Հա­կոբ ՀԱ­ՐՈՒԹ­ՅՈՒՆ / ՍՈ­ՎՈ­ՐԱ­ԿԱ­ՆԻ  ԱՆ­ՍՈ­ՎՈՐ   ՓԻ­ԼԻ­ՍՈ­ՓԱ­ՅՈՒԹ­ՅՈՒ­ՆԸ

Dias-de-pazկամ ան­դուն­դի խոր­քը

կամ այս կա­պույտն ի վեր

Սլա­վի – Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յան

Ո­ւոլթ Ո­ւիթ­մենն ա­սում էր, որ գրո­ղը պետք է գնա և բա­ցա­հայ­տի «նոր մի­ջա­վայ­րեր կյան­քի», քա­նի որ ստեղ­ծա­գոր­ծո­ղի ին­տո­ւի­տիվ կեն­սա­կա­նութ­յու­նը պա­հո­ղը շար­ժումն է: Արդ­յոք բո­լո­րը խո­սում և գրո՞ւմ­ են նույ­նի մա­սին կամ մտա­ծում փո­խել այն: Են­թադ­րե­լի է` ինչ մտա­ծում ես դու, նույն կերպ և մտա­ծեն ու­րիշ­նե­րը, սա­կայն ի­րա­կա­նութ­յան մեջ ա­մենևին այդ­պես չէ, քա­նի որ այլ­քը, վեր­ջի­վեր­ջո, ինչ­քան էլ են­թա­կա լի­նեն ընդ­հան­րա­կան գա­ղա­փա­րին, հա­մե­նայն­դեպս, ինք­նու­րույն հո­գեմ­տա­վոր հա­մա­կարգ ու­նե­ցող սուբ­յեկտ են: Հետևա­բար, այս ի­մաս­տով հե­տաքր­քիր է, թե ինչ­պես է ըն­կալ­վում այ­լազ­գի ըն­թեր­ցո­ղի կող­մից հա­յե­րե­նից թարգ­ման­ված գրա­կան ստեղ­ծա­գոր­ծութ­յու­նը: Ի­հար­կե, ա­մե­նից ա­ռաջ հե­տաքրք­րում է, թե հայ գրողն ինչ գոր­ծե­րով է (հատ­կա­պես թե­մա­տիկ ա­ռու­մով) ներ­կա­յա­նում օ­տա­րա­լե­զու ըն­թեր­ցո­ղին:

2019 թվա­կա­նին իս­պա­նա­կան «Carena» հրա­տա­րակ­չութ­յու­նը լույս է ըն­ծա­յել Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի «Dias de paz-Խա­ղաղ օ­րեր» երկ­լե­զու (իս­պա­նե­րեն, հա­յե­րեն) բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րի ժո­ղո­վա­ծուն (իս­պա­նե­րեն թարգ­մա­նել է Նա­րի­նե Այ­վազ­յա­նը, նա­խա­բա­նը գրել է բա­նաս­տեղ­ծու­հի Ի­սա­բե­լա Ռեզ­մոն): Ու­շագ­րավ է, որ «Խա­ղաղ օ­րեր»-ը վե­րոնշ­յալ հրա­տա­րակ­չութ­յան կող­մից է տպագր­ված, Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի հե­ղի­նա­կած եր­րորդ գիրքն է (նա­խորդ­նե­րը՝ «Ու­շա­ցած հե­ռագ­րեր», 2011 թ. և «Անթռ­չուն եր­կինք» ե­ռա­լե­զու՝ անգ­լե­րեն, ֆրան­սե­րեն, իս­պա­նե­րեն, 2015), ուս­տի՝ ակն­բախ է, որ հայ բա­նաս­տեղծն ան­ծա­նոթ չէ իս­պա­նա­խոս գրա­կան մի­ջա­վայ­րին, ինչ­պես և ի­տա­լա­կան, ֆրան­սիա­կան, անգ­լիա­կան, գեր­մա­նա­կան գրա­կան լեզ­վաշր­ջա­նակ­նե­րին: Եվ­րո­պա­յում հայտ­նի հրա­տա­րակ­չութ­յան կող­մից շա­րու­նա­կա­բար տպագր­վող գրքե­րը ցույց են տա­լիս պոետ Հա­րութ­յուն­յա­նի պա­հանջ­ված լի­նե­լը, ո­րի վառ վկա­յութ­յունն են նրա սպառ­ված գրքերն ու հրա­տա­րակ­ված գրքե­րին վե­րա­բե­րող գրա­խո­սա­կան­նե­րը, ո­րոնք գրել են Եվ­րո­պա­յի գրա­կան դաշ­տում հայտ­նի ի­տա­լա­ցի Ջու­լի Գռե­կոն (Կար­ծում եմ` Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի պոե­զիան հի­շո­ղութ­յուն­ներ արթ­նաց­նող է, այն չի սահ­մա­նա­փակ­վում ինքն ի­րե­նով, այլ շա­րու­նա­կում է երկ­խո­սութ­յունն ըն­թեր­ցո­ղի հետ, քան­զի այն ար­տա­սո­վոր է ար­տա­պատ­կեր­վում մեր երևա­կա­յութ­յան մեջ, որ մեր առջև այլ տե­սա­րան­ներ, այլ տա­րածք­ներ և ճա­նա­չո­ղութ­յան նոր հո­րի­զոն­ներ են բա­ցում), իս­պա­նա­ցի Խո­սե Մեմբ­րի­վեն (Ա­ռօր­յա­յից խո­սել ան­ժա­մա­նա­կի լեզ­վով, պատ­մել մեր հույ­զե­րի մա­սին` որ­տեղ երկ­րի հո­գու միաս­նա­կան ամ­բող­ջութ­յուն, դա նշա­նա­կում է փո­խա­կեր­պել մեր հա­մեստ ի­րա­վի­ճա­կը, հասց­նել այն տիե­զեր­քին, յու­րա­քանչ­յուր վայրկ­յա­նի շնչով հա­գե­ցած պոե­զիա կեր­տել), մեկ այլ իս­պա­նա­ցի` Ի­սա­բել Ռեզ­մոն (Մեկ գրքի մեջ ժո­ղո­վել այս­քան սա­հուն խոսք, բա­ռա­պա­շար, խա­ղալ բա­յա­կան ժա­մա­նա­կաձևե­րով, ինչ­պես որ ա­նում է այս հե­ղի­նա­կը, ներ­հա­յե­ցո­ղութ­յան ծանր վար­ժանք է, քան­զի թվում է` ըն­թեր­ցե­լիս զգում ենք` ինչ­պես է հե­ղի­նա­կը մեզ դարձ­նում ա­ռա­ջին դեմք` ա­վե­լի մո­տեց­նե­լով այն ա­մե­նին, ինչն ու­զում է հա­ղոր­դել: Ըն­թեր­ցե­լով և զգա­լով ա­ռա­ջին դեմ­քից` զգում ենք, որ ապ­րում ենք բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նը: Բա­նաս­տեղ­ծութ­յունն անց­նում է թղթի սահ­ման­նե­րը և ներ­կա­յա­նում ճա­նա­չո­ղա­կան մա­կար­դա­կում, որ­տեղ կան ար­դեն, հի­ման, այս պա­հը): Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րին անդ­րա­դար­ձել են ա­վե­լի քան ե­րե­սուն եվ­րո­պա­կան կայ­քեր և ի­րենց է­ջում տե­ղադ­րել նրա բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րը` հա­մա­պա­տաս­խան տար­բեր գրա­խո­սա­կան­նե­րով և կեն­սագ­րա­կա­նով: «Խա­ղաղ օ­րեր»  բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րի ժո­ղո­վա­ծո­ւին  անդ­րա­դարձս հարկ եմ հա­մա­րում սկսել` ներ­կա­յաց­նե­լով գրքի ետ­նա­կազ­մի երկ­լե­զու մա­կագ­րութ­յունն ամ­բող­ջա­պես. «Այս գիրքն ընդգր­կում է եվ­րո­պա­կան ար­դի պոե­զիա­յի նշա­նա­վոր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րից մե­կի` Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի ա­ռա­վել հայտ­նի բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րը: Նրա պոե­զիա­յի բազ­մա­զա­նութ­յու­նը ստեղ­ծում է բա­ցա­ռիկ երևույթ­նե­րի գե­ղար­վես­տա­կան մի ե­զա­կի աշ­խարհ, որ­տեղ, ինչ­պես ա­ռօր­յան, այն­պես էլ բա­նաս­տեղ­ծա­կան ըն­կա­լում­նե­րը միա­խառն­վում են` ջնջե­լով ար­վես­տի և ի­րա­կա­նութ­յան միջև սահ­ման­նե­րը, դրա­նով իսկ տե­ղա­շար­ժե­լով ժան­րի դա­սա­կան պատ­կե­րա­ցում­նե­րը: Այդ­պի­սով նրա պոե­զիան վե­րած­վում է մե՛կ ­հե­ռագ­րի, պա­տու­մի, էս­սեի, մե՛կ­ էլ հառ­նում է իբրև է­պի­կա­կան կա­ռույց: Կար­ծում ենք, որ բա­նաս­տեղ­ծա­կան այս նոր փոր­ձա­ռութ­յուն­նե­րը 21-րդ ­դա­րի խոս­տում­նա­լից ո­ճե­րից են»:

      Հա­կադ­րութ­յան ճշմար­տութ­յուն և գե­նե­զիս:  «Խա­ղաղ օ­րեր» բա­նաս­տեղ­ծա­կան ժո­ղո­վա­ծո­ւի երկ­լե­զու ձ­ևա­չա­փը, որ­տեղ զու­գա­հեռ­ված են հա­յե­րենն ու իս­պա­նե­րե­նը, ին­չը բա­վա­կա­նին հա­ջող տար­բե­րակ է, բա­նաս­տեղ­ծի ան­հա­տա­կա­նութ­յու­նը հաս­կա­նա­լու բնա­գիր-թարգ­մա­նութ­յուն է ամ­բող­ջութ­յան մեջ: Ինձ հա­մար մի փոքր ա­նակն­կալ էր գրքի վեր­նա­գի­րը, քա­նի որ ճա­նա­չում եմ Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նին կյան­քում ու գրա­կա­նութ­յու­նում, ա­ռա­վել ևս, գի­տեմ` ցան­կա­ցած պոետ իր ապ­րած կյան­քում էլ նույն պոետն է, ու գրած բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­ներն էլ նրա ապ­րում­ներն են: Ս.-Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նը խառն­ված­քով ա­սես բա­խում փնտրող է. լար­վա­ծութ­յու­նից ա­ռա­ջա­ցած լից­քե­րը, ըստ նրա, կյանքն ի­մաս­տութ­յան տա­նող գոր­ծոն­ներ են, «նո­րից նո­րից նո­րից / դե­պի կյանք / դե­պի մահ / դե­պի ան­դի­նը / նո­րի՛ց­ ու­ղի / դե­պի այն­տեղ / որ­տեղ հաս­տատ վստա­հե­լի էր / Աստ­ված» (« Ու­ղի «) և Եվ­րո­պա­յին (աշ­խար­հին) ներ­կա­յա­նալ խա­ղաղ օ­րե­րով, թերևս գր­քում  միակ հաշ­վեկշռ­ված մտա­ծու­մի և հու­զա­կան ի­րա­կա­նութ­յան հա­կադ­րութ­յան  գե­ղար­վես­տա­կան արդ­յունքն է, ո­րը վե­րա­պա­հու­մով «սիրտ մտնող» գյու­տի պես բան է. չէ՞ որ, ի վեր­ջո, բո­լոր թե­մա­նե­րի հիմ­քում դրված անկ­յու­նա­քա­րը խա­ղա­ղութ­յունն է, ո­րը գրա­վա­կան է՝  հաղ­թա­հա­րե­լու պոե­տով ի­մաստ­նա­ցած ա­մեն մի հայտ­նութ­յան «նյու­թի» դի­մադ­րութ­յու­նը, ին­չը բա­նաս­տեղ­ծա­կան հնա­րանք կլի­նի թե ի­րա­կա­նութ­յուն, միևնույն է, «հի­մա / հան­գիստ եմ ապ­րում / խա­ղաղ // հե­ռա­ցող օ­րե­րը / հիշ­վում են ման­րակր­կիտ / ժամ / առ / ժամ / ան­գամ հրեշ­տակ­ներ են հայտն­վում / գի­շեր­նե­րին // և / պատ­մում են / մտեր­միկ որ ի­րենց հնա­րել են/ մեր / մո­լոր­ված օ­րե­րը» («Խա­ղաղ օ­րեր»): Գրքում հե­ղի­նակ – հե­րո­սը մտա­վո­րա­կան ան­հատն է, ող­բեր­գա­կան ան­հա­տը, ո­րը փոր­ձում է տիե­զե­րա­կան այս քաո­սի մեջ վե­րագտ­նել իր ժա­ռան­գա­կան կեն­սա­խինդ ան­հա­տա­կա­նութ­յու­նը և ա­մե­նու­րեք կանգ­նած է ցա­վի առջև. «մի խոս­քով, սի­րո տե­սակ / մի խոս­քով այս ճա­յը / որ միշտ թռչում կախ­վում է // ծո­վի կա­պույ­տի / ա­լիք­նե­րի կա­պույ­տի / փրփրու­նե­րի տակ / պա­հած կա­պույ­տի / հա­զար ու մի կա­պույ­տի / մեջ // մեռ­նե­լուց ա­ռաջ / այդ­պես մի վեր­ջին ան­գամ / սի­րում են // ինչ­պես հար­յուր տա­րի ա­ռաջ / ինչ­պես պար­զա­պես սի­րում են // ինձ մի՜ սպա­նիր  / ինչ­պես հար­յուր տա­րի ա­ռաջ» («Կար­միր – նարն­ջա­գույն – մար­ջան»):

Սլա­վի-Ա­վիկ  Հա­րութ­յուն­յա­նի պոե­զիա­յի գե­նե­զի­սը բա­ցե­լու հա­մար պետք է նախ և ա­ռաջ մեկն­վի մարդ – բա­նաս­տեղ­ծի ա­կուն­քը: Բա­նաս­տեղ­ծը խոր­քա­յին, ինք­նա­տիպ քրո­նո­տոպ­յան զգա­ցո­ղութ­յամբ ան­հա­տա­կա­նութ­յուն է և «Խա­ղաղ օ­րեր» գրքում գա­լիս է ա­ռա­ջին հեր­թին հենց  քա­ղա­քա­ցիա­կան կյան­քում իր գոր­ծու­նեութ­յու­նը դրս­ևո­րած ո­գե­ղեն ձիր­քից (Փի­լի­սո­փա­յութ­յուն), մա­նա­վանդ երբ նրա կյան­քը հա­րուստ է ա­նակն­կալ շրջա­դար­ձե­րով ու  ո­դի­սա­կան­նե­րով, ո­րոնց  սկիզ­բը ա­մենևին էլ չի  հաշ­վարկ­վում Հա­րութ­յուն­յա­նի ծննդյան օր­վա­նից, ոչ էլ ար­գան­դա­յին կյան­քի ա­միս­նե­րից: Նրա  գե­նե­զի­սը դրա­նից շատ ու շատ ա­ռաջ է սկսվել  իր գե­նի ի­մաս­տութ­յան խոր­խո­րատ­նե­րում: «Ո՞վ­ է իմ սկիզ­բը // կրկնա­կի մե­ռած եմ ինձ զգում / երբ աչ­քերս / սխալ են լա­լիս: // քա­մին / խճճում է / ար­մատ­ներս / ժա­մա­նա­կը իմ լե­զուն է» («Սկիզբ»): Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի  ժա­մա­նա­կա­տա­րած­քա­յին ըն­կալ­ման չա­փո­րո­շի­չը գե­նե­րով պայ­մա­նա­վոր­ված մտա­ծում­ներն են` օբ­յեկ­տիվ և սուբ­յեկ­տիվ ազ­դակ­նե­րից  երևակ­վող, ուր բա­նաս­տեղ­ծութ­յունն ու փի­լի­սո­փա­յութ­յու­նը միմ­յանց հա­կադր­վե­լով` դառ­նում են հա­մար­ժեք ու փոխ­միահ­յուս­ված գե­ղա­գի­տութ­յուն, ո­րը կա­րե­լի է ձ­ևա­կեր­պել այս­պես` բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն բա­նաս­տեղ­ծութ­յան մեջ. « Ես միայն ու­զում եմ ա­սել / որ արևը / հե­քիա­թիվեր­ջին / վի­րա­վոր խնձորն է` / ռում­բի նման / կար­միր հո­րի­զո­նին / կպած // ուր որ է / կկախ­վի / ամ­ռան / ար­տե­րի / վրա» ( « Մար­տից ա­ռաջ»): Խնձորն ու ռում­բը  ի­րա­կա­նութ­յան մեջ ի­րենց գո­յութ­յան շար­ժու­մա­յին ըն­թաց­քով նպա­տա­կա­յին հա­կադ­րութ­յան մեջ են, ինչ­պես կյան­քը և մա­հը, և այդ  հա­կադ­րութ­յուն­ներն էլ  հենց փի­լի­սո­փա­յութ­յան գե­ղար­վես­տա­կան ար­տա­հա­տութ­յունն են դար­ձել բա­նաս­տեղ­ծութ­յան մեջ` ստեղ­ծե­լով յու­րո­վի լրա­ցում-զու­գա­հե­ռա­կան բա­նաս­տեղ­ծա­կան աշ­խարհ: Ս.-Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նի բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րում հայ­րե­նա­կան սե­րը շատ նուրբ զգայ­նութ­յամբ ար­տա­հայտ­վում է  հա­կադ­րութ­յամբ, որ միմ­յանց լրաց­նող, ա­սես տա­րան­ջատ Հայ­րե­նի­քի ու  Երկ­րի միաս­նութ­յուն է, ինչն ամ­բող­ջա­նում է գե­ղար­վես­տա­կան մի այ­լա­բա­նա­կան տի­րույ­թում. «Եր­կիր / որ­տեղ ճա­նա­պար­հոր­դում ես / ա­ռանց անձ­նագ­րի / ա­ռանց վա­խի / ապ­րում սի­րում / ա­ղո­թում կի­րակ­նօր­յա / լույ­սին հույ­սին // ան­հո՛ւյս / ան­հո՛ւյս // կա­նայք մթան եզ­րին լուս­նի շո­րե­րով / պանդխ­տութ­յան են ու­ղար­կում/ ա­մու­սին­նե­րին/ այն­պես բու­րում է / ա­ռա­վո­տի օ­դը / գե­տե­րը ցատ­կում են / դե­պի ան­դունդ­նե­րը / մեր սե­փա­կան կոր­ծա­նումն է / այդ վի­հե­րում» («Հա­յաս­տան»):

Պատ­կե­րա­շար­ժա­յին  մտա­ծո­ղութ­յան  փի­լի­սո­փա­յութ­յու­նը:  Գե­ղար­վես­տա­կան նկա­րագ­րութ­յուն­ներն ինչ­քան էլ հիա­նա­լի լի­նեն, միևնույն է, պա­հի ար­ձա­նա­ցում­ներ են, թե­կուզ և ի­րենց, այս­պես կոչ­ված, հա­զար ու մի «ներ­քին» շար­ժում­նե­րով: Կյանքն, ի վեր­ջո, պա­հե­րի շա­րան է, շար­ժում, և ու­զենք թե չու­զենք, ըն­կալ­վում է որ­պես պատ­կեր­նե­րի հա­րա­փո­փոխ ըն­թաց­քի ար­տա­ցո­լանք մեր մտա­տե­սո­ղա­կան հա­մա­կար­գում, հետևա­բար մեր մտա­ծո­ղութ­յունն էլ պետք է լայ­նա­ֆոր­մատ լի­նի և ծնվի պատ­կե­րա­շար­ժից: Նոր ժա­մա­նակ­նե­րի մտա­ծո­ղութ­յան լա­կո­նի­կութ­յունն ու ա­րա­գութ­յունն ա­ռաջ­նութ­յու­նը տա­լիս են ոչ թե ի­րա­կա­նութ­յան ան­շարժ, ստա­տիկ վի­ճակ­նե­րից ե­կող ա­սո­ցիա­ցիա­նե­րին, այլ ի­րա­կա­նութ­յան դի­նա­միկ, շար­ժուն վի­ճակ­նե­րի զու­գադ­րա­կա­նութ­յա­նը, այն ո­րակ­վում է իբրև պատ­կե­րա­շար­ժա­յին մտա­ծո­ղութ­յուն, ո­րը կոոր­դի­նաց­ված է չորս չա­փում­նե­րով. «թռչուն­նե­րը / խա­ղաղ / կտցա­հա­րում են / ա­մառ­վա / մուգ  դե­ղին / մայ­րա­մու­տի / հանգ­չող / հաս­կե­րի / բի­բե­րը» («Մար­տից ա­ռաջ»), այս մեկն էլ ու­րիշ ձ­ևա­չա­փով «մորս թխած / պո­պո­քով գա­թա­յի շուն­չը / լցվում է սեն­յակս // հարևան բա­րե­կամ / որ ե­կել են / բա­րի ճա­նա­պարհ ինձ / մաղ­թե­լու /խո­հա­նո­ցում վա­յե­լում են / մորս թխած գա­թան / ու ֆռթաց­նե­լով / թեյ են խմում // հե­տո / տղա­մար­դիկ պի­տի / ինձ տան / ի­րենց / խե­լոք խոր­հուրդ­նե­րը /յու­րա­քանչ­յու­րը / հի­շե­լով բա­նա­կի իր կյան­քից / պատ­մութ­յուն­ներ // կա­նայք / կփսփսան գլուխ­նե­րը օ­րո­րե­լով` / այ յա յա յա» («Օր»):  Որ­տեղ միտք, այն­տեղ` փի­լի­սո­փա­յութ­յուն, ուս­տի՝ պատ­կե­րա­շար­ժա­յին մտա­ծո­ղութ­յա­նը հա­րա­զատ է քրո­նո­տո­պով պայ­մա­նա­վոր­ված փի­լի­սո­փա­յութ­յու­նը: Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի պոե­զիա­յին ևս բ­նո­րոշ է այ­սօ­րի­նակ մտա­ծո­ղութ­յու­նը, իսկ այն «…գոր­ծո­ղութ­յուն է` տրա­մա­բա­նութ­յան ու զգա­ցու­մի` ի­րար լծորդ­վող փո­խա­կեր­պու­մով, ինչն էլ բա­ցա­հայ­տում է տեքս­տա­յին պատ­կեր­նե­րի շար­ժում­նե­րում ո­րո­շա­կի ի­մաստ` են­թա­գի­տակ­ցա­կան շեր­տե­րը վեր հա­նող` հան­գեց­նե­լով ի­րա­կան տրա­մադ­րութ­յան ու ա­սե­լի­քի «(Հա­կոբ Հա­րութ­յուն, «Գիր և կե­ցութ­յուն», 2016 թ., «Պատ­կե­րա­շարժ, զգա­ցո­ղութ­յուն, միտք»):

Ս.-Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նի «Խա­ղաղ օ­րեր» ընտ­րա­նին (պատ­կե­րա­շար­ժա­յին մտա­ծո­ղութ­յան շրջա­նա­կում) լե­զու-ժա­մա­նա­կը կեն­սա­պա­տում ու գե­ղար­վես­տո­րեն վա­վե­րաց­նում է պոե­տի ապ­րած կյան­քը՝ ես-ի ու դու-ի փի­լի­սո­փա­յա­կան պարզ բա­նաձևով, որ­տեղ դու-ն ­փո­փո­խա­կան է,  ես-ը՝ հետևո­ղա­կան, կա­յուն բա­ցա­հայ­տող ո­րո­շիչ գոր­ծոն է. «ամպ­րո­պից հե­տո կսկսվի անձրևը / ա­մեն ինչ կմաքր­վի ինձ­նից/ ինչ քեզ հետ կապ­ված չէր» («Ամպ­րո­պից հե­տո»): Բա­նաս­տեղ­ծին շրջա­պա­տող ա­մեն ին­չը դու-ն­ է` շնչա­վոր ու ան­շունչ, տե­սիլք ու ի­րա­կա­նութ­յուն: Այդ բա­նաձև -մեկ­նու­մը նա ոչ թե պատ­մե­լով կամ նկա­րագ­րե­լով է ա­նում, այլ պատ­կե­րա­շար­ժա­յին  վե­րար­տադ­րութ­յամբ, որն ար­գա­սիքն է հա­մա­ռիթ­միկ  բառ ու զգա­ցո­ղութ­յան` պայ­մա­նա­վոր­ված հի­շո­ղութ­յամբ, ներ­կա­յով ու գա­լի­քով: «ես ապ­րում եմ / և վեր­ջա­ցող սահ­մա­նը իմ / և հայ­րե­նի­քի / ա­ղե­տաձև մի ցավ է // գե­տե­րը նկա­րում են / ա­ռա­վոտ­ներ և / ա­վի­շը նրանց սպի­տակ փրփուրն է / դառ­նում / ա­ռա­վո­տի մեջ// այդ գե­տե­րից հե­տո / ապ­րում է իմ հայ­րե­նի­քը / իսկ գե­տե­րը / ար­յուն են հու­շիս / օ­տար / ծո­վեր են / թափ­վել» («Սկիզբ»): Այ­լա­բա­նութ­յու­նը բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րում իր հա­րա­բե­րա­կան զգա­ցո­ղութ­յամբ գե­ղե­ցիկ պատ­կեր և շարժ է ի­րեն հա­տուկ փի­լի­սո­փա­յութ­յամբ. «աճ­յունս վա­ռեին / որ թռչուն­նե­րը մո­խիր­ներս տա­նեին / այն­տեղ / ուր ազ­գա­նունս անս­խալ / շշնջում են քա­մի­նե­րը» («Այն­տեղ»):

       Բառ տո­ղը  բա­նաս­տեղ­ծա­կան  ինք­նու­րույն  գե­ղար­վես­տա­կան  միա­վոր:  Պոե­տի յու­րա­քաչ­յուր բառ ինք­նին ի­մաս­տա­կիր է և կա­րող է ուր­վա­նա­խան­շել բա­նաս­տեղ­ծութ­յան մեջ հա­մա­պա­տաս­խան գե­ղար­վես­տա­կան մո­տիվ ու զար­գա­ցում, ի դեպ, բա­ռը զար­մա­նա­լիո­րեն ի­մաս­տա­յին ա­ռու­մով եր­բեք միան­շա­նակ չէ, այն պայ­մա­նա­վոր­ված է նրա հայտն­ված տե­ղից, պա­հից, ժա­մա­նա­կից, և նրա նե­րու­նակ բազ­մե­րան­գութ­յու­նը, սուբ­յեկ­տիվ ըն­կա­լու­մից ել­նե­լով, կա­րող է հու­շել մտքի զար­գաց­նան նո­րա­նոր գե­ղար­վես­տա­կան մո­տիվ­ներ: «Խա­ղաղ օ­րեր» բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րի ժո­ղո­վա­ծո­ւում Հա­րութ­յուն­յա­նը հա­ճախ բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րը կա­ռու­ցում է բառ-տո­ղե­րով. կե­տադ­րութ­յան բա­ցա­կա­յութ­յան պայ­ման­նե­րում բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նը դառ­նում է ընդ­հա­նուր մի տող` աս­տի­ճա­նա­կարգ­ված բառ-տո­ղե­րով. «մաս­րե­նին / կրա­կից / կար­միր է/ մայր / մտնող / աշ­նան / մշու­շում / բոց­վում է / շուր­թե­րը / կար­միր են / կրծկա­լը / ա­մուր է / ե­ղունգ­նե­րը` / սուր// հե­րար­ձակ/ հպվում է / հմա­յում / խա­բում է / տրվում / ծի­ծա­ղում / ծա­կում է // ու­զում ես / հե­ռա­նալ / ա՛խ / այս­պես / վառ­վում է / վերևից / կրակ է / թա­փում ու / համ­բույր // մաս­րե­նինսա­րիպռնկին /չո­քել է / ծնկնե­րին / ա­ղոթք կա / ին­քը / ժպտում է / թե ձեռ տաս / կխայ­թի / կհո­սի ար­յունդ / կար­միր / կկա­թի / կխառն­վի / կույս / լույ­սին // շուր­թե­րի / կար­մի­րը / համ­բույր է / բո­ցը / կիրք ու / սեր է / ա­շու­նը / մա­հիճ է / մշուշ // ինչ լի­նի / թող լի­նի // մնում եմ» («Մաս­րե­նի»): Բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նը դի­տա­վոր­յալ մեջ­բե­րե­ցի ամ­բող­ջութ­յամբ, որ ա­ռա­վել տե­սա­նե­լի լի­նեն նրա դի­նա­մի­կան, մտքի զար­գաց­ման ա­րա­գութ­յունն ու ա­զա­տութ­յու­նը:  Ու­շագ­րավ է, որ այս բա­նաս­տեղ­ծութ­յան մեջ հե­ղի­նա­կը օգ­տա­գոր­ծել է տրոհ­ման և ա­ռո­գա­նութ­յան մե­կա­կան նշան­ներ: Ընդ­հան­րա­պես  «Խա­ղաղ օ­րեր» գրքի  չկե­տադր­ված բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րում տրոհ­ման նշան­նե­րի  հա­տու­կենտ կի­րա­ռու­մը, մեղմ ա­սած, վի­ճար­կե­լի է. չկա, ու­րեմն չկա. պետք է մինչև վերջ վստա­հել ըն­թեր­ցո­ղին, մա­նա­վանդ չկե­տադր­ված բա­նաս­տեղ­ծութ­յան կարևո­րա­գույն նպա­տակ­նե­րից մե­կը ըն­թեր­ցո­ղի հետ մտազ­գա­յա­կան պա­հը հա­մա­հե­ղի­նա­կելն է, սա­կայն ա­ռո­գա­նութ­յան նշան­նե­րի պա­րա­գա­յում, կար­ծում եմ, ճիշտ է ու անհ­րա­ժեշտ նրանց առ­կա­յութ­յու­նը. «ես միայ­նակ թռչուն եմ / երկն­քի խո­ռոչ­նե­րի / և ձո­րե­րի վի­հե­րի մեջ / կախ­ված // քա­մո՞ւն ­հանձն­վեմ մի պահ / թող ինձ քշի // կամ ան­դուն­դի խոր­քը / կամ այս կա­պույտն ի վեր» («Միայ­նակ թռչուն»):

Բառ-տո­ղը միտ­քը հա­ղոր­դե­լու ա­մե­նա­սեղմ մի­ջոցն է, ո­րը Ս.-Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նը վե­րա­ծում է պոե­տա­կան սյու­ժեի դրվա­գի` ա­ռանձ­նա­հա­տուկ տրա­մա­բա­նութ­յամբ ու զգա­յա­շար­ժով հասց­նե­լով ա­նակն­կալ հան­գու­ցա­լուծ­ման. «սառ­նա­մա­նիք­նե­րին / ոտ­քե­րիդ տակ / դա­վա­դիր / ճռճռում է / ձյու­նը / ոտ­քերդ / որ չսա­հեն / ու­սերդ պի­տի / ու­ղիղ պա­հես» (« Սի­բի­րում»):

Բա­նաս­տեղ­ծա­կան սեղ­մա­խոս­քի ձգտող բա­նաս­տեղ­ծը   օգ­տա­գոր­ծում է բա­ռի բազ­մի­մաս­տա­յին ու­նա­կութ­յունն ու այն ար­ձա­կում այն­պես, ինչ­պես փամ­փուշ­տը, որ եր­կու նա­պաս­տակ է խփում: «Խա­ղաղ օ­րեր» բա­նաս­տեղ­ծա­կան ժո­ղո­վա­ծո­ւում, հա­ճախ ճիշտ գտնված ու բա­նաս­տեղ­ծութ­յան մեջ  իր տե­ղում հայտն­ված բա­ռը, որ­պես թա­գա­դիր բառ, հա­վա­քում, ամ­փո­փում, ի­մաս­տա­վո­րում է ողջ ստեղ­ծա­գոր­ծութ­յու­նը, նվա­զա­գույն դեպ­քում ՝ ­պար­բե­րութ­յու­նը. «այս­տեղ /կրա­կում են / բարձր ճախ­րող / թռչուն­նե­րի վրա // մնա­ցած­նե­րի հա­մար / թա­կարդ­ներ են (ընդգ­ծու­մը՝  Հ. Հ. ) / լա­րել / թփուտ­նե­րում  («Որս»), ի դեպ, վե­րո­շա­րադր­վա­ծում մեջ­բեր­ված «Սի­բիր» բա­նաս­տեղ­ծութ­յան  մեջ նույն­պես նման բառ է հան­դի­սա­նում «ու­սերդ»-ը: Բա­ռը, որ­պես պար­բե­րութ­յուն ի­մաս­տա­վո­րող ինք­նու­րույն միա­վոր, կա­րե­լի է ներ­կա­յաց­նել «Ճիշ­տը» բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նից մեջ­բեր­ված օ­րի­նա­կով. «Իսկ մար­դիկ նո­րից պի­տի / սո­վո­րեն ապ­րե­լը / կեն­դա­նի­նե­րից ու թռչուն­նե­րից / մա­նա­վանդ՝ ա­րա­գիլ­նե­րից»:

       Սո­վո­րա­կա­նի  հո­գե­վի­ճա­կա­յին  գե­ղա­գի­տութ­յու­նը:  Ա­ռաս­պե­լա­կան ո­գի ու­նի բա­նաս­տեղ­ծի կա­նո­նի­կութ­յու­նից  դուրս կյան­քը: Հայտն­վե­լով կեն­ցա­ղա­յին ի­րադ­րութ­յու­նում, որ­տեղ բնա­տուր հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ են, նա չի կա­րող փախ­չել ինքն ի­րե­նից, միա­ժա­մա­նակ չի կա­րող ու­րա­նալ իր աստ­վա­ծա­տուր շնորհն ու կրթված աչ­քով աշ­խար­հին ներ­կա­յա­նա­լի չդարձ­նել ա­ռօր­յա­յով քո­ղարկ­ված սո­վո­րա­կա­նի գե­ղա­գի­տութ­յան հմայ­քը` ա­զատ բա­նաս­տեղ­ծութ­յան անբռ­նազ­բոս ան­կեղ­ծութ­յամբ. «չեմ սի­րում ապ­րե­լը // « nexum «-ով / սկսվող / ա­ռա­վոտ­նե­րով / Մի­կո­յա­նի / ժա­մա­նակ­նե­րից / ճա­շա­ցու­ցակ մտած / ցոր­նա­պու­րով / ա­ռանց / սուր­ճի / ու / ծխա­խոտ­նե­րի / չեմ սի­րում փո­ղոտ ժա­մա­նակ­նե­րը / երբ / շա­տա­նում են / ծա­նոթըն­կեր­նե­րը / բայց չգի­տես ին­չու` ա­վե­լի շատ / կնոջ կող­մի բա­րե­կամ­նե­րով» (« Չեմ սի­րում»): Հա­րութ­յուն­յա­նի սո­վո­րա­կա­նի գե­ղա­գի­տութ­յունն աշ­խար­հի կեն­ցա­ղա­յին մա­կար­դա­կի վարն ու վե­րը լույս – հա­յաց­քով պե­ղելն է տիե­զե­րա­կան հար­թութ­յու­նում և արժևո­րե­լը, սո­վո­րա­կանն ան­սո­վոր հոգևո­րով և փոք­րիկ բա­նից, ա­մե­նաչն­չին կեն­ցա­ղա­յին դրվա­գից կոր­զել մեծ Բա­նը` դարձ­նե­լով գե­ղար­վեստ. «եր­բեմն / հա­մար­յա ան­ծա­նոթ / կա­նանց գրկում / հաս­կա­նում ես / որ կյան­քը / հաղ­թա­նակ­նե­րի հա­մար է // և կրծքիդ տակ նո­րից / ա­լե­բա­խում քա­ղա­քը»    («Քա­ղաք»): Մեջ­բե­րեմ կեն­ցա­ղում ձ­ևա­վոր­ված մի ու­րիշ մարդ­կա­յին փոխ­հա­րա­բե­րութ­յուն. «ներքևի հարևա­նը գա­լու է մեր տուն / թե ջու­րը նո­րից կա­թում է / ծխե­լու է / մեր տա­նը անշ­տապ / մո­խի­րը թա­փե­լու է / մեր լվա­ցա­րա­նի / մեջ» («Մի՜ մե­ռիր»): Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի նուրբ դի­տո­ղա­կա­նութ­յու­նը բա­նաս­տեղ­ծութ­յա­նը չի թող­նում գետ­նա­մած  կեն­ցա­ղագ­րութ­յան մա­կար­դա­կին, այլ նրան բարձ­րաց­նում է բա­նաս­տեղ­ծին վա­յել ո­գե­ղեն տի­րույթ, որ­տեղ այն վե­րած­վում է մար­դու հոգևոր կե­ցութ­յունն արժևո­րող վի­ճա­կի: Ա­հա այս վի­ճա­կա­յին դրվագ­ներն են, որ ներ­սից բաց­վել են կա­րո­ղա­նում մի ա­նակն­կալ ո­գե­ղե­նութ­յամբ, ո­րոնց ազ­դակ է հան­դի­սա­նում ու­շադ­րութ­յու­նից դուրս մնա­ցած ան­գամ չնչին շտրիխ, երկ­րոր­դա­կան թվա­ցող փոք­րիկ ժեստ, ին­չով և բնու­թագ­րա­կան է հո­գե­վի­ճա­կա­յին պոե­զիան. «դի­մա­ցի շեն­քե­րի / պատշ­գամբ­նե­րին / ան­տար­բեր լվացք­ներ` / տա­րօ­րի­նակ կեր­պով, թա­ռին կախ­ված` / (չգրված տողկա­խե­լու պա­րան) / ներք­նա­շո­րեր / խնամ­քով /ա­նա­մոթ / ան­պա­տեհ / բայց / բայց ոչ ոք չի՞ գրգռվում: // փո­ղոց­նե­րը՝ կո­կիկ սրբած / տերևնե­րի կույ­տեր` ծխա­ցող / և ինչ­քան ա­շուն ինչ­քան շատ ա­շուն / մանր / անձրևի հետ / խառն­ված»: («Փոք­րիկ քա­ղաք­ներ»):

Հո­գե­վի­ճա­կա­յին պոե­զիա­յի գե­ղե­ցիկ նմուշ է «Եր­կինք և եր­կիր» բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նը, որ զե­տեղ­ված է «Խա­ղաղ օ­րեր» գրքում: Պա­տա­հա­բար կար­դա­ցի այն նաև ռու­սե­րեն լեզ­վով «Литературная  Россия» թեր­թում և կար­ծում եմ, որ Ն. Մե­լեշ­կի­նի թարգ­մա­նութ­յու­նը բա­վա­կա­նին վի­ճա­հա­րույց է  բա­նաս­տեղ­ծութ­յան հո­գե­վի­ճա­կա­յին բնույ­թի տե­սանկ­յու­նից, ու նրա մոտ, թերևս, նյու­թա­կան է նպա­տակն ա­ռանց պա­հի վի­ճա­կա­յին ա­ռանց­քի, ին­չից սկսվում է բա­նաս­տեղ­ծութ­յան ի­րա­կա­նի և երևա­կա­յա­կա­նի ա­ռեղծ­վա­ծը. «քայ­լում եմ / քայ­լում եմ / քայ­լում եմ / որ գտնեմ պա­հը / ուր / եր­կինքն ու եր­կի­րը / պի­տի միա­նան // ճամ­փան չի հոգ­նում եր­կար քայ­լե­լուց» (« Եր­կինք և եր­կիր»): Բա­նաս­տեղ­ծը, լի­նե­լով ոչ սո­վո­րա­կան ո­րո­նում­նե­րի մեջ, փնտրում է ի­րեն, բայց, չգի­տես` ին­չու, շրջան­ցում է ու չի ու­զում խոս­տո­վա­նել, որ երկն­քի և երկ­րի ժա­մադ­րա­վայրն իր ներ­սում է, իր մե­նութ­յու­նում, այս ի­մաս­տով Կոս­տան Զար­յանն ա­սում է. «Իմ մե­նութ­յան թ­ևե­րը եր­կուսն են և ուժ­գին կապ­ված երկ­րին ու երկն­քին, կյան­քին ու մա­հին», իսկ Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նին կար­ծես թվում է, թե. «սար­դը / սե­փա­կան ոս­տայ­նում / խճճվել է մե­նակ» («Այս տու­նը»), և աշ­խար­հը, ո­րը վեր­ջի­վեր­ջո պոե­տի տունն է, ու նա խորհր­դա­վոր մտա­ծում է. «այս տու­նը նման է ինձ ու քեզ / դա­տարկ է»: Ա­յո՛, երբ դա­տարկ է հո­գու տու­նը, ու­րեմն բա­ցա­կա­յում է երկ­րի և երկն­քի հպու­մը, հետևա­բար և չկա հեն­ման կետ հա­վեր­ժի ըն­թաց­քում ինքն ի­րեն գտնե­լու, որ արժևոր­վի աշ­խարհ գա­լու ի­մաս­տը, ու­րեմն պետք է գտնել այն. «ես հո­սում եմ իմ / հու­նով, / փնտրի՜ր, / ու ե­թե կա­րող ես, հա­նիր ինձ այս / հու­նից, / մի պահ նա­յիր աչ­քե­րիս մեջ / և կզգաս, որ յու­րա­քանչ­յուր մար­դու / աչ­քե­րում / կա  հո­գի, / ո­րը կա­րիք է զգում գտնվե­լու» ( «Փնտրիր»), և կարևո­րը «հի­մա կրկին / ըն­թացք է պետք /միայն // խե­լառ / խե­լառ / խե­լառ // երբ դեռ / մե­նակ ես / ան­դափ­նի /անդ­րո­շակ / ան­փառք // ու­ժեղ» (« Ընդվ­զում»), ի­հար­կե, հար­կա­վոր է կա­յուն մնալ, միշտ դեմքդ ա­ռաջ. «ճամ­փան կոր­չում է երբ ետ ենք շրջվում» («Կո­րուստ»):

«Խա­ղաղ օ­րեր» բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րի ժո­ղո­վա­ծուն ա­ռանձ­նա­հա­տուկ է  նաև բա­նաս­տեղ­ծա­կան մի ե­րա­կով, ո­րում նույն­պես  հո­գե­վի­ճա­կա­յին մի­ջա­վայր է հո­սում: Այդ բա­նաս­տեղ­ծա­կան հոս­քը Ս.-Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նի հա­կիրճ, ա­ֆո­րիզ­մին հա­տուկ  խտաց­ված ու սուր մտքով փոք­րիկ մի քա­նի տո­ղա­նոց  բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­ներ են, ո­րոնց գնա­հա­տումն, ան­կաս­կած, «ու­րիշ չափ­ման միա­վոր ու­նի», և ա­սես գրված են բնա­բա­նա­յին տրա­մա­բա­նութ­յամբ, իբրև չար­տագր­ված բա­նաս­տեղ­ծութ­յան բնա­բան. «հո­րի­զո­նի վրա հե­ռա­ցող կար­միր

/ նժույգ­նե­րը / ա­սես ար­յան կա­թիլ­ներ լի­նեն // ձիե­րը իմ վի­րա­վոր ըն­կեր­ներն են»

(«Ձիե­րը») ու մնում է  ըն­թեր­ցո­ղին մտքի մեջ այն շա­րու­նա­կել ու լռութ­յան  խորհր­դում խո­կա­լով` զար­գաց­նել իր մեջ ձ­ևա­վոր­ված բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նը` հա­սու­նաց­նե­լով այն ար­դեն պոե­տի հետ ընդ­հա­նուր, հա­րա­զատ հո­գե­վի­ճա­կա­յին մի տի­րույ­թի` խո­հեմ խեն­թութ­յան, որ­տեղ նույ­նա­նում են բա­նաս­տեղ­ծը, խոս­քը, ըն­թեր­ցո­ղը, հո­գին, աշ­խար­հը մե­տա­ֆի­զի­կա­կան ելևէջ­նե­րում. «այս­տեղ չեմ հասց­նում / ապ­րել / ան­տա­նե­լի եր­կար է ժա­մա­նա­կը» («Ժա­մա­նա­կը»), և միևնույն է «երբ ու­ղիղ է / ճամ­փան/ մո­լոր­վե­լը հեշտ է» ( «Մտո­րում»), միշտ էլ կյան­քը կար­ծես ճա­կա­տա­գիրն է կան­խո­րո­շում «դռներ կան / որ փակ­վում են / երբ մո­տե­նում ես» («Դռներ») և այլն, և այլն… և այս ամ­բողջ խո­հա­փի­լի­սո­փա­յութ­յու­նը Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի հո­գու  հաղ­թա­նակ տա­նող «Աստ­ղա­յին պա­տե­րազմն» է աս­վա­ծի և չաս­վա­ծի ի­մաց­յալ ան­պար­փա­կութ­յու­նում. «ին­չի մա­սին ա­հա խո­սում են / ես ար­դեն գի­տեմ / երբ այս­քան բարձր են խո­սում / գի­տեմ նաև ին­չի մա­սին են լռում»:

Վերջ­նա­խոսք:  Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի «Խա­ղաղ օ­րեր» գրքի մա­սին բո­վան­դա­կա­լից խոս­քեր  աս­վել են ու դեռ կաս­վեն գրա­կա­նա­գետ­նե­րի կող­մից, ուս­տի՝ հա­կիրճ ու սահ­մա­նա­փակ անդ­րա­դարձս վե­րա­բե­րում է «Խա­ղաղ օ­րեր»  գրքի այն ա­ռանձ­նա­հատ­կութ­յուն­նե­րին, ո­րոնք ես արժևո­րում եմ, և, իմ կար­ծի­քով  (հնա­րա­վոր է աչ­քովս չի ըն­կել), ա­վա՛ղ, մինչ օրս գրի տես­քով ու­շադ­րութ­յան չեն ար­ժա­նա­ցել գրա­խոս­նե­րի կող­մից կամ էլ ներ­կա­յաց­վել են կցկտուր:

Կու­զեի, հատ­կա­պես մեր ըն­թա­ցիկ օ­րե­րի մտա­հո­գութ­յուն­նե­րին հա­մա­պա­տաս­խան, Եվ­րո­պա­յում ու եվ­րո­պա­ցի­նե­րի հա­մար տպագր­ված գրքից  մեջ­բե­րել «Մի տխուր օր լի­ներ» բա­նաս­տեղ­ծութ­յու­նից հատ­ված, ո­րում Ս.-Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նը ներ­կա­յա­նում է իր քա­ղա­քա­ցիա­կան կեց­ված­քով. «Մի տխուր օր լի­ներ / Ա­ռանց ճատ­րակ խա­ղա­ցող / Մեր թա­գա­վոր­նե­րի, / Որ վեր­ջում հաս­կա­նում ենք / Որ խա­ղալ չգի­տեն: / Նրանց մա­սին / Մեր / Գիրք գրող / Գրող­նե­րը / Հե­ռու մնա­յին // Սեք­սո­ւալ ռ­ևոլ­յու­ցիա­նե­րից / Ա­րո­ւին իր տե­ղը պա­հեին, / Է­գին իր. / Ա­մոր­ձատ­ված ներ­քի­նին էլ / Հե­րոս չդառ­նար / Աղ­ջիկ­նե­րից / Ա­ռա­վել / Սև «գե­լեն­վա­գեն> սի­րող / Այս տղեր­քի հա­մար»:

«Խա­ղաղ օ­րեր» գիր­քը ե­կել է հաս­տա­տե­լու, որ հայ­կա­կան ժա­մա­նա­կա­կից պոե­զիան, հան­ձին Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի,  ներ­կա­յա­նա­լի և ըն­դու­նե­լի է Եվ­րո­պա­յում, այն գե­ղար­վես­տա­կան մա­կար­դա­կով հա­մա­քայլ է ըն­թա­նում ար­դի գրա­կան տեն­դենց­նե­րին, ո­րոնց հետ շատ ընդ­հան­րութ­յուն­ներ ու­նե­նա­լով հան­դերձ,  բնա­կա­նա­բար, ա­ռանձ­նա­նում է նաև նրան­ցից հա­յին բնո­րոշ զգա­յուն նե­րաշ­խար­հով, մտա­հոգևոր գե­նա­յին յու­րա­հա­տուկ հա­մա­կար­գով, և ի­հար­կե, արևելք­ցու բնա­տուր, խո­րա­թա­փանց, նուրբ ճա­շա­կով:

«Խա­ղաղ օ­րեր» բա­նաս­տեղ­ծութ­յուն­նե­րի ժո­ղո­վա­ծուն ներծծ­ված է հայ­կա­կան ո­գով, այն «Եր­կինք և եր­կիր» բա­նաս­տեղ­ծութ­յամբ սկսվում է և «Իմ եր­կի­րը» բա­նաս­տեղ­ծութ­յամբ ա­վարտ­վում, ա­սել է թե` Սլա­վի-Ա­վիկ Հա­րութ­յուն­յա­նի պոե­զիան ան­պա­թոս Հա­յաս­տանն է. «Տե­սե՜ք տե­սե՜քտե­սե՜ք / Ինչ­պես / Այս­տեղ / Այ­սօր դեռ / Սպի­տակ ճա­յերն են` / Ս­ևա­նի / Մայ­րա­մու­տին / Արևի / Պաղ / Ցոլ­քե­րի / Տակ / Հպարտ / Բաց­ված / Թ­ևե­րը` լայն / Թեթև / Թռիչ­քի մեջ` // Խաչ­ված»: Այս­տեղ է, Հայ­րե­նի­քում, որ պոե­տը կա­րող է իր գրա­ծին ան­գամ հա­կա­սել ու պատ­ճառ չփնտրել սի­րե­լու հա­մար:

Հետգ­րութ­յուն.

ես պա­տե­րազ­մում / ողջ եմ մնա­ցել, / կնոջ գրկի մեջ չե՜մ / մե­ռել սի­րուց / ինձ ա­նի­ծել են / եր­գից ու երկ­րից – / կոր­չեի՜ր­ այն­ժամ, պա­տա­հա­կան երգ:

Սլա­վիԱ­վիկ Հա­րութ­յուն­յան

Գրեք մեկնաբանություն

Ձեր էլ․փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են * -ով։

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.