ըլ­լա­լէ ա­ռաջ: Ա­նոր հա­մար, ինքն իր մէջ մտա­ծե­լու ստի­պո­ւած ըլ­լա­լը, զինք որ­բա­ցու­ցած էր: Չէր ու­զեր, որ խո­րագ­րի տո­ղե­րը կամ բա­ռե­րը զար­տու­ղի հետ­քեր ձգէին ըն­թեր­ցո­ղի մտքին մէջ:
Բո­վան­դա­կու­թեան ցան­կը, յոգ­նած կա­րա­ւա­նի նման տե­ւա­բար կ­’անց­նէր իր մտքի պաս­տա­ռին վրա­յէն: Կը վախ­նար, որ այս «նո­րը», ան­ծա­նօ­թի նման  ներ­կա­յա­նար բո­լո­րին: Կը կար­ծէր, որ հապ­ճե­պով ծրագ­րո­ւած կամ մտա­ծո­ւած խո­րա­գի­րը, ի­րեն պի­տի նա­յէր, իբ­րեւ բո­լո­րո­վին նոր ան­ծա­նօթ մը: Ու­րեմն համ­բե­րա­տար պէտք էր ըլ­լալ: Չէր ու­զեր հաշ­տո­ւիլ ա­նըմբռ­նե­լիին հետ:
Իր ու­նե­ցած եւ ապ­րած տագ­նա­պը, թէեւ լռա­կեաց էր, բայց չէր խա­ղա­ղեր: Ի­րեն հա­մար հե­ռուն մնա­ցած ե­րա­նե­լի ի­րո­ղու­թիւն մըն էր այս մէ­կը: Սրտ­նե­ղիչ:
Վեր­ջա­պէս, ժա­մեր ետք, այդ օր, գե­րա­գոյն գաղտ­նիք մը յայտ­նա­բե­րո­ղի նման, մա­նուկ­նե­րու միա­մ­տու­թեամբ ու­րա­խա­ցաւ: Ան­հուն ժպիտ մը բռնեց աչ­քե­րուն մէջ, ո­րով­հե­տեւ խո­րագ­րի մը տա­ռե­րը կա­մաց-կա­մաց մտքին մէջ սկսած էին ծրագ­րո­ւիլ: Ու հետզ­հե­տէ նո­րած­նունդ այդ տա­ռե­րը դար­ձան բա­ռեր եւ… ա­հաաա…:
Հաս­տա­տա­պէս կծկո­ւած «բան» մը քա­կո­ւած էր: Եր­կար նա­յե­ցաւ, ժա­մե­րէ ի վեր իր գրի­չի վազ­քին պրտում «սպա­սող» թուղ­թին, ինչ­պէս ծա­ռին ճիւ­ղե­րը կը նա­յին յստակ ու մա­քուր ջու­րին մէջ ի­րենց տրտմու­թիւ­նը դի­տե­լով եւ ա­պա խո­րունկ շունչ մը քա­շեց: Եր­կար-բա­րակ:
Իր ծրագ­րած տե­ղը հաս­նե­լու եր­ջան­կու­թիւ­նը զգաց: Ու­րա­խա­ցաւ: Եւ հետզ­հե­տէ քրտին­քի կա­թիլ­նե­րուն հետ, թուղ­թը սկսաւ կորսնց­նել իր սպի­տակ ճեր­մա­կու­թիւ­նը:
Խո­րա­գի­րի գիւ­տը կա­տա­րած էր: Աշ­խար­հի չափ եր­ջա­նիկ էր:

Գրեք մեկնաբանություն

Ձեր էլ․փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են * -ով։

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.