ԵՍ ԵՎ ՆԱ / Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ

Ամբողջ գիշեր ինչ-որ մեկը ցածրաձայն ու անգույն բառերով խոսում էր իմ մեջ: Առավոտյան, երբ սովորականից ուշ արթնացա, այդ խոսակցությունից ոչինչ չէի հիշում: Աշխատանքի գնալիս միշտ սափրվում եմ, թեև աշխարհագրության ինստիտուտում, որտեղ արդեն շատ տարիներ Հայաստանի պատմական աշխարհագրության բաժնի վարիչն եմ, դոկտոր՝ առանց պրոֆեսորության, ոչ ոք ուշադրություն չի դարձնում իմ դեմքին՝ սափրված եմ, թե ոչ, նույնիսկ՝ […]

ՀԱՐՑԱԿԱՆՆԵՐ՝ ԱՌԱՆՑ ՀԱՐՑԱԿԱՆՆԵՐԻ / Սաթենիկ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

– Ո՞րն է գիրքը ընթերցողին հասցնելու ամենակարճ ճանապարհը: – Մեր փոքրիկ երկրի ներկա՝ ԲԱԶՄԱԲԱՐԴ կյանքի հորձանուտ նետված կամ նետվող գրողի ու նրա ստեղծագործության դիմաց հառնել ու հառնում են ԲԱԶՄԱԲՆՈՒՅԹ խնդիրներ, որոնցից ոչ մեկն էլ՝ ինչպես էլ դասավորենք, չի ցանկանում երկրորդ կամ երկրորդական կոչվել: Դրանք բոլորն էլ առաջին են, և վե՛րջ: Եվ այսպես. ԽՆԴԻՐ ԱՌԱՋԻՆ. Հարազատ […]

ՆՈՐ ԳՈՒՅՆ, ՆՈՐ ՄՏԱԾԵԼԱԿԵՐՊ ՀԱՅ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆԸ

  Դեկտեմբերի 14-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում ՀԳՄ թարգմանական բաժանմունքի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ Կառա Չոբանյանի գրքերի (Գ.Գ. Մարկես «Նահապետի աշունը» և այլն, թարգմանությունը՝ իսպաներենից) քննարկումը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, գնահատելով «Նահապետի աշունը» գրքի՝ բնագրից կատարված թարգմանությունը, անդրադարձավ Ռուբեն Հովսեփյանի թարգմանությանը՝ շեշտելով, որ Մարկեսի լեզվական, գրողական հմտությունները Ռուբեն Հովսեփյանը կարողացել է փոխանցել հայերենով, քանի որ որոշակի իմաստով […]

ՈՉ ԹԵ ԿՅԱՆՔԻՆ ՀԱՄԸՆԹԱՑ, ԱՅԼ՝ ԿՅԱՆՔԸ ՈՒՂՂՈՐԴՈՂ

Դեկտեմբերի 14-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում ՀԳՄ արձակի և հրապարակախոսության բաժանմունքի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ «Ապրելու վճիռ» («Գրական թերթում» վերջին չորս տարիների ընթացքում տպագրված հրապարակախոսական նյութերի ընտրանի) գրքի շնորհանդեսը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, կարևորելով գրքի նախաձեռնությունն ու լույսընծայումը, ընդգծեց, որ չորս տարվա ընթացքում «Գրական թերթը» ոչ թե կյանքին համընթաց, այլ կյանքն իր մեջ կրող և կյանքը ուղղորդող […]

ՆՈՐ ԳԻՐՔ 

  Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում  Գրական միջազգային փառատոնի (Maria Cumani Quasimodo) և  Aletti հրատարակչության համատեղ ծրագրերի շրջանակում իտալերեն լույս է տեսել արդի հայ բանաստեղծ Սլավի-Ավիկ Հարությունյանի  «ՄԻԱՅՆԱԿ ԹՌՉՈՒՆ» (L’uccello Solitario) բանաստեղծությունների ժողովածուի առաջին տպաքանակը: Բանաստեղծությունները իսպաներենից իտալերեն է թարգմանել  Անաիդա Սանգուինո Կարդենասը (Anaida Sanguino Cոrdenas), գրքի գրական գործակալն է Անահիտ Խաչատրյան-Ավագյանը, դիզայն-ծրագրերի հեղինակը Վալենտինա Մեոլան է […]

Շնորհավոր 2019 թվական

Սուրեն ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ ԻՄ ԱՄԱՆՈՐՅԱ ՄԱՂԹԱՆՔԸ 2019 թ. Ամանորի իմաստը, լեյտմոտիվը սերն է, սիրո թովչանքը, վեհությունը: Չնայած խոզի տարի է, բայց ոչ ոք թող չապրի խոզավարի, սառնաշունչ, փնթի: Մաղթում եմ` Որքան բաժան սրտեր կան, Թող միանան այս տարի, Որքան խռով սրտեր կան, Թող որ հաշտվեն այս տարի: Բոլորը հիշեն. Ով սիրի` նա թև է առնում, Ով […]

ՀԳՄ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԻՍՏՈՒՄ

Դեկտեմբերի 18-ին տեղի ունեցավ ՀԳՄ նախագահության տարեմուտի նիստը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը համառոտ ներկայացրեց ՀԳՄ 19-րդ համագումարից հետո վերջին չորս ամիսների գործունեությունը: Նա կարևորեց ՀԳՄ Մեծ դահլիճում, Կլոր սրահում, Ավ. Իսահակյանի անվ. գրադարանում, Ե. Չարենցի, Ավ. Իսահակյանի տուն-թանգարաններում տեղի ունեցած շնորհանդեսներն ու քննարկումները, դասականների օրերը, Թարգմանչաց տոնը, գրողների հանդիպումները Արցախում, Հայաստանի Հանրապետության մարզերում, զորամասերում, ուսումնական […]

ՇՈՒՇԻ. ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐ ԳՐԱԿԱՆ ՃԱՄՓՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ ՇՈՒՇԻ / ՆԱՆԵ

Ուշ աշնան գույներ են՝ թանձր, մեղրագույն: Եվ տեղ-տեղ միայն փոքրիկ մի թուփ կամ՝ իրենց վրա դեղին ներկ առած վրձիններ հիշեցնող, մերկացած բարակ բարդիների գագաթներ, մուգ ու խոնավ հեռանկարի վրա առանձնացող վառ գույներով, աշնան վերջին ճիչ են ասես հնչեցնում: Փոքրիկ մի խմբով՝ գրողներ Ալիս Հովհաննիսյանը, Գոհար Գալստյանը, Արծվի Բախչինյանը, Պերճուհի Ավետյանը, Լևոն Շահնուրը, գրականագետ Անի Փաշայանը […]

Գոհար ԳԱԼՍՏՅԱՆ / ԱՅՑԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ՇՈՒՇԻ, ԿԱՄ՝ ՈԳՈՒ ՀՐՎԱՆԴԱՆՈՒՄ…

Շուշին մաշկի ամեն ծակոտիով զգալու քաղաք է, հոտառությամբ, լսելիքով, մյուս բոլոր զգայարաններով՝ հատկապես զգայաբար և հոգով մտերմանալու քաղաք: Այստեղ ոչ մի չափում սովորական ու կաշկանդված չէ: Թվացյալ սովորականն անգամ, մառախուղով շղարշված, պարզ ու նախնական մղումով՝ տիեզերքին, Աստծուն մերձենալու մարդկային ամենավսեմ բնազդի արտացոլանքն է: Սիրել ոտքի տակի հողն ու գլխավերևի երկինքը, արարել, ստեղծել, ամենօրյա գործերը բարեխիղճ […]

Շնորհավոր Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ / Էդվարդ ՄԻԼԻՏՈՆՅԱՆ

Ողջո՛ւյն, 2019 Մանուկ ժամանակ մեր փողոցում լսել եմ, ըստ իս, մարդու լավագույն բնորոշումը՝ հոգի մարդ: 2019 թվականը ցանկանում եմ լինի հոգի տարի. Հ – հույս, հավատ քրիստոնեական, հայրենասիրություն, Ո – ոգի, ոգեղենություն՝ մշակույթ, կրթություն, գիտություն, Գ – գոյություն գերազանց, անվտանգ, գիր՝ աղոթքի զորությամբ համախմբող, Ի – իրականության ճշմարիտ ընկալում, նպատակներն իրականացնելու ջանք և խաղաղ աշխատանք: […]

ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ ՇԱՂԿԱՊՈՂ ԲԱԶՄԱՇԵՐՏ ԽՈՍՔ / Հայկանուշ ՄԵՍՐՈՊՅԱՆ

21-րդ դարի քաղաքացին յուրաքանչյուր վայրկյան ենթակա է տեղեկատվական տարափի: Գիտության աննախադեպ զարգացման և ժամանակակից գերարագ տեխնիկական միջոցների շնորհիվ մարդուն հասանելի, նաև տեսանելի են դառնում աշխարհի ցանկացած կետում տեղի ունեցող իրադարձությունները: Մենք անընդհատ կարդում ու կարդում ենք… Հաճախ դժվարին է դառնում լուրերի շղթան կտրելը և մեծ կտավի գեղարվեստական գրականություն ձեռքն առնելը: Սակայն, ինչպես բոլոր ժամանակներում, 21-րդ […]

ՆՈՐ ԻՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՄԱՆԿԱՊԱՏԱՆԵԿԱՆ ԱՐՁԱԿՈՒՄ / Նորայր ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Մանկապատանեկան արձակը, ինչպես ողջ գրականությունը, չի կարող հեռու գտնվել կյանքի և նրա արտացոլման համակարգի նոր իրողություններից: Նոր իրողություններին համաչափ արձագանքելու տեսանկյունից առանձնանում է Էդվարդ Միլիտոնյանի մանկապատանեկան արձակը: Այն և՛ ընդգրկած նյութով, և՛ պատմելաձևով ամբողջովին արդիական է: Իսկ գրական ստեղծագործության մրցունակության առաջին պայմանը արդիականության հատկանիշն է: Հագեցածություն ժամանակի ինֆորմացիայով, խոսքարվեստի ամենալայն տեղաշարժեր, գրականության ճանաչողական դերի նոր […]

ՆՈՆԱ ՊՈՂՈՍՅԱՆԸ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ԵՎ ՍԻՐՈ ՄԱՍԻՆ / Աելիտա ԴՈԼՈՒԽԱՆՅԱՆ

Հայ գրականությունը իր դարավոր պատմության մեջ հարուստ է բանաստեղծուհիների անուններով: Դեռ որքան անուններ մենք չգիտենք կին բանահյուսներից… Այսօր գրում են շատերը, ինչպես Ավետարանն է ասում. «Բազում են կանչվածները, բայց սակավ են ընտրյալները»:1 Նոնա Պողոսյանը ընտրվել է, որովհետև նրա անցած ուղին բոլորովին նման չէ ուրիշների անցած ճանապարհին: Նա զինվորական կոչում ունի, այն էլ բավականին բարձր, ՀՀ […]

Արևշատ ԱՎԱԳՅԱՆ

«ՀԱՅՐԵՆԱՏՆԵՐԻ ԵՎ ՏՈՀՄԱԾԱՌԵՐԻ ԵՐԿԻՐ» ՇԱՐՔԻՑ ԻՆՔՆԱՆԿԱՐԻ ԷՍՔԻԶ Երազանքներիս գույները հայտածվում են մտաշխարհիս մեջ՝ արյան ավիշի կենսառիթմերը դարձնելով երգ, հույզ ու զգացում… Հայացքիս միջով լույսի ընթացքն է հարատև անցնում, սերմացու սիրո ծլարձակումն է տիեզերածին երակներիս մեջ… Իմ հոր զավակն եմ ու թոռը՝ պապիս, իմ նախնիների մեղեդիացած արյան թրթիռն է հարահոս անցնում հավատիս միջով: Մարդասիրական նրբերանգներով զգում […]

ՔԱՐԱՔՈՍ / Սմբատ ԱՐՈՒՆՅԱՆ

Տանը, ուր առաստաղից պոկված մի ծեփակտոր թնդում էր համազարկի պես, ստվերանման մի կերպարանք բարձրացավ տեղից, ծիկրակեց ու համրացավ կրկին: Եթարն էր. նա սպասում էր մթնելուն: Կիսախավարի մեջ նրա մուգ կանաչ աչքերը անկայուն շողարձակումներ էին թարթում, ցնորում ժամանակը: Արդեն հարյուր հիսունմեկ օր արևի լույսը չէր տեսել նրան. չպիտի՛ տեսներ: Այս կինը վրեժ ուներ կյանքի դեմ` համառ, […]

ԹԵՎԸ ԿԱԽ ԼՈՐԸ / ԲԱԿՈՒՐ

Գումարտակի հրամանատար Հայկ Մոսունցը ինքնամոռաց վիճում էր գնդապետի հետ. «Ինչո՞ւ չես վստահում վաշտերի, դասակների հրամանատարներին: Ախր դիրքեր ստուգելը ի՞նչ մի գումարտակի հրամանատարի գործն է: Ասում է՝ անձամբ ստուգիր, որ ամեն ինչ կարգին լինի: Ասում եմ. թույլ տուր գրոհենք, թե՝ կամանդուշչիից հրաման չկա, պիտի սպասենք՝ հատուկ գործողություն է մշակվում»: Մեր դիմաց ասես թե հակառակորդ էլ չկա: […]

Պերճուհի ԱՒԵՏԵԱՆ / ԴԷՊԻ ԱՐՑԱԽ

«Ղարաբաղ մի՛ ասէք, թուրքերէն բառ է, ասէ՛ք Արցա՜խ»,- Նանէն է, քնքոյշ բայց դրական ներքին պոռթկումներով լի մեր գրչընկերուհին: Թուրքերէ՞ն, թրքական ապրանք, թրքաճաշակ երգեր… Ամէնուրեք. անցումի մը փոքր կրպակին առջեւ վաճառորդուհին ցուցադրուած հողաթափերը կը գովաբանէ.- «Որակաւոր ապրանք է, թուրքակա՜ն»: Ուրեմն թրքականը որակաւոր է, իսկ մեր վարպետները արհեստներու քաջ գիտակ՝ որ հին ժամանակներէ ի վեր եղած են […]

Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ / ԱՍՏԾՈ ԱԿԱՆՋԸ

Յոթ հոգով հանդիպում ենք նշված վայրում, և այնտեղից եկած մարդը մեզ ուղեկցում է Աստծո ականջը գտնելու: Օրերով ճանապարհ ենք կտրում, լեռների ստորոտներին հազարավոր պտույտներ ենք գործում. մեր մեքենայի ճնշումից ճանապարհը փշաքաղվում և օձի նման կծկվելով՝ կրկին բացվում, մղվում է առաջ: Վերջապես հասնում ենք քաղաք, որը բարձունքի վրա է, երկրից այն չափով կտրված, որ ներքևից նայելուդ […]

ՉԱՐԵՆՑԸ՝ ՏԻԵԶԵՐԱԿԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿՈՒՄ ԽՄԲԱԳՐՎԱԾ

Դեկտեմբերի 5-ին Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանում տեղի ունեցավ հանդիպում ՀԳՄ նախագահ, բանաստեղծ Էդվարդ Միլիտոնյանի հետ: Հանդիպման առիթը «Գրական թերթում» տպագրված «Չարենցի վերջին աշունը» բանաստեղծական շարքն էր: Գրականագետ Նորայր Ղազարյանը փաստեց, որ Էդ. Միլիտոնյանը բազմաթիվ ժողովածուներում պարբերաբար անդրադարձել է Չարենցին, նրա կերպարին: «Ֆիզիկական մահի տանջալի զգացողությունը, որ կա Չարենցի մեջ, կա նաև այս շարքում, բայց որոշակի գաղտնի, […]

ԵՐԲ ԼՌՈՒՄ ԵՆ ԹՆԴԱՆՈԹՆԵՐԸ…

Դեկտեմբերի 7-ին ԵԿՄ դահլիճում (ՀԳՄ-ի հետ համատեղ) տեղի ունեցավ երկրապահ ստեղծագործողներին նվիրված ցերեկույթ: Ցերեկույթի սկզբում մասնակիցները մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին երկրաշարժի զոհերի հիշատակը: «Արցախյան պատերազմը ևս մեկ անգամ հաստատեց, որ երբ հայությունը միասնական է լինում, կարողանում է հաղթանակներ տանել»,- ասաց ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը և հույս հայտնեց, որ համագործակցությունը շարունակական կլինի: Նա տեղեկացրեց, որ ՀԳՄ-ն […]