ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ, ԱՂԱ՛ ՔԱՎՈՐ… / Սամ­վել ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

 

­Չէ՛, Լ­ևո՛ն, մի՛ կար­ծիր, թե մո­ռա­ցել ու չգի­տենք, որ հոկ­տեմ­բեր 13-ին ես ծնվել: ­Չէ՛, եղ­բա՛յր, որ­քան էլ պա­տե­րազմ է, ու մենք էլ՝ ցավ ու ար­ցուն­քի մեջ, ով­քեր պետք է ու պար­տա­վոր էինք ի­մա­նալ, հի­շե­ցինք, զան­գե­ցինք միմ­յանց` շնոր­հա­վո­րանք ա­րինք: ­Չէ՛, բո­լորս էլ գի­տեինք ու հի­շել ենք, պար­զա­պես ու­րիշ նյու­թեր կա­յին. ցավ ու հա­ռա­չանք նյու­թեր: ­Գի­տեմ, թե որ մեզ հետ լի­նեիր, պի­տի ան­ջա­տեիր հե­ռա­խոսդ, շնոր­հա­վո­րանք­ներ ու բա­րե­մաղ­թանք­ներ չըն­դու­նեիր. «­Զահ­լա չկա»: ­Հա՛, հենց այդ­պես, միշտ էլ «թափթփ­ված» ու ան­տար­բեր էիր ան­ձիդ նկատ­մամբ, միշտ էլ շատ քիչ կամ գրե­թե բո­լո­րո­վին չէիր սի­րում քեզ… ու դա եր­ևի նրա­նից, որ հա­մընդ­հա­նուր սի­րով էիր բո­լոր­ված, լիու­լի էր այլոց սե­րը: ­Դա ոչ թե սի­րո, վե­րա­բեր­մուն­քի սկիզբ կամ ցու­ցա­նում էր, այլ` փո­խա­դար­ձութ­յուն, բո­լո­րիս նկատ­մամբ քո շռայլ սի­րո ու բա­րութ­յան շա­րու­նա­կութ­յուն-պա­տաս­խա­նը:
Լ­ևո՛ն, քո սի­րո, բա­րութ­յան, նաև զայ­րույ­թիդ ու պոռթ­կու­միդ ժա­մա­նակ այն­քա՜ն տպա­վո­րիչ էիր: ­Պատ­ճառն ա­սե՞մ. ազն­վութ­յու­նից էր, ախր, այն­քան ան­կեղծ, լավ ու հա­վե­սով էիր «շշպռում», որ անհ­նար էր նե­ղա­նալ, քան­զի այդ վի­ճա­կում էլ րո­պե­ներ ա­ռաջ­վա ԴՈՒ էիր ու մշտա­ծա­նոթ ՔՈ շա­րու­նա­կութ­յու­նը…
Ո՛չ բա­զում դժվա­րութ­յուն­նե­րը, ո՛չ ա­մե­նամ­տե­րիմ մարդ­կանց կո­րուս­տը չկա­րո­ղա­ցան կոտ­րել, ընկ­ճել քեզ: Ա­մուր, կեն­սա­խինդ մարդ էիր: Երբ էլ որ հայ­րա­կան տուն էիր գա­լիս, հետդ զվար­թութ­յուն, պայ­ծա­ռութ­յուն և­ աշ­խույժ էիր բե­րում: ­Բա­րո­յա­կա­նութ­յունդ, պահ­վածքդ ու կեց­վածքդ մագ­նի­սի ձգո­ղա­կա­նութ­յուն ու­նեին, հին ու նոր ըն­կեր ու բա­րե­կամ գա­լիս ու գա­լիս էին, և ­կե­րու­խում մինչև կես­գի­շեր… ­Հորդ` ­Զա­քար Ե­գո­րի­չի գի­նուն ու ա­րա­ղին հո պրծում չկար, բայց միև­նույն է, որ­քան էլ «քեֆդ տնգոզ» լի­ներ, մինչև եղ­բորդ՝ ­Լավ­րեն­տին և ­քե­ռոր­դուդ` Ար­տա­վազ­դին (ա­վա՜ղ, եր­կուսն էլ հի­մա լու­սա­հո­գի են) թղթա­խա­ղում «դու­ռակ» չէիր սար­քում, ան­կո­ղին մտնել չկար: Ուշքդ գնում էր բնութ­յան, ծմակ­նե­րի հա­մար: ­Հա­ջորդ օ­րը «խում­հա­րից» հա­ճա­րե­նի­նե­րը շո­յե­լով, կաղ­նի­նե­րի շու­քին պառ­կե­լով էիր ա­զատ­վում: Ո՜նց էիր ցա­վում ու հա­ռա­չում, ո՜նց էր հո­գիդ տաշ­վում-տա­շեղ­վում ա­մեն մի կտրված ծա­ռի ու կոտր­ված ճյու­ղի հա­մար: «Ան­տա­ռը հա­վա­քում է փե­շե­րը» գիրքդ տեր­ևա­թափ­վող ար­ցուն­քիդ ու ծմա­կա­հո­ղի նման խո­նավ ցա­վիդ ժո­ղո­վա­ծուն էր:
…­Վեր­ջին ան­գամ քո սի­րած տե­ղը՝ ­Կող­բա­մերձ ­Զի­կա­տար սրբա­գա­գաթ էիր ե­կել: Եր­ևի հոգ­նել, մի քիչ շուտ էիր գյուղ ի­ջել: ­Ճա­նա­պար­հին զան­գա­հա­րե­ցիր ինձ և քա­վո­րա­բար «ֆո­նի ա­րաղ» պա­հան­ջե­ցիր: Ա­սա­ցի, որ անց­յալ տար­վա­նը վեր­ջա­ցել է, նորն էլ դեռ չի ե­ղել, ու խոս­տա­ցա ծննդյանդ օ­րը ան­պայ­ման ու­ղար­կել: Լ­ռե­ցիր եր­կար, չգի­տեմ ի՞նձ թվաց, թե՞ ի­րա­պես խո­րը հա­ռա­չանք լսե­ցի ու.
– ­Չէ՛, այս ան­գամ չէ, հոկ­տեմ­բե­րի 13-ին չեմ հաս­նի, մինչ այդ…
Եվ ըն­դա­մե­նը մի քա­նի օր հե­տո… Ապ­շել կա­րե­լի է, ու մինչև հի­մա էլ չգի­տեմ՝ հի­վան­դութ­յո՞ւնդ գի­տեիր, թե՞ աստ­վա­ծա­յին կան­խազ­գա­ցո­ղութ­յուն էր:
…Ես, որ չէի մո­ռա­ցել ծննդյանդ օ­րը, սո­վո­րույ­թո՞վ, կա­րո­տո՞վ, թե՞ ա­նա­նուն բնազ­դով դե­պի քո հայ­րա­կան տու­նը գնա­ցի: ­Կանգ­նե­ցի դար­պա­սա­շեմ… Ո՛չ քո բե­րած աշ­խույ­ժը կար և­ ո՛չ էլ որ­ևէ ծպտուն: Է՜, ո՞ւմ ձայ­նը պետք է լսեի… ո՛չ հայր ­Զա­քարն էր դե­մա­ռաջ գա­լու, ո՛չ էլ ­Սի­րան մայ­րիկն էր, ոտքս դեռ մուտ­քին չդրած, ափ­սե­նե­րը սե­ղա­նին շա­րե­լու… ­Դու­ռը գոց էր, կող­պեքն էլ՝ ծա՜նր-ծանր կախ­ված: ­Մոտս գրիչ չկար, գետ­նից քա­րի մի կտոր ա­ռա և ­դար­պա­սին, ինչ­պես միշտ էի ա­սում, գրե­ցի. «Ծ­նունդդ շնոր­հա­վոր, ա­ղա՛ քա­վոր…»: Ոչ ոք չկար ու ոչ ոք չտե­սավ: Ար­ցունքն աչ­քե­րիս լու­ռու­մունջ դար­ձա ետ: ­Կես­ճամ­փա շրջվե­ցի, նա­յե­ցի ու­սիս վրա­յով… ­Տա­ռե­րը դար­պա­սի ճեղ­քե­րով ներս էին ան­ցել և ­թեթև ու զվարթ ճախ­րում էին քո ման­կութ­յան, քո ջա­հե­լութ­յան մեծ թթե­նու շու­քի ներ­քո…
ԻՍԿ ԹԹԵՆԻՆ ՏԱՊԱԼՎԵԼ Է ՈՒ ԱՅԼԵՎՍ ՉԿԱ…

Գրեք մեկնաբանություն

Ձեր էլ․փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են * -ով։

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.