ԴԵՄԱՐԿԱՑԻՈՆ ԳԻԾ/ Նվարդ ԱՎԱԳՅԱՆ

 

Խում­բը հե­տա­խու­զութ­յու­նից էր վե­րա­դառ­նում: Հա­կա­ռա­կոր­դի կրա­կի տակ դե­մար­կա­ցիոն գիծն անց­նե­լուց բա­վա­կա­նին ուշ գլխի ըն­կան, որ ի­րեն­ցից եր­կու­սը չկան… Վե­րա­դառ­նալ չէին կա­րող, մեր զոր­քե­րի դա­սա­վո­րութ­յա­նը հաս­նե­լու հա­մար դեռ ա­հա­գին տա­րա­ծութ­յուն կար, ի­րենց էլ հրա­մայ­ված էր «լեզ­վին» ա­րագ տեղ հասց­նել. թշնա­մու կող­մից նոր հար­ձա­կում էր սպաս­վում:
Եվ ա­տամ­նե­րը սեղ­մե­լով` տղա­ներն ա­ռաջ ան­ցան…

* * *
…Երբ վեր­ջին քայ­լո­ղի կեր­պա­րանքն էլ կո­րավ հե­ռու բլրա­կի ետ­ևում, տնքա­ցող վի­րա­վո­րի կող­քին դիր­քա­վոր­ված զին­վորն զգաց, որ ե­րեք գի­շեր­վա անք­նութ­յու­նից, հոգ­նութ­յու­նից ու ձգված նյար­դե­րից ոտ­քե­րը ծալ­վում են: Նա­յեց թշնա­մու կող­մը, նա­յեց երկն­քին ու թեթև հո­գոց ար­ձա­կեց:
Կ­րա­կոց­նե­րը լռել էին, և լ­ռութ­յու­նը չա­րա­գու­շակ էր: Հայ­հո­յեց ի­րեն. տխմա՜ր… Հի­մա դու էլ էիր ան­ցել բլրա­կը… Է՜շշշ, ին­չո՞ւ ետ դար­ձար: Ն­րանք չնկա­տե­ցին էլ, որ վի­րա­վոր­վող ե­ղավ, ոչ էլ ետ գնալդ տե­սան:
Լ­ռութ­յու­նը չէր խախտ­վում, և նա նստած տե­ղը քնով ան­ցավ՝ ինք­նա­ձիգն ա­մուր սեղ­մած կրծքին: Քուն չէր, այլ վայր­կե­նա­կան նիրհ… Արթ­նա­ցավ դեմ­քին փա­փուկ հպու­մից. դե­ղին տերևիկ էր: Բ­նազ­դա­յին շար­ժու­մով ու­զում էր մեջ­քը հար­մար հե­նել ծու­ռոտ տխլե­նու բա­րակ բնին, բայց վեր թռավ՝ հի­շե­լով վի­րա­վո­րի մա­սին: Նա պառ­կած էր ան­շարժ, աչ­քե­րը փակ: Շո­շա­փեց զար­կե­րա­կը՝ խփում էր: Նո­րից նա­յեց թշնա­մու կող­մը՝ ու­շադ­րութ­յան ար­ժա­նի ոչ մի շարժ: Ու­րեմն հա­վա­քել են զո­հե­րին ու վի­րա­վոր­նե­րին ու նոր գրո­հից ա­ռաջ «շունչ են քա­շում»:
Շ­տա­պել է պետք՝ մտմտաց ի­րեն, ե­րեք ե­րե­խա­յի հայր՝ պա­կա­սը գե­րի ընկ­նելդ է… Շրջ­վեց, նո­րից նա­յեց վի­րա­վո­րին: Ս­րա հետ կշտա­պես, ո՜նց չէ… Տ­ղա­մարդն էլ էդ­քան լեշ հա­վա­քի՞: Միտ­քը տա­րի­նե­րով ետ գնաց… Հա­մա­կուր­սե­ցի­ներ էին: Ո՛չ լավ, ո՛չ վատ… Բայց սև­ աչ­քե­րով գե­ղեց­կու­հին ի­րենց դարձ­րեց մրցա­կից, հե­տո էլ ըն­կե­րութ­յու­նը փոխ­վեց խուլ թշնա­մութ­յան:
Այս մսա­գուն­դը՝ այն ժա­մա­նակ շիմ­շատ տղա, խա­ղաց ե­րե­քի ճա­կա­տա­գրով: Մինչև այն աս­տի­ճան, որ աղ­ջիկն, ար­դեն ե­րեք տա­րե­կան ե­րե­խա­յի տեր՝ բա­ժան­վեց ի­րե­նից, հա­վա­տա­լով մյու­սի՝ կնո­ջից ա­պա­հար­զան վերց­նե­լու խոստ­մա­նը: Եր­կու տա­րի մե­նակ խնա­մում էր ե­րե­խա­յին: Հե­տո հու­սա­խաբ կի­նը ա­պաշ­խար­ման ե­կավ, ու ծա­նոթ ու բա­րե­կամ վրա տվե­ցին՝  նե­րիր, ջա­հել է, սխալ­վել է… Կար­ծես միայն նա էր ջա­հել: Հա­մո­զող­նե­րի հա­մար չէր՝ ե­րե­խա­յի՛ հա­մար նե­րեց, ետ ըն­դու­նեց: Հե­տո եր­կուսն էլ ու­նե­ցան, ու կյան­քը ոնց որ թե մտավ հան­գիստ հուն: Բայց, պարզ­վում է, կան բա­ներ, որ չեն մո­ռաց­վում: Նե­րել կա­րող ես, մո­ռա­նալ՝ ոչ…
Վի­րա­վո­րի ծանր տնքոցն ու հա­մար­յա միա­ժա­մա­նակ­յա հա­ռա­չան­քը զին­վո­րին վե­րա­դարձ­րեց ի­րա­կա­նութ­յա­նը:
– Հը՛, ճա­կա­տա­գի­րը ոնց որ թե ո­րո­շել է լու­ծել, չէ՞, խնդի­րը: Ոնց ա­սում են՝ ուշ լի­նի, նուշ լի­նի,- մտո­վի դար­ձավ վի­րա­վո­րին:- Աստ­ված հի­շել է ար­դա­րութ­յան մա­սին… Տն­քո՞ւմ ես: Տն­քա՜… Ե՛ս քո՝ հո­գի թու­նա­վո­րող տե­սա­կիդ լա­վի… Տն­քա՜…
Ք­նե­րա­կի ար­յունն այն­պի­սի հոս­քով հար­վա­ծեց քուն­քին, որ կո­կոր­դից ա­սես մորթ­վող ա­նա­սու­նի խռպոտ հևոց ե­լավ:
– Դու էլ ես… վի­րա­վոր­վե՞լ,- թույլ հնչեց ուշ­քի ե­կած վի­րա­վո­րի տագ­նա­պած ձայ­նը:
Տե՜ր Աստ­ված, ինձ համ­բե­րութ­յուն տուր՝ չհասց­նեմ սրա կեղ­տոտ մռու­թին… Տո, ա՛յ ա­նա­սուն, նոր պի­տի վի­րա­վոր­վե՞մ: Տա­սը տա­րի է՝ ես սրտից վի­րա­վոր… Խեր լի­նի, ին­չո՞ւ ես հարց­նում: Հա՜, ի­մա­ցա. վա­խե­նում ես, չէ՞: Որ քեզ հա­նող չլի­նի էս թա­կար­դից: Իսկ դու վստահ ես, որ հա­նե­լո՞ւ եմ: Ին­չո՞ւ: Ո՞ր ի­րա­վուն­քով: Ա­մա­յի դաշտ, մե­նակ ես ու դու… Հի­շո՞ւմ ես. ինչ­պես էիր Ն­րա մոտ ձեռ առ­նում ինձ, թե փող­կապդ ճիշտ կա­պելն էլ չես կա­րող… Երբ բազ­մե­րե­խա­տեր հորս՝ գյու­ղից ու­ղար­կա­ծից և, փառք Աստ­ծո, գե­րա­զան­ցի­կիս թո­շա­կից մնա­ցա­ծով ա­մի­սը եզ­րա­փա­կե­լու մտքից էի տա­ռա­պում՝ բա­վա­կա­նա­նա­լով Ն­րան սրճա­րան հրա­վի­րե­լով, դու դիտ­մամբ մեջ էիր ընկ­նում` հա­մո­զում-տա­նում ռես­տո­րան­ներ՝ աչ­քը շլաց­նե­լու հա­մար: Եվ երբ, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, ի՛նձ ընտ­րեց, է­լի՛ չհանգս­տա­ցար, հա­սար նրան, որ բա­ժան­վե­ցինք: Հորդ՝ պե­տութ­յու­նից թա­լա­նած փո­ղե­րով ա­ռար նրան… Որ հե­տո օգ­տա­գոր­ծած թաշ­կի­նա­կի պես դեն նե­տես… Ե՜ս քո ա­նաստ­ված…
Տե­ղան­քում ծա­վալ­ված լռութ­յու­նը խախ­տեց հա­կա­ռա­կոր­դի հրե­տա­նին: Ար­կե­րից մեկն, ըստ ե­րե­կույ­թին՝ սխալ հաշ­վար­կի հետ­ևան­քով, ըն­կավ բա­վա­կա­նին մոտ: Հա­ջոր­դը կա­րող էր ճա­կա­տագ­րա­կան լի­նել: Վի­րա­վո­րին ա­րագ ա­ռավ շա­լակն ու վա­զեց դե­պի ան­տա­ռա­կը: Վի­րա­վո­րը ցա­վից գո­ռաց:
– Ձենդ փո՛րդ,- ա­տամ­նե­րի ա­րան­քից նե­տեց զին­վորն՝ ա­րա­գաց­նե­լով ըն­թաց­քը,- ու­զում ես նոր խա­թա բե­րել գլխի՞ս: Մո­տեր­քում կա­րող է թուրք լի­նել…
Վի­րա­վո­րը սսկվեց:
Զին­վո­րի սիր­տը վրեժխնդ­րութ­յուն էր տեն­չում: Այր­ված էր՝ այ­րել էր ու­զում: Խայթ­ված էր, ե­կել էր հար­մար պա­հը՝ խայ­թել էր ու­զում: Ան­տա­ռա­կին հաս­նե­լուց զգաց, որ ծոծ­րա­կը թաց է: Կար­ծեց՝ քրտինք է, վի­րա­վո­րին ցած դնե­լուց տե­սավ, որ ար­յուն է. վերքն ու­ժեղ ցնցում­նե­րից բաց­վել-թրջել էր հաստ վի­րա­փա­թա­թա­նը:
Հ­րե­տա­կո­ծութ­յունն ա­վարտ­վեց: Նոր վի­րա­կա­պի ծայ­րերն ա­գու­ցե­լուց հե­տո վի­րա­վո­րին նո­րից ա­ռավ մեջ­քին ու ան­տա­ռա­կից դուրս գա­լով, որ­քան կա­րե­լի էր ա­րագ, սո­ղաց դե­պի բլրա­կը:
– Թող խել­քիդ չփչի՝ հան­կարծ ու­րա­խա­նաս…- ա­փո­ւար­մուն­կին ուժ տա­լով՝ ծան­րա­մար­մին վի­րա­վո­րի տակ հևաց զին­վո­րը,- վի­րա­կապդ փո­խե­ցի, ո­րով­հետև դու իմ մեջ­քի զրահն ես: Փո­խե­ցի, որ շուտ չսատ­կես… Հաս­կա­ցար, չէ՞: Բլրակն անց­նեմ, թե չէ…
‌Ա­սաց ու զգաց՝ վի­րա­վո­րի մար­մինն ինչ­պես ցնցվեց թի­կուն­քին: Դե, էդ­պե՜ս… Էդ­պես տա­պակ-տա­պակն ըն­կիր, շուն-շան որ­դի… Էն­քան տա­կուգ­լուխ ա­րա, մինչև հո­գիդ դժոխ­քի գո­լոր­շի ար­ձա­կի… Չեմ հաս­կա­նում, թե ինչ են տես­նում կա­նայք քո մեջ, ա՛յ դա­տարկ փու­չիկ… Հա՜, փո­ղերդ… Բայց ես ա­պա­ցու­ցե՛լ եմ, որ կա­րող եմ քեզ­նից էլ հա­ջող բիզ­նես­մեն լի­նել… Ու ոչ թե հոր դրած հարս­տութ­յան ու խա­բեութ­յան շնոր­հիվ, այլ սե­փա­կան խել­քի շնոր­հիվ…
‌- Լ­սո՞ւմ ես,- վտան­գի մա­սին մո­ռա­ցած՝ ար­դեն բարձ­րա­ձայն գո­չեց նա, գլու­խը թե­քե­լով ու վա­րից վեր նա­յե­լով վի­րա­վո­րի գու­նատ դեմ­քին:- Քեզ նմա­նի ա­ռաջ կոտր ընկ­նե­լու էլ պատ­ճառ չու­նե՛մ, լսո՞ւմ ես: Միակ պատ­ճա­ռը հի­շո­ղութ­յունն է, որ որ­դի պես կրծում է ու­ղեղս, բայց է­սօր ես դրա՛ն էլ ռադ կա­նեմ: Քեզ հետ միա­սին, վստահ ե­ղիր…
Հ­րե­տա­կո­ծութ­յան ա­վար­տը նշան էր, որ շու­տով կսկսվի հա­կա­ռա­կոր­դի գրո­հը: Բլ­րակն ան­ցած՝ նո­րից դի­մեց վի­րա­վո­րին.
– Հը, ո՞նց ես: Հո­գիդ դա­բա­նումդ է, գի­տեմ… Բայց… դե­սը լսիր. ես… դու չեմ: Ու­զում ես ճի՞շտն ա­սեմ: Քեզ նման­նե­րին ար­ժե էն աշ­խարհն ու­ղար­կել: Բայց դու… է­սօր իմ բա­նա­կի զին­վորն ես, հաս­կա­նո՞ւմ ես: Մենք՝ ես ու դու, նույն բա­նա­կի զին­վորն ենք, ու… եր­կուսս էլ ՀԱ՜Յ, հաս­կա­նո՞ւմ ես: Ու մենք քիչ ենք…
Վի­րա­վո­րի կող­մից՝ ոչ մի ար­ձա­գանք: Ն­րա մար­մի­նը կտրուկ թու­լա­ցել ու սա­հել էր կող­քի վրա:
Զին­վո­րը հաս­կա­ցավ, որ նո­րից է կորց­րել գի­տակ­ցութ­յու­նը: Բայց ար­դեն յու­րա­յին­նե­րի դա­սա­վո­րութ­յու­նից ի­րենց նկա­տել ու վա­զում էին ըն­դա­ռաջ…

***
Վի­րա­վո­րին շտապ դաշ­տա­յին հոս­պի­տալ հասց­րին: Դր­սում մի կոճղ կար, զին­վո­րը նստեց նրա վրա և ծնկ­նե­րին հանգս­տութ­յուն տա­լու հա­մար ա­ռաջ մեկ­նեց ոտ­քե­րը: Քիչ անց նրան մո­տե­ցավ հոս­պի­տա­լի կա­նան­ցից մեկն ու ձեռ­քը դնե­լով քրտին­քից ու փո­շուց սևա­ցած, թի­կուն­քը թաց բլու­զին՝ փա­ղա­քուշ ձայ­նով ա­սաց.
– Հա­նիր, տա­նեմ լվա­նամ…
Ար­ձա­գանք չե­ղավ:
Զին­վո­րը քնել էր՝ վեր­ջին տա­սը տա­րում ա­ռա­ջին ան­գամ խա­ղաղ­ված սրտով:

Գրեք մեկնաբանություն

Ձեր էլ․փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են * -ով։

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.