ԼՈՒՐԸ / Լիան­նա ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ

Նո­րա­բաց «­Հայ մտքի դպրոց» հա­յա­գի­տա­կան կենտ­րո­նի ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի խմբի ուսանող­նե­րը ոչ միայն սո­վո­րում են ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի քե­րա­կա­նու­թիւ­նը, այ­լեւ գործ­նականում կի­րա­ռում են այն, այս ծանր պա­տե­րազ­մա­կան աւ­րե­րի հե­րո­սա­կան դրո­ւագ­նե­րից ո­գե­ւո­րո­ւած՝ գրում են փոք­րիկ պատ­մ­ուածք­ներ՝ հէնց ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէն։ Դ­րանք, իմ կար­ծի­քով, ոչ միայն ո­գե­ւո­րիչ են՝ որ­պէս մե­րաւ­րեայ հե­րո­սա­պա­տու­մի գե­ղա­րո­ւես­տա­կան կտոր­ներ, այ­լեւ ­Հա­յաս­տա­նում ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նը գոր­ծուն կեր­պով պահպա­նե­լու հա­յաս­տան­ցի մեր ե­րի­տա­սարդ­նե­րի խոս­տում­նա­լից ջան­քեր են։
­Լու­սի­նէ ԱՎԵՏԻՍԵԱՆ

 

ԼՈՒՐԸ

­Գար­նան պայ­ծառ աւր մըն էր. մեր գեւ­ղի կա­ռա­տու­նէն դուրս ե­լաւ հան­րա­կառք մը։ ­Հան­րա­կառ­քին մէջ հա­ւաք­­ուեր էին գար­նան վեր­ջին զաւ­րա­կո­չի զի­նո­ւոր­նե­րը։ Ա­նոնց մայ­րե­րը հե­ռո­ւէն կը նա­յէին հե­ռա­ցող կառ­քին, որ ի­րենց տան ճրագ­նե­րը կը տա­նէր դէ­պի հայ­րե­նի մեծ տան սահ­ման­նե­րը։ Ա­նոնք, ըստ ա­ւան­դոյ­թի, ջուր կը շա­ղէին զի­ն­ո­ւոր­նե­րուն ե­տե­ւէն։ Ան­յի­շե­լի ժա­մա­նակ­նե­րէն այդ­պէս բա­րի ճա­նա­պարհ կը մաղ­թէին հե­ռա­ցող­նե­րուն։
­Մար­կո­սեան­նե­րու ըն­տա­նի­քի միակ ա­րու զա­ւա­կը նոյն­պէս զաւ­րա­կո­չո­ւած­նե­րուն մէջ էր։ Ան ալ հպար­տու­թեամբ կ­’եր­թար հայ­րե­նի­քը պաշտ­պա­նե­լու։
­Քա­նի մը ա­միս էր, որ տղան կը ծա­ռա­յէր, սա­կայն մայ­րը վայր­կեան­նե­րը կը հա­շո­ւէր, թե երբ որ­դին տուն պի­տի դառ­նար։ ­Թե եւ ա­մէն բան ալ ա­ղեկ էր, սահ­ման­նե­րը յա­րա­բե­րա­բար խա­ղաղ էին, սա­կայն մայ­րը ան­հան­գիստ ան­համ­բե­րու­թեամբ կը սպա­սէր որդ­ւոյն վե­րա­դար­ձին։ Ամ­բողջ ըն­տա­նի­քը ա­մէն աւր կը խաւ­սէր զա­ւա­կին հետ, ա­մէն աւր ա­նոր ձայ­նը կը լսէին ու քիչ մը կը հան­դար­տէին։
­Սա­կայն փխրուն եւ վա­խո­ւո­րած խա­ղա­ղու­թիւ­նը եր­կար չտե­ւեց. աշ­նան պայ­ծառ առ­տու մը պայ­թե­ցաւ պա­տե­րազ­մը։
­Լոյ­սը դեռ նոր բա­ցո­ւած էր, երբ ­Մար­կո­սեան­նե­րու տան­տի­րու­հին պա­տե­րազ­մի լու­րէն սար­սա­փած՝ ա­ճա­պա­րե­լով ինք­զինք բա­կէն սե­նեակ նե­տեց եւ ա­մուս­նոյն դի­մեց դողդ­ղա­ցող ձայ­նով եւ ար­տա­սու­քով լե­ցուն աչ­քե­րով.
– ­Հե­ռա­ձայ­նէ՛, Աս­տո­ւած սի­րես, ո՞ւր է զա­ւակս… սիրտս պի­տի ճա­թի, ա­ճա­պա­րէ՛, կ­’ա­ղա­չեմ, լուր մը, ձայն մը կ’ու­զեմ զաւ­կէս…
­Ժա­մե­րը կ­’անց­նէին, բայց զա­ւա­կէն լուր մը չկար։ Թշ­նա­մին ռում­բեր կը ձգէր դէ­պի խա­ղաղ բնա­կա­վայ­րերն ալ, կը խոր­տա­կէր ե­կե­ղե­ցի­ներն ու տա­ճար­նե­րը, մար­դոց ե­րա­զան­քի բեր­դե­րը։ Ան սրբու­թիւն չու­նի, զայն շա­տոնց կը ճանչ­նանք։
Ե­րե­կո­յեան, երբ մայ­րը, լու­րի մը սպա­սե­լէն յու­սա­հատ, կ­’ա­ղաւ­թէր, զան­գի ձայ­նէ մը մե­կէն սթա­փե­ցաւ։
­Ձայ­նը, որ լսեց ան­մատ­չե­լի հե­ռ­ուէն, հան­դար­տե­ցուց սիր­տին ան­հան­գիստ տրո­փը, որ իր ձա­գը վտան­գէն ա­զա­տե­լու նե­տո­ւող հաւ­քի թպիր­տին կը նմա­նէր։ Ան­կա­նոն, կցկտուր հար­ցում­նե­րու շա­րա­նին հետզ­հե­տէ կար­գա­ւո­րու­մը յստակ կը պատ­կե­րէր ա­նոր սրտագ­րու­թիւ­նը։ ­Մայ­րը հի­մա ար­դէն գի­տէ՝ որ­դին ա­ռաջ­նա­գիծ չեն տա­րած, ան թի­կուն­քը կը գտնո­ւի։
Ըն­տա­նի­քը յա­ջորդ աւ­րը լու­սա­բա­ցին խա­ղա­ղած՝ ան­ցած էր ա­մէ­նաւ­րեայ գոր­ծե­րուն։ ­Գեւ­ղա­ցի­նե­րը բո­լո­րը արտ ի­ջած՝ իւ­րա­քան­չիւրն իր գոր­ծը կ’ը­նէր, ճա­շին ա­մէն­քը կը խաւ­սէին ահա­ւոր սա ի­րա­վի­ճա­կէն, բո­լո­րը ան­հան­գիստ էին, ոչ ոք գի­տէր, թե ինչ կը կա­տա­րո­ւէր սահ­մա­նին։ ­Պահ մը, երբ վերս­տին լուռ ի­րենց գոր­ծը կ­’ը­նէին, յան­կարծ հե­ռո­ւէն բարձր ձայ­ներ լսո­ւե­ցան։ ­Բո­լո­րը մե­կէն շտկո­ւե­ցան, վեր ելան, ձայ­նին կող­մը դար­ձան։ ­Գեւ­ղի տղաքն էին, լուր բե­րած էին։
Ա­նոնք «­Մար­կո­սեան Եդ­գա­րը, ­Մար­կո­սեան Եդ­գա­րը» պո­ռա­լով կը վա­զէին։ ­Մայ­րը, որ լսեց իր միակ, անոյշ զա­ւա­կին ա­նու­նը, ա­մէն բան թո­ղուց եւ սկսաւ չկան­խազ­գա­ցած, բայց շատ սպա­սե­լի, ուր որ է գլխուն թա­փ­ո­ւող «բաւ­թէն» լալ։ ­Բո­լո­րը կար­ծե­ցին, թե տղուն բան մը պա­տա­հած է։
Տ­ղա­քը շտա­պե­ցին հանգս­տաց­նել գեւ­ղա­ցի­նե­րը՝ մեկզ­մե­կու հերթ չտա­լով, մե­կը մե­կէն ա­ռաջ իյ­նա­լով պատ­մե­ցին ե­ղե­լու­թիւ­նը.
– Եդ­գա­րին բան մը չէ պա­տա­հած, մե­զի՛ պա­տա­հած է…
– ­Մեր գեւ­ղը նոր հե­րոս մը ու­նի…
– Եդ­գար հե­րո­սի կո­չում ստա­ցած է…
– Թշ­նա­միին տա­սը հրա­սայ­լե­րը խո­ցած է միս-մի­նա­կը…
– ­Նա­խա­գահն ան­ձամբ ար­տա­սա­նեց ա­նոր ա­նու­նը, ես իմ ա­կան­ջովս լսե­ցի…
Ե­րե­կո­յեան պատ­կե­րաս­փիւ­ռը հան­դի­սա­ւո­րա­պէս ա­նընդ­մէջ կը հա­ղորդէր Եդ­գա­րի մա­սին լու­րը, լրա­հո­սե­րը կ’ունկնդ­րէին հպար­տու­թեամբ։ ­Սա­կայն մայ­րը չէր հասկ­նար տե­ղի ու­նե­ցա­ծը, կը շա­րու­նա­կէր զար­մա­նալ, թե որ­դին ինչ­պէ՞ս տա­սը հրա­սայլ խո­ցած էր… թի­կուն­քէն…

­Լիան­նա ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ
17 տա­րե­կան

«­Հայ միտ­քի դպրոց»
հա­յա­գի­տա­կան կեդ­րո­նի սան, ­Վա­ղար­շա­պատ

Գրեք մեկնաբանություն

Ձեր էլ․փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են * -ով։

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.