ՔԱՌՅԱԿՆԵՐ/ԼԵՎՈՆ  ՍԱՀԱԿՅԱՆ

***

Խիղճս խեղճություն հաշվեցին, ավաղ,

Համեստ լինելս՝ թուլության նշան…

Օ՜, Տե՛ր, մինչև ե՞րբ իմ եսը պիտի

Երևա շրջված, չոր ու աննշան…

 

***

Որոնում էի ինձ ամենուրեք,

Որոնում էի համառ, անընդմեջ,

Ու միայն երեկ գտա վերջապես

Աշխարհի ցավով հիվանդների մեջ:

 

***

Այս ի՜նչ մարդիկ են, ի՜նչ ժամանակներ,

Մարդ վախենում է մի անգամ գայթել,

Առերես ցավում, հրճվում են թաքուն

Եվ պահ են որսում, որպեսզի խայթեն:

 

***

Իմ ծննդի հետ աշխարհը ծնվել

Եվ մահվանս հետ պիտի վերանա.

Տեսնես այն քանի՞ կյանք է ունեցել

Ու դեռ քանի՞սը պիտի ունենա…

 

***

Վանե՛ք կատարյալ ազգի ցնորքը

Եվ հավատացեք պոետի խոսքին.

Հարկավ,  ՄԱՐԴԸ  կա ամեն ազգի մեջ,

Ու սրիկան էլ՝ միշտ նրա կողքին:

 

***

Գրքերի հեղե՜ղ, մտքերի տարա՜փ,

Ու քիչ է էլի, մնում ենք ծարավ.

Մի նոր երգ է պետք ու նոր առասպել,

Եվ դրանց համար՝ նոր ծնունդ ու ցավ:

 

***

Գինու գավը ձեռքս առա

ու հիշեցի Խայամին`

Սերունդներին  հորդորում էր

հիշել իրեն այդ ժամին.

Կատարում եմ իղձդ, վարպե՛տ,

հիշատակդ մնա հար,

Միանում են տղաները,

հասկանում է մեզ սաղին*:

/Սաղի – մատռվակ/

 

***

Ո՞րն է իմաստը չարի գոյության,

Եվ ինչո՞ւ տուժի բարի հոգին.

Անհասկանալի, անբնական է

Վատի լինելը լավի կողքին:

 

***

Ա՜խ, ես հոգնել եմ որոնումներից

Ու բախումներից բարու և չարի,

Կուզեմ արձակուրդ վերցնել կյանքից

Եվ հանգստանալ մի հազար տարի…

 

***

Ի՜նչ հանճարներ հողը տվեց

Եվ կլլեց ի՜նչ աշխարհներ …

Հողը՝ հրաշք արարչանյութ,

Ամենածին, ողջակեր…

 

***

Թող որ զարմանա պոետն իսկական,

Ու պոետ-չարչին թող որ զարմանա,

Ես կարիք չունեմ փառք ու պարգևի

Եվ տեղ չեմ ուզում Պառնասի վրա:

 

***

Իմ աշխարհ գալը ինչի՞ համար էր,

Ո՞ւմ ծրագիրն ու փորձի համար էր,

Միտումնավո՞ր էր, թե՞ տարերային,

Սյուժե կա՞ր, թե՞ հենց մի սին արար էր…

 

***

Ես՝ աստծո ծառան, գործիքը նրա,

Ես՝ մարդուն հասու բարձունքում, ահա,

Քմծիծաղում եմ խոր ափսոսանքով

Աշխարհ ասվածի սինության վրա:

 

***

Բանաստեղծը զանգ է, կոչնակ,

Բանաստեղծը՝ ծիածան,

Բանաստեղծը նզովված է,

Հուշաքար է ու արձան:

 

***

Չէ՛, ինձ այդպես մի՛ գովազդիր ամենուր,

Սովորական երգիչ եմ մի սիրավոր,

Ի՞նչ պերճաբան, տաղանդաշատ ու մոգիչ,

Բնության դեմ ո՞վ է պոետն այս թլոր:

 

***

Քեզ ի՞նչ ասեմ, արդարատենչ վե՛հ ընկեր,

Շատ ու շատ պարզ ու համեստ է դերը մեր,

Ի՞նչ պիտ անի ազնիվ մարդը այս բարի,

Եթե չարին հանդուրժում է Տերը մեր…

 

***

Վանի՛ր քո այդ սին  մտքերը հեռու,

Մեռնելուց հետո էլ չես հառնելու.

Ի՞նչ երկնային կյանք, դրախտ ու դժոխք,

Որդ ու մրջյունի կեր ենք դառնալու:

 

***

Իմ կյանքը թանկ չէ մրջյունի կյանքից,

Բնության համար՝ թե՛ մարդ, թե՛ մրջյուն.

Այդ մենք ենք, մե՛նք ենք մեզ կարևորում,

Բնության համար՝  թե՛ մարդ, թե՛ մրջյուն:

 

***

Լացդ թող վաղվան ու այսօր ժպտա՛,

Ապրի՛ր ներկայով, արարի՛ր, գթա՛,

Մի՛ հետաձգիր սերը և գինին,

Ի՞նչ իմանաս, թե վաղը ինչ կտա…

 

***

Հնարավոր է՝ տեղս չիմանաք,

Ու, մինչև անգամ, մնամ ստվերում,

Ինձ տրված չէ, որ ղողանջեմ ձայնեղ

Եվ ներկա լինեմ հարկավոր տեղում:

 

***

Հերի՛ք է, եղբա՛յր, հաղթենք մեռնելով

Ու միավորվենք ծայրահեղ պահին,

Ժամանակն է, որ հաղթենք ապրելով

Եվ հաղթանակը չթողնենք մահին:

 

***

Ժամանակն էլ քեզ չի պատկանում,

Դու հիմա հույսն ես հայրենիքի,

Այս խառն օրերի զինվորն ես դու՝

Առանց մեռնելու իրավունքի:

 

***

Ա՜խ, շռայլ եղար, անհարկի՜ շռայլ.

Եվ դրա համար ներում չկա քեզ.

Ամո՛ւր կանգնիր, ա՛զգ, այս պատառ հողին,

Դու էլ կորցնելու իրավունք չունես:

 

***

Խելոք լինեինք՝ կունենայինք միշտ

Բավարար թվով զենք ու զինակիր,

Խելոք լինեինք՝ չէինք ունենա

Խղճուկ չափերով վտանգված երկիր…

 

***

Աստղե՛ր, աստղե՛ր, թիվ չկա,

Տիեզերքին ափ չկա,

Սիրող սրտին հավասար

Էս աշխարհում չափ չկա:

 

***

Քո՛ւյր, մի՛ նեղվիր, ուխտ չունես,

Խղճիդ առաջ մեղք չունես,

Այդ պոետն է խենթացել,

Իսկ դու սիրո դեղ չունես:

 

***

Ես չկայի, ոչինչ չկար…

Ու ոչինչ էլ թող չլիներ.

Է՛հ, ոչինչ էլ թող չլիներ,

Թե ողջն այսպես պիտի լիներ:

 

***

Ես չեմ հիշում, թե ապրել եմ այլ կյանքով,

Այն մի հատ է, մի անգամ է, մի դարով,

Թող ոչ մեկը ինձ ահ չտա իր ահից,

Ամեն մի բան կվերանա իմ մահով:

 

***

Սա ժամանց չէր, խաղ չէր սա,

Կեղծ գովազդ ու խաբ չէր սա,

Հավատամքով ապրված

Բանաստեղծի կյանք էր սա:

 

***

Այդպես էլ մարդուն արդյունք չտվին

Ինքնաճանաչման փնտրտուքները.

Գալիս-գնում է նա պարտադրված

Եվ չի իմանում իր ով լինելը:

 

***

Ու ասում եմ ես, ցավով եմ ասում,

Չեմ թանձրացնում բնավ գույները,

Լավագույն մարդու մրցույթ թե լիներ,

Կմասնակցեին վատագույնները…

 

***

Վաղամեռ սիրո անանց մրմուռը,

Մաքառումներս, տանջող վերքերը…

Չէ՛, չէին կարող անկշիռ լինել

Իմ ինքնայրումից ծնված երգերը:

 

***

Նրբանուրբ մարմին՝ լուսե, քնքշալից…

Հրաշք է կերտել Տերը ոչնչից.

Ո՛վ ադամորդի, ի՜նչ ճակատագիր՝

Ոչնչից ելնել ու՝ դեպի ոչինչ:

 

***

Ինձ ինձանից լավ չգիտի ոչ ոք,

Ո՛վ բանիմացներ, հերի՛ք է տնտղեք.

Յոթ տասնյակ տարի ապրեցի կյանքում,

Ես ինձ չգտա, դուք ինչպե՞ս գտնեք…

 

***

Արարեց  մարդուն  Տերը  ոչնչից

Ու ասաց՝ ապրիր ոչնչի տենչով.

Ու գնում է մարդ դեպի ոչ մի տեղ

Եվ գոհանում է գտած ոչնչով:

 

***

Վերստին՝ իմաստի փնտրտուք,

Լուսնկա, ու թախիծ, և ջահեր…

Ծերանալ-մեռնելը՝ հասկացանք,

Ի՞նչ բան է զոհվելը դեռ ջահել…

 

***

Եսիս մարմինը կտամ մայր հողին,

Հոգուն կթողնեմ՝ ազատ հեռանա.

Ու էլ երբևէ ոչ մի համոզմամբ

Ես այս բիրտ աշխարհ չեմ վերադառնա:

 

***

Շատ մի՛ խորհիր, Լևո՛ն տղա,

քո տերն էլ է աշխարհն այս,

Քեզ բերել է, տեղ է տվել

ու պահում է աշխարհն այս.

Կվերցնի, ինչ որ պետք է,

կօգտագործի ուզածով,

Ու մի օր էլ, երբ սպառվես,

ետ կտանի աշխարհն այս:

 

  • Սաղի – մատռվակ