Վարդատոն – 2018

Ավանդաբար ամեն տարի Թբիլիսիում մայիս ամսվա վերջին կիրակին նշվում է իբրև Սայաթ-Նովայի հիշատակի օր՝ Վարդատոն: Այն առաջին անգամ նշվել է 1914 թ.՝ Հովհաննես Թումանյանի և գեղանկարիչ Գևորգ Բաշինջաղյանի նախաձեռնությամբ: Մայիսի 27-ին ՀԳՄ պատվիրակությունը, որի կազմում էին Էդվարդ Միլիտոնյանը, Գագիկ Դավթյանն ու Շանթ Մկրտչյանը, մասնակցեց Թբիլիսիում Սայաթ-Նովային նվիրված Վարդատոնին: Հանդիսությանը ներկա էին բազմաթիվ թբիլիսցիներ, հյուրեր Հայաստանից […]

«Վահան Թեքեյան» մրցանակ Մ. Միկոյանին՝ «Ստվերներից անդին» գրքի համար

Մայիսի 17-ին տոնական տրամադրություն էր տիրում Երևանի «Թեքեյան» մշակութային միության դահլիճում, որտեղ հավաքվել էին անվանի արվեստագետներ, հյուրեր ԱՄՆ-ից և Երևանից: Ներկա էին Հայաստանի գրողների միության նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, Նկարիչների միության նախագահ Կարեն Աղամյանը և ուրիշներ: Միության «Վահան Թեքեյան» մրցանակներ և դրամական պարգևներ հանձնվեցին չորս անվանակարգերում՝ գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն և թատերարվեստ: «Գրականություն» անվանակարգի մրցանակակիր Մանվել Միկոյանին […]

«Հաղթական մայիս»

Մայիսի 24-ին «Հաղթական մայիս» պոեզիայի փառատոնի շրջանակում ՀԳՄ պատվիրակությունը՝ Էդ. Միլիտոնյանի գլխավորությամբ, հյուրընկալվեց Ապարանի Զարզանդ Դարյանի անվան քաղաքային գրադարանում: Պատվիրակության կազմում, ի թիվս նախորդ օրվա մասնակիցների, ընդգրկվել էին նաև Վրեժ Սարուխանյանը, Անդրանիկ Կարապետյանը, Արա Արթյանը, Դավիթ Ավետիսյանը, Անահիտ Արփենը, Ռազմիկ Գալստյանը, Սաթենիկ Ղազարյանը, Ստեփան Միքայելյանը, Հակոբ Մուշը, Արտավազդ Նազարյանը և ուրիշներ: Հանդիպումը կազմակերպվել էր ՀԳՄ-ի […]

ԱՄՈՒԼՍԱՐԸ՝ ԳՈՐԴՅԱՆ ՀԱՆԳՈՒՅՑ / Հակոբ ՍԱՆԱՍԱՐՅԱՆ

«Այս տարի հանքի բացմանը չեմ հավատում: Նաև գիտեմ, որ հայերը ոչխար չեն: Աֆրիկայի նման չէ, որ կարողանաս մի զինվորական գեներալի ուղարկես ու փակես գյուղացիների բերանը. դա այստեղ չի աշխատի: Ուստի Ամուլսարում խնդիր կա…» Ամուլսարի բաժնետեր Ամուլսարը գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, որի հարևանությամբ հոսում են Դարբ, Արփա և Որոտան գետերը: Այդ սարին հարակից ընդարձակ տարածքը՝ բնակավայրերով […]

Թամար ՇԱՇՄԵԼԱՇՎԻԼԻ

Զատիկ Ետ քաշված վարագույրի ետևից, ինչպես Մարիամի շղարշի միջով, արևի շողերն էին թափանցում. տրտում լույս թողնում հայելու վրա, նկարների, ծաղիկների վրա կակտուսի… Մատները շրշյունով Նոր Կտակարանն էին թերթում, ձգվում էր երգեցողությունը կեռնեխի… Ձեռքերի ափերին աստղեր էին հայտնվում… *** Միայնակ է իմ հոգին- ծալված մի հովհար… Որտեղ ինձ ամպը կորդեգրի Ինչպես երազը գարունի, ինձ ճակատագիր քեզ […]

Վեհանոյշ ԹԵՔԵԱՆ / ԳՈՅԱՍՈՒԶՈՒՄ

Թավշյա հեղափոխությանը Կը մխայ Երկիրը լռութեան հրդեհի մէջ Երկիրը՝ պատմութեան շոգի, Կիրակնամուտի խնկաման՝ շպրտուած Աւերուած խորանի շեմին. Այնտեղ հացն է անբորբոս ու բազմադարեան Քրտնաթաթախ շնչող, արեւելում Բանի, Երկիրը պիտի մայրանայ կրկին Երկիրը չ’երգեր այլեւս անտունին։ Ճշդուած են սահմանները՝ ատամնաշար գայլի Խօլ պատմութեան մութէն նոյն ոռնոցն է նորէն, Գերճնշուած աչք՝ ադամամութի ճեղքուած արգանդին Կաթնագոյն երազի խոշտանգումը […]

Փափագած խոսքի լինելիությունը / Հակոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Յուրաքանչյուր գիր, ի վերջո, հեքիաթ է, իսկ գրողը` ասան: Լևոն Ջավախյանի գիրը, որն այս անգամ հրապարակ է իջել «Ծնկան ծերին» խորագրով, «…լինել, թե չլինելը չէ: Ավելին է, քան լինել-չլինելը». այն իրականում «չեն գրում, պարզապես ապրում են»` խոհերը ծնկան ծերին գիր դարձնելով: Գիր, քանի որ տեղեկատվության հարահոս հեղեղի ներկայիս պայմաններում, երբ անցնելիք ճանապարհի տևողությունը ոչ թե […]

Առաջին Հանրապետության 100-ամյակին

ԳԵՎՈՐԳ ՊԱՊԸ Դավիթ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ «Բարիք ես կորցնում` քիչ բան ես կորցնում, պատիվ ես կորցնում` շատ բան ես կորցնում, խիզախություն ես կորցնում` կորցնում ես ամեն ինչ»: Ի. Գյոթե Ա Մեր գյուղը Նիգ-Ապարանի Զովունին է, որ փռվել էր Արագած լեռան ստորոտին: Գյուղի կողքով հոսում էր Քասախ գետը, որ տարին բոլոր ջրառատ էր: Այն սկիզբ էր առնում Ապարանի […]

ԳՐՔԻ ԵՐԿՈՒ ՏԱՐԲԵՐԱԿ / Սուսաննա ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

– Էլեկտրոնային գիրք. ի՞նչ է այն հեղինակի համար և որքանո՞վ է նպաստում գրականության տա- րածմանը: – Ճիշտն ասած, հոգեբանորեն ինձ համար տարբերություն կա՝ գիրքս թղթայի՞ն, թե՞ էլեկտրոնային տարբերակով է հրատարակվում: Թղթային տարբերակն ավելի իրեղեն ու իրական է, ավելի վստահություն ներշնչող: Այն կարող ես վերցնել, նվիրել, տեսնել խանութի ցուցափեղկում, շոշափել, հանդիպումների ժամանակ հետդ տանել և այլն: […]

Սյուժե՝ միֆի կառուցվածքի չորս տարրերով / Նորայր ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Երիտասարդ արձակագիր Արթուր Միկոյանի «Օտար լույս» վեպի (Երևան, «Անտարես», 2018 թ.) պատումը զուգորդվում է կեցության փիլիսոփայական վերլուծության հետ, ինչը բնորոշ է գոյաբանական խնդիրներ արծարծող ստեղծագործություններին: «Օտար լույս»-ում համատեղվել են իրականն ու գերբնականը, միստիկականն ու իռացիոնալը: Նման համադրման շնորհիվ սյուժեն ուղղորդվել է գաղտնախորհուրդ թիրախների: Դա բնորոշ է ինտելեկտուալ-վերլուծական արձակին: Վեպի ֆանտաստիկ ճյուղավորումները ներքուստ ունեն ռեալությունից բխող […]

Պատմությունը չի մոռանում ոչինչ

Մայիսի 15-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ հանդիպում գրող Վիլհելմ Բարչի (Գերմանիա) հետ: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, տեղեկացնելով, որ արդեն վեց տարի ՀԳՄ-ն ակտիվ գրական կապերի մեջ է Գերմանիայի Սաքսոնիա-Անհալթ երկրամասի Ֆրիդրիխ Բոդեկեր խմբակցության հետ, նշեց, որ դրանք արտահայտվում են գրքերի տպագրությամբ, հանդիպումներով, երկուստեք այդ կապերը հաստատելու արդյունավետ ծրագրերով: Մասնավորապես՝ 2012 թ. հրատարակվել է ժամանակակից […]

ՀԳՄ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԻՍՏՈՒՄ

Մայիսի 22-ին տեղի ունեցավ ՀԳՄ նախագահության հերթական նիստը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը համառոտակի ներկայացրեց առաջիկա օրերի միջոցառումների ծրագիրը: Մասնավորապես, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության 100-ամյակի տոնակատարությունների շրջանակում գրողները հանդիպումներ կունենան Արմավիրում, Ապարանում և Վանաձորում: Ամսվա վերջում ՀԳՄ Ծաղկաձորի ստեղծագործական տանը կմեկնարկի երիտասարդ գրողների հերթական ամենամյա հավաքը: Այնուհետև ՀԳՄ նախագահը հայտնեց, որ գրահրատարակչական ոլորտի աշխատանքները բարելավելու նպատակով նախատեսված […]

«ԱՐՑԱԽԻ ՑԱՎԸ ԻՄ ՑԱՎՆ Է»

Արցախի ազգային-ազատագրական շարժման 30-ամյա տարելիցին էր նվիրված Ստեփանակերտի Մ. Մաշտոցի անվան հանրապետական գրադարանում կազմակերպված հանդիպումը գրող Ժաննա Հակոբյանի հետ: 25 գրքերի հեղինակի ստեղծագործական կյանքի անբաժանելի մասն են կազմում Արցախին նվիրված հայրենասիրական երկերը («Ղարաբաղի ճակատագիրը», «Արյան վրեժ», «Արյան հիշողություն», «Չսպիացող հոգիների ցավը», «Ապրիլյան հերոսամարտ»): Գրադարանի տնօրեն Անահիտ Բաղրյանը իր խոսքի մեջ ընդգծեց, որ գրողի գրչի տակ […]

ՌՈՒԶԱՆ ԱՍԱՏՐՅԱՆ / ԹԱՎՇՅԱ ՀԵՂԱՇՐՋՄԱՆ ԱՐՄԱՏՆԵՐԸ…

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է բանաստեղծ, արձակագիր, հրապարակախոս ՌՈՒԶԱՆ ԱՍԱՏՐՅԱՆԻՆ ծննդյան 70-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին ՁՈՆ ԵՐԵՎԱՆԻՆ (Երևանը վեց հազար տարեկան է) Ռուզան ԱՍԱՏՐՅԱՆ Երևան, դարերի քաղաք, Հայոց քերթության օազիս-ամրոց, Վարդագույն երազ որոնումների, Ձոնն այս ընդունիր ի սրտի խորոց: Քո վերապրումի մարգարիտը թանկ, Որ տիեզերքի ափսեից առել Ու մեկնել ես մեզ, որպես թալիսման, Սիրով […]

ՍԱՐԴԱՐԱՊԱՏԻ ԶԱՆԳԵՐԸ / Էդուարդաս ՄԵԺԵԼԱՅՏԻՍ

Ողբերգության պես ու սուրբ հավատի Զանգերն են հնչում Սարդարապատի: Ասես մարդկային արցունքները ջինջ Խտացել այստեղ, դարձել են պղինձ: Խտացել այստեղ, փոխվել են երգի Ժամանակի մեջ ու տիեզերքի: Ողբերգության պես ու սուրբ հավատի Զանգերն են հնչում Սարդարապատի: Արարատ լեռան հայացքի տակ ծեր Բիրտ յաթաղանն էր վայրի շառաչում… Բայց բարբարոսը, ո՛չ, չէր հասկացել, Որ վերքերից են վարդերը […]

Սա է կյանքը… / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Հազարան հավք՝ զարթոնքի, արդարության, ճշմարտության, բարի ցանկությունների կատարման, հրաշագեղ լույսերի ու անմահության թռչուն: Երբ փոքր էինք, այն բացում էր իր փայլահեղ թևերը, բարձրացնում մեզ նրանց վրա ու պտտում, պտտում ծննդավայրի գլխին, մինչև որ պտտվում էին մեր սեփական գլուխները: Սակայն, կյանքի շարունակության հետ, Հավքը քիչ-քիչ լքում էր մեզ: Կամ էլ՝ մենք էինք լքում նրան, որովհետև եթե […]

Վերջին հանդիպումը «Սօսէ Մայրիկի» հետ / Մովսես ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ

«… Ես հիմա չեմ մտածում` ինչպե՛ս արիաբար մեռնել: Ես մտածում եմ, թե ինչպե՛ս արիաբար ապրել»: ԱՆՆԱ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Բնաւ ցանկալի չէր, որ այդ մէկը մեր վերջին հանդիպումը ըլլար, սակայն ի՞նչ կրնանք ընել, երբ Աստուած իր «թաքուն» հաշիւները ունի, իսկ բնութիւնը` իր «տարերային քմայքը»: Անոնք առանց ոեւէ մէկուս կարծիքը հարցնելու` անողաբար քեզ ալ բաժնեցին մեզմէ առ յաւէտ… […]

ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ԱՐՁԱԿԱԳԻՐ, ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԽՈՍ ԲԱԿՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻՆ / Սոկրատ ԽԱՆՅԱՆ

ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ԱՐՁԱԿԱԳԻՐ, ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԽՈՍ ԲԱԿՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻՆ Սոկրատ ԽԱՆՅԱՆ Բան. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Հարգելի՛ Բակուր… Ուշադրությամբ ու հաճույքով կարդացի քո նոր` «Վաչական Բարեպաշտ թագավոր» պատմավեպը ու որոշեցի այս անգամ իմ կարծիքը քեզ հետ կիսել նամակով£ «Այս անգամ» բառերն ընդգծում եմ, որովհետև դեռևս 2017-ի ապրիլին դրվատանքի խոսքով հանդես էի եկել «Գրական թերթում»` «Շուշեցու հիշատակարանը» քո պատմավեպի վերաբերյալ` […]

Սիրեկան ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

*** Գրքերում, թերթերում, եթերում Շատացել են, նայի՛ր, բութերը, Որ արդեն լեզու են քրքրում, Խոցում են մեր միտքն ու աչքերը: Ով ասես գրիչ է վերցնում, Ով ասես մտնում է ասպարեզ, Բութերը աջ ու ձախ շռայլում, Բութերը դնում է ուր ասես: Գրչակը դարձել է բանաստեղծ, Համբակը՝ լեզվաբան մի մոլի… Ա՜խ, կարծես հաշտվել են փոքր ու մեծ Բութ […]

Սմբատ ԲՈՒՆԻԱԹՅԱՆ / ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Գեներալ Շանթի կյանքը մոտեցել էր այն սահմանագծին, երբ մարդն այլևս պետք է մեռնի, որպեսզի կանգնեցնեն նրա հուշարձանը: Անկեղծ ասած, Գեներալը չէր ուզում վախճանվել, բայց պետական որոշում էր ընդունված, քանդակագործներն սկսել էին աշխատել, քաղաքապետարանը մեծ գումարներ էր հայթայթել, իսկ պատվանդանի շինարարությունը սկսված էր: Գեներալի առաջին նամակը ուղղված էր Պաշտպանության նախարարին. – Հարգելի՛ նախարար: Առայժմ չեմ կարողանում […]