Անահիտ ԱՐՓԵՆ

ԶՎԱՐԹՆՈՑԻնձ հասկանալու համար պիտ լինեսԶվարթնոց տաճարի ավերակաց մեջ։Պիտ լինես բեկված անվերջ ու անսկիզբհոգու մաքառման կռվաններում հեգ։ Խոնարհման մեջ էլ հզոր ենք ու վեհ,մերկության մեջ լերկ՝ լեցուն, բարեբեր,թափառական ենք՝ անհանգիստ հոգի,ցրված քարերում՝ հայի մասունքներ։ Գեղեցկություն է անթեղված մեր մեջ.աշխատավորի տքնանք ու վերելք։Մեծերի քանքար, պապերի ավանդու կյանքի ակունք՝ կենսատու, մարմանդ։ ԵՍ ՈՒ ԶՎԱՐԹՆՈՑԸ՝ ԱՌ ԼՅԱՌՆ ԱՐԱՐԱՏ1Հորդաբուխ են […]

ԱՄԱՆՈՐԻ ՆՎԵՐԸ / Ա­նա­հիտ ԽԱՐՄԱՆԴԱՐՅԱՆ

Ութ­սու­նամ­յա թո­շա­կա­ռու Սամ­սոն Ե­րա­նոս­յա­նը ու­թե­րորդ հարկ էր բարձ­րա­նում ի­րենց միկ­րոշր­ջա­նի բո­լոր աս­տի­ճան­նե­րի նման ա­հա­վոր կեղ­տոտ և չ­լու­սա­վոր­ված աս­տի­ճան­նե­րով: Նա վա­ղուց դա­դա­րել էր տրտնջալ և լուռ ա­նի­ծել իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին՝ ինչ­պես տե­ղա­կան, այն­պես էլ բարձ­րա­գույն, ո­րով­հետև նա­խա­տեր թե չնա­խա­տեր՝ օ­գուտ չկար. բա­ցի տեր Աստ­ծուց, ոչ ոք չլսի: Չէր լսի և չէր ըն­դա­ռա­ջի: Այն­պես որ, ծե­րու­նին լուռ բարձ­րա­նում էր՝ […]

Լևոն Բլբուլյան

Անց­նող տա­րին ո­րոշ ա­ռում­նե­րով նշա­նա­կա­լից եմ հա­մա­րում. տա­րե­մու­տին լույս տե­սավ ինձ հա­մար կար­ևոր «­Խոսք ու զրույց» գիրքս, ո­րի ա­վե­լի քան 400 է­ջե­րում ես ներ­կա եմ թե՛ որ­պես լրագ­րող՝ մշա­կույ­թի ճա­նաչ­ված գոր­ծիչ­նե­րի հետ անց­կաց­րած հար­ցազ­րույց­նե­րով, մի շարք հոդ­ված­նե­րով, թե՛ որ­պես բա­նաս­տեղծ, գրի մարդ՝ տար­բեր ա­ռիթ­նե­րով մա­մու­լին տված ի՛մ իսկ հար­ցազ­րույց­նե­րով: Գր­քի գլխա­վոր թե­ման հոգ­ևոր, մշա­կու­թա­յին կյանքն […]

­Շու­շա­նիկ ԹԱՄՐԱԶՅԱՆ/ 2022 թվա­կա­նի ախ­տո­րո­շու­մը

Անց­նող տա­րին սոս­կա­լի ծանր էր ու եր­բեմն մղձա­վան­ջա­յին եր­ևա­կում­նե­րի շքերթ էր հի­շեց­նում… Պա­տա­հա­կան ծա­նոթ­նե­րիցս մե­կին՝ հե­րո­սա­բար ըն­կեր­նե­րի հետ մար­տա­կան հանձ­նա­րա­րութ­յու­նը կա­տա­րող Իշ­խան Սարգս­յա­նին, առ­ևան­գե­ցին սե­փա­կան պե­տութ­յան տա­րած­քում և Բաք­վի դա­տա­րա­նում, որ­պես ա­հա­բեկ­չի, դա­տա­պար­տե­ցին 19 տար­վա ա­զա­տազրկ­ման, Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի ամ­բիո­նից պե­տա­կան այ­րը, փո­ղո­ցա­յին խոս­ված­քով դի­մե­լով զոհ­ված Հե­րո­սի մո­րը, «բա­ցատ­րութ­յան» կան­չեց նրա ա­մուս­նուն: Այդ ա­մե­նին ա­ռըն­թեր կամ […]

Դա­վիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ / ­Թե ին­չու անշն­չա­ցավ խա­ղա­ղութ­յան
ա­ղավ­նին…

Ար­ցախ­յան 44-օր­յա պա­տե­րազ­մից եր­կու տա­րի է ան­ցել: Են­թադր­վում է, որ աս­տի­ճա­նա­բար պի­տի մեղմ­վեն մարդ­կանց տա­ռա­պանք­ներն ու զրկանք­նե­րը, որ­դե­կո­րույս մայ­րե­րի վի­րա­վոր, խոց­ված սրտե­րը կա­մոք­վեն նո­րա­ծին ման­չուկ­նե­րի ա­վե­տա­բեր ժպիտ­նե­րից: Սա­կայն վիշտն այն­քան խորն է, կո­րուստն՝ ան­դառ­նա­լի, որ տասն­յակ տա­րի­ներ կպա­հանջ­վեն նրանց ար­տաս­վող աչ­քե­րի թա­խի­ծը ցրե­լու, դա­ժան ի­րո­ղութ­յան հետ հաշտ­վե­լու հա­մար: Ե­ռա­բլու­րը, ստե­փա­նա­կերտ­յան պան­թեո­նը, որ­տեղ ննջում են նա­հա­տակ­ված […]

Արմենուհի Սիսյան

Եվս մեկ պտույտ գոր­ծեց երկ­րա­գուն­դը ա­րե­գա­կի շուրջ: Վստահ եմ՝ ա­րե­գա­կը ևս դժ­գոհ է, որ այն սո­վո­րա­կա­նից ա­վե­լի ա­րագ կա­տար­վեց: Թե ո՞ւր է շտա­պում Եր­կիր մո­լո­րա­կը: Ես կա­սեի՝ սա պտույտ չէր, գլխա­պտույտ էր: Ու հի­մա գի­տեմ եր­բեմն-եր­բեմն գլխա­պ­տույտ­նե­րիս պատ­ճա­ռը. այդ երկ­րա­գունդն է ինձ պա­տիվ ա­նում պտտվել իր հետ: Գոհ եմ ու շնոր­հա­կալ: Կա­րիք չկա: Ես ինքս՝ […]

Էլ­ֆիք ԶՈՀՐԱԲՅԱՆ

Մի օր էլ աչքդ կա­րող ես բա­ցել, ու աշ­խար­հը կամ քո եր­կի­րը, մար­դիկ անս­պա­սե­լիո­րեն ու­նե­նան նոր չա­փա­նիշ­ներ ար­վես­տում ու կյան­քում, բա­րո­յա­կան նոր սկզբունք­ներ, իսկ «հի­նը» զա­վեշ­տա­կան կա­րող է թվալ: Աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան վայ­րի­վե­րում­նե­րի հա­մա­տեքս­տում ապ­րում­ներս ու մտա­ծում­ներս իմն են, հրա­պա­րա­կե­լի չեն, և միշտ չէ, որ գրո­ղի բարձ­րաց­րած ա­մեն հարց կա­րող է հե­տաքր­քիր լի­նել, որ­քան էլ այն ճշմար­տութ­յուն […]

ՆԱՆԵ / ԲԱՐԻ ՕՐԵՐ ԵՎ ԲԱՐԻ ՏԱՐԻ ԲՈԼՈՐԻՍ

Ժա­մա­նակ­նե­րը դժվար են, բայց հու­սա­հա­տութ­յան ի­րա­վունք չու­նենք: Հա­յի ճա­կա­տա­գի­րը միշտ է դա­րու­փո­սով ըն­թա­ցել. ա­վե­լի ծանր ան­կում­ներ ենք ու­նե­ցել: Բայց ճիշտ չէ նաև հաշտ­վե­լը և­ ե­ղա­ծը օ­րի­նա­չա­փութ­յուն հա­մա­րե­լը: Պետք է ի վեր­ջո փոր­ձենք հաս­կա­նալ այդ ան­կում­նե­րի ի­րա­կան պատ­ճառ­նե­րը, մեր բախ­տի ա­նիվն ան­վերջ ձախ պտտող քա­մի­նե­րի որ­տե­ղից փչե­լը: Որ­քա՞ն է օ­տա­րի և­ որ­քան՝ մե՛ր մեղ­քի բա­ժի­նը: Թշ­նա­մին […]

Հրանդ Մ. ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ / «ԱՄԱՆՈ՞Ր» ԵՍ, ԹԷ՝ «ՆՈՐ ՏԱՐԻ» ԱՅՍՊԷՍ կամ՝ էՆՊԵՍ, ԴՈՒ ՆՈ՛ՅՆՆ ԵՍ, ԷԼԻ՛…

(Մեր հրաշք Լեզուի երկու ճիւղերու համաստեղութեամբ)«Պիտի գաս». կ՚ասեն,թէ՛ մատղաշ տղերք, թէ՛ խոր ծերունիք,օրօրոցի մէջ երեխեքն անգամ…Պիտի գաս, գիտե՛նք,առանց անձնագրի կամ արտօնութեան։Ի՞նչ կայ շալակիդ։Օրերիդ խորքը ի՞նչ ես ամբարել, միայն դո՛ւ գիտես։-Թէ ամբարել ես զարդեր պէս-պիսակ,կամ իմաստազուրկ գոյն-գոյն նուէրներ։Թէ հինին նման պիտի բարբաջեսեւ սուտ յանգերով դու մեզ օրօրես,Ապա՝    Ո՛Չ, ՄԻ՛ ԳԱՐ։Արդէն յոգներ ենքսին երազներու ճահիճներուն մէջ             փրկութեան լաստեր միշտ […]

­ՆՈՐ ՍԿԻԶԲ ՍԿԻԶԲՆԵՐԻ / Հա­կոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

2022 թվա­կանն ինձ հա­մար ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան ա­ռու­մով բե­ղուն չէր, չէր գրվում, օ­դը հա­գե­ցած էր տա­րա­կու­սե­լի քա­ղա­քա­կա­նութ­յամբ, սա­կայն կա­րո­ղա­ցա վեր­ջին տա­րի­նե­րի գրած բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­ներս ի մի բե­րել ու տպա­գրել «­Զի­նա­վառ ընձ­յուղ» գիր­քը: Անց­նող տա­րում Հ­րազ­դա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նը գրող­նե­րի հա­մար գրա­սեն­յա­կի նոր տեղ հատ­կաց­րեց, ո­րի նո­րոգ­ման աշ­խա­տանք­նե­րը գրա­կա­նութ­յան նվիր­յալ­նե­րի հետ սկսել ենք, և նոր­մալ ըն­թաց­քի մեջ է: 2023 թվա­կա­նին լրա­նում […]

ՄՆՈՒՄ Է ԽԻԶԱԽԵՆՔ ՈՒ ՄԻԱԲԱՆՎԵՆՔ / Դիա­նա ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

Կար ժա­մա­նակ, երբ ոգ­ևոր­ված ու կար­ևոր գործ ա­նո­ղի պատ­րաս­տա­կա­մութ­յամբ էի ար­ձա­գան­քում տար­բեր հար­ցազ­րույց­նե­րի և հար­ցա­խույզ­նե­րի ա­ռա­ջարկ­նե­րին, հատ­կա­պես՝ հե­ռուս­տա­տե­սութ­յան և ռա­դիո­յի գրա­կան հա­ղոր­դում­նե­րի հրա­վեր­նե­րին ու գրա­կան մա­մու­լի, այդ թվում և «Գ­րա­կան թեր­թի» ու այլ պար­բե­րա­կան­նե­րի՝ գրա­կա­նութ­յան շուրջ ծա­վա­լած խոսք ու զրույ­ցին։Քո­վի­դից ու ա­նիծ­յալ պա­տե­րազ­մից այս­դին ա­մեն բան գլխի­վայր է շրջվել թե՛ իմ հո­գե­բա­նութ­յան ու վար­քի ու […]

­Թով­մա քա­հա­նա (­Վա­հան) ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ

  2022 թվա­կա­նի հայ ժո­ղովր­դի ըն­թաց­քը հան­րա­գու­մարն է հայ ազ­գի ողջ պատ­մութ­յան: Պատ­մութ­յան ըն­թաց­քում ժա­ռան­գե­լով ա­դա­մա­կան դրախ­տը, ապ­րե­լով ա­պա­գա Նոր Ե­րու­սա­ղե­մի տա­րած­քում, որ­տեղ գտնվում է Գա­ռան ա­թո­ռը, ստա­նա­լով ա­ռա­ջին քրիս­տո­նեա­կան պե­տութ­յան պա­տի­վը՝ մեր ժո­ղո­վուրդն այդ­պես էլ չհաս­կա­ցավ, թե ինչ պա­տաս­խա­նատ­վութ­յուն է դրված իր վրա, չկապ­վեց Աստ­ծո՝ որ­պես պատ­մա­կան ար­հա­վիրք­նե­րը շի­ջող, ազ­գի գո­յութ­յունն ա­պա­հո­վող միակ զո­րութ­յան […]

Վան ԱՐՅԱՆ

  2022-ը ախ­տո­րո­շե­լու և 2023-ը կան­խո­րո­շե­լու ա­ռու­մով կանդ­րա­դառ­նամ Վազ­գեն Սարգս­յա­նի այն դի­պուկ խոս­քին, ո­րը նա մի քա­նի ան­գամ կրկնել է՝ «­Միև­նույն է, ինչ էլ ու­զում է լի­նի, ես լա­վա­տես եմ. 21-րդ դա­րը մերն է լի­նե­լու»: Share on Facebook

­Ռու­զան ԱՍԱՏՐՅԱՆ / ՀԵՏԱԴԱՐՁ ՀԱՅԱՑՔ, ԱՌԱՋ ՆԱՅԵԼ Է ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ…

2022 թ. ինձ հա­մար նա­հանջ տա­րի է ե­ղել, նախ Ար­ցա­խում ե­րեք հայ­կա­կան գյուղ հանձն­վեց, հա­կա­ռա­կոր­դի կող­մից բար­ձունք­նե­րում գտնվող հե­նա­կե­տեր գրավ­վե­ցին, ա­պա սեպ­տեմ­բե­րի 13-ին ե­ղավ Ջեր­մու­կի հրե­տա­կո­ծութ­յու­նը, ո­րը դարձ­յալ ա­վե­լաց­րեց զո­հե­րի ու գե­րի­նե­րի թի­վը: Չ­կա­տար­վե­ցին սահ­մա­նա­զատ­ման աշ­խա­տանք­նե­րը, ՀԱՊԿ-ը վերջ­նա­կա­նո­րեն խոս­տո­վա­նեց, որ մեզ չի օգ­նե­լու: Իմ ձեռ­քը միշտ երկ­րիս զար­կե­րա­կին է, հետ­ևա­բար՝ այս ծանր նստված­քը չէր կա­րող […]

­Նո­րայր ԱԴԱԼՅԱՆ / ԱՊՐԵԼՈՒ ԵՆՔ

  Ինչ­քան էլ տա­րին վատ լի­նի, ափ­սո­սում ես, որ մի քա­նի օ­րից ա­վարտ­վե­լու է։ 2022 թվա­կանն ապ­րե­ցի դառն մտա­ծում­նե­րով, փոր­ձե­ցի դրանք քաղց­րաց­նել, գրե­ցի մի քա­նի պատմ­վածք ու հոդ­ված­ներ, շատ շոգ ամ­ռա­նը հա­ճախ ե­ղա բա­ցօթ­յա «Տ­րիումֆ» սրճա­րա­նում և շա­րու­նակ նա­յե­ցի սի­րե­լի քա­ղա­քիս, և­ որ­քան նա­յում էի, մարմ­նիս ու հո­գուս դառ­նութ­յունն ա­վե­լի էր դառ­նա­նում, մե­նա­կութ­յունս հա՛ խո­րա­նում […]

Գ. ԳՈՒԱՐՉԻ ՏԱՐԵՎԵՐՋՅԱՆ ՆԱՄԱԿԸ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ

­Հա­յաս­տա­նի հար­գար­ժա՛ն զա­վակ­ներ, ­Մի քա­նի օ­րից կա­վարտ­վի ան­հան­գիստ ու դժվա­րին 2022 թվա­կա­նը: Վեր­ջա­պես հան­գիստ շունչ կքա­շենք, որ այն թո­ղե­ցինք անց­յա­լում, քան­զի եր­բեմն թվում էր, թե այն մինչև ան­գամ կա­րող էր մարդ­կութ­յան պատ­մութ­յան կամ գո­նե մեր դա­րաշր­ջա­նի վեր­ջին տա­րին լի­նել: Հի­րա­վի, այս կամ այն ձևով ժա­մա­նա­կը սլա­նում է, և դժ­վար է դառ­նում խոր­հե­լը, երբ զգա­ցո­ղութ­յուն ու­նես, […]

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ԿՈՉԸ

Ար­դեն չոր­րորդ օրն է, ինչ ադր­բե­ջան­ցի չա­կեր­տա­վոր բնա­պահ­պան­նե­րը փա­կել են Ս­տե­փա­նա­կերտ-­Գո­րիս ճա­նա­պար­հը բնա­պահ­պա­նա­կան հո­րի­նո­վի խնդիր­նե­րով, ո­րոնք հե­տո վե­րա­ճե­ցին քա­ղա­քա­կան պա­հանջ­նե­րի։ Զար­մա­նա­լի է, ո՞ւր էին այդ բնա­պահ­պան­նե­րը, երբ Ադր­բե­ջա­նը ֆոս­ֆո­րի ռում­բեր էր նե­տում Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի ան­տառ­նե­րի վրա, բե­կո­րա­յին ռում­բեր նե­տում քա­ղա­քա­ցիա­կան շեն­քե­րի, ման­կա­պար­տեզ­նե­րի, դպրոց­նե­րի, հի­վան­դա­նոց­նե­րի վրա։ Եր­ևի այդ ժա­մա­նակ սել­ֆի էին ա­նում Ռա­միլ Սա­ֆա­րո­վի հետ։ Բա­րե­բախ­տա­բար […]

Ար­ժե­քա­վոր մե­նագ­րութ­յուն՝ ար­դիա­կան ուղղ­վա­ծութ­յամբ / ­Պետ­րոս ԴԵՄԻՐՃՅԱՆ

Ե­րեք տաս­նամ­յակ ա­ռաջ, Ան­կա­խութ­յան շարժ­ման հզոր ա­լի­քի ներ­քո, մաս­նա­վո­րա­պես, ար­ցախ­յան ազ­գա­յին-ա­զա­տագ­րա­կան պա­տե­րազ­մի հաղ­թա­կան ել­քի և Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տութ­յան ինք­նո­րոշ­մանն ուղղ­ված ի­րա­վա­կան քայ­լե­րի հա­մա­տեքս­տում օ­րա­կար­գա­յին դար­ձավ այդ ա­մե­նը նաև պատ­մա­գի­տա­կան, գրա­կան-մշա­կու­թա­յին փաս­տե­րով, վեր­լու­ծութ­յուն­նե­րով հիմ­նա­վո­րե­լու և­ ամ­րապն­դե­լու խնդի­րը: Ա­վե­լորդ է ա­սել, որ այ­սօր, երբ 2020 թվա­կա­նի 44-օր­յա երկ­րորդ պա­տե­րազ­մի արդ­յուն­քում, ցա­վոք, մենք դարձ­յալ կանգ­նել ենք հա­զա­րա­վոր հայ քա­ջոր­դի­նե­րի […]

«ՄԱՏՆԱՀԵՏՔԵՐԸ»՝ ՊԵՐՃՈՒՀԻ ԱՎԵՏԵԱՆԻ ԿԵՆՍԱՉԱՓԱԿԱՆ ԲՆԱԳԻՐ / ­Գո­հար ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Ար­ձա­կա­գիր Պեր­ճու­հի Ա­վե­տեա­նը տա­սը տա­րի ա­ռաջ է հաս­տատ­վել Հայ­րե­նի­քում և մեր գրա­կան մի­ջա­վայ­րի սի­րե­լի ա­նուն­նե­րից է։ Ան­թի­լիա­սի գրա­կան մա­տե­նա­շա­րով 2021 թ. լույս տե­սած նրա «­Մատ­նա­հետ­քեր» ժո­ղո­վա­ծուն վեր­ջերս եմ ըն­թեր­ցել, և՝ ան­կախ որ գիր­քը կա­ռուց­ված­քով ներ­կա­յա­նում է հու­շագ­րութ­յան, հրա­պա­րա­կագ­րութ­յան, գե­ղար­վես­տա­կան և­ եր­գի­ծա­կան ժան­րա­յին բա­ժին­նե­րով, խոս­տո­վա­նեմ՝ ըն­թեր­ցու­միս ա­վար­տին այն իմ ներ­սում ամ­բող­ջա­ցավ որ­պես հե­ղի­նա­կի կեն­սա­վեպ։ Բ­նա­կան է՝ […]

Հասմիկ ԴԱԴԱՄՅԱՆ

*** Երկու մոմ ունեմ՝ մեկ սիրտ, մեկ հոգի. Ես էլ մի կանթեզ, Աստված ինքը՝ լույս. Աստծո լույսով բաշխվում եմ Ձեզ, Լուռ հալվում եմ ես։ *** Քո անցյալը՝ երեկ, Քո վաղը՝ այսօր։ Ասում են՝ սերը չունի ժամանակ, Եվ չի մարում այն, Թե պատահաբար Ճակատագիրն է անգամ ջրբաժան։ *** Կարոտի թելերով հյուսեցի, Կանթեղալույսի ճրագ վառեցի, Հոգիս լույս […]