­Հան­դի­պում ­Հով­սեփ ­Նալ­բանդ­յա­նի հետ

­Հայ-ռու­սա­կան հա­մալ­սա­րա­նում հե­ռա­վար հան­դի­պում տե­ղի ու­նե­ցավ ա­մե­րի­կա­հայ գրող, հրա­տա­րա­կիչ, մատե­նա­գետ, թարգ­մա­նիչ, ման­կա­վարժ և հետա­զո­տող գիտ­նա­կան ­ Հով­սեփ ­Նալ­բանդ­յա­նի (­Յով­սեփ ­Նալ­պան­տեան) հետ։
­Նա ա­մե­նայն ման­րա­մաս­նութ­յամբ ներ­կա­յաց­րեց ի­րա­վի­ճա­կը ինչ­պես ԱՄՆ-ում, այն­պես էլ աշ­խար­հում՝ սկսած մեր­ձա­վոր Սփ­յուռ­քից (Վ­րաս­տան, Ի­րան, ­Սի­րիա, ­Լի­բա­նան) մինչև հե­ռա­վոր ­Լա­տի­նա­կան Ա­մե­րի­կա և Ավստ­րա­լիա։ Տ­պա­վո­րութ­յու­նը բա­նա­խո­սութ­յու­նից ու­ժեղ էր, քա­նի որ այն ա­ռատ էր տե­ղե­կութ­յուն­նե­րով և ­հատ­կա­պես փաս­տե­րի թար­մութ­յամբ։ ­Հա­տուկ անդ­րա­դարձ ե­ղավ հա­յա­պահ­պա­նութ­յան ա­ռա­ջին պայ­մա­նի՝ հայ­կա­կան ա­մե­նօր­յա դպրոց­նե­րի փակ­ման փաս­տին և ­կար­ևոր­վեց նոր դպրոց ու­նե­նա­լու խնդի­րը։ Ա­ռան­ձին վերց­րած՝ օ­տա­րութ­յան մեջ ապ­րող հայ մար­դու հո­գե­բա­նա­կան, սո­ցիալ-բա­րո­յա­կան խնդիր­նե­րը, աշ­խար­հի մար­տահ­րա­վեր­նե­րի ա­ռաջ նրա մե­նակ լի­նե­լը և, ի­հար­կե, զուտ ֆի­զի­կա­կան գո­յութ­յան պահ­պան­ման հա­մար կռի­վը, նրան շատ ա­րագ մղում է ազ­գա­յին նկա­րագ­րի կորս­տի հետ հա­մա­կերպ­մա­նը։ Այս հար­ցում հա­յի օգ­նա­կա­նը և ­կողմ­նո­րո­շո­ղը պետք է լի­նեն բա­րե­գոր­ծա­կան և ­բա­րե­սի­րա­կան կազ­մա­կեր­պութ­յուն­նե­րը և ­հա­յոց պե­տութ­յու­նը։ ­Բա­րե­գոր­ծա­կան և ­բա­րե­սի­րա­կան ըն­կե­րութ­յուն­նե­րը, ցա­վոք, ոչ միայն այդ­քան ուժ և ­զո­րութ­յուն չու­նեն, այլ հա­ճախ նաև՝ ցան­կութ­յուն ու շա­հագրգ­ռութ­յուն, քա­նի որ Սփ­յուռ­քը մաս­նատ­ված է ոչ միայն երկր­նե­րի սահ­ման­նե­րով, այլ նաև կու­սակ­ցա­կան, խմբա­յին շա­հե­րով։
Ինչ վե­րա­բե­րում է ­Հա­յաս­տա­նին, ա­պա այս­տեղ էլ ա­մեն ինչ չէ, որ ճիշտ է ար­վում և­ ա­մեն ինչ չէ, որ Սփ­յուռ­քի հար­ցում կա­նո­նա­կարգ­ված է։ ­Հա­յաս­տա­նը փոքր և­ ոչ հզոր եր­կիր է, չի կա­րող նյու­թա­կան և ­բա­րո­յա­կան լուրջ օգ­նութ­յուն ցու­ցա­բե­րել, և­ ե­թե ինչ-որ բան ար­վում է օգ­նութ­յան նպա­տա­կով, ա­պա դա էլ տա­րե­րա­յին է և սուղ՝ ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կում փո­փո­խութ­յուն մտցնե­լու հա­մար։
­Բա­նա­խո­սութ­յու­նից հե­տո ­Հով­սեփ ­Նալ­բանդ­յա­նին ամ­բիո­նի աշ­խա­տա­կից­նե­րը հար­ցեր տվե­ցին, քննար­կե­ցին խնդիր­ներ և­ ի­րա­վի­ճա­կին առնչ­վող ա­ռա­ջարկ­ներ ե­ղան։

Ժեն­յա
ՌՈՍՏՈՄՅԱՆ