ՆՐԱ ԿՅԱՆՔԸ ԴԱՐՁԱՎ ՆՎԻՐՈՒՄ / Սիրանուշ ՆԱԶԼՈՒԽԱՆՅԱՆ

Յուրաքանչյուր ժողովրդի կենսունակության չափանիշը երեք հարստությունների միասնությունն է` գեղարվեստական, հոգևոր և բարոյական… Սերգեյ Սարինյան Լսարան էր մտնում դանդաղ քայլերով, մոտենում էր ամբիոնին, ու մինչև չէինք լռում, չէր խոսում: Արտաքուստ խստաբարո նրա կեցվածքում վեհանձն մի բան կար, աննկատ, բայց վճռական իր խոսքը հաստատելու ունակություն: Մի առիթով Սերգեյ Սարինյանը ասել է` «…այն ամենը, ինչ իմ մեջ կա, […]

Զինաիդա ԲԱԼԱՅԱՆ / Ցայգ ու այգերի խաղաղ դիմագիծը Արցախամուր աշխարհում

Ամուր պետության հիմքը ազգային միասնականության գաղափարախոսությունն է` բոլոր կարգի թշնամական դրսևորումների դեմ, ազգային միասնական ճակատ ստեղծելը` զերծ ներկուսակցական, ներքաղաքական առճակատումներից, օտարամուտ քաղաքական դավանանքներից, քաղաքական եսասիրական շահարկումներից: Հատկանշական և ուսանելի մի երևույթ է նկատվում 18-րդ դարավերջի հնդկահայ համայնքի գաղափարախոսների` Հակոբ Շահամիրյանի և Մովսես Բաղրամյանի («Նոր տետրակ, որ կոչի հորդորակ») ու Շահամիր Շահամիրյանի («Որոգայթ փառաց») որդեգրած ազգային […]

ՀՈԳՈՒ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՄԱՍԻՆ. ՀՈԳԵՎՈՐ ՈՐԱԿՆԵՐԻ ԲԱՑԱՀԱՅՏՄԱՆ ՀԱՎԱՏՈՎ / Գոհար ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Սեփական անձից դուրս աշխարհն ու մարդուն տեսնելու կարողության, մարդու արժեքը, հարգը գիտակցելով՝ արժեքի անունը տալու կամքի՝ լիասիրտ, անվերապահ, անշահախնդիր, անհաշվենկատ հոգու շռայլություն, վեհանձնություն, մեր մեջ՝ քանի՞սն ունեն: Խոսքս գովեստի ու գովաբանության մասին չէ, ոչ էլ՝ կեղծիքի ու կեղծավորության: Հարգելը ուրիշ բան չէ, քան մարդուս հարգը գիտակցել և արժանին հատուցել նրա արժեքին: Արժեքը վկայել կարողանալ: Ի […]

ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՀՈԲԵԼՅԱՆԱԿԱՆ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՐՑԻ ՇՈՒՐՋԸ / Մագդա ՋԱՆՓՈԼԱԴՅԱՆ

1969 թ. խորհրդային երկիրը մեծ շուքով տոնեց Հովհ. Թումանյանի ծննդյան 100-ամյակը: Թե ինչպիսի բարձր մակարդակով նշվեց այն, կարելի է պատկերացում կազմել հայերեն (1972) և ռուսերեն (1974) լույս տեսած «Թումանյան-100. Հոբելյանական տարեգրություն» ժողովածուներից: Եվ ահա մոտենում է բանաստեղծի 150-ամյակը: Այսօր շատ բան է փոխվել… Այնուհանդերձ, Ամենայն հայոց բանաստեղծի հոբելյանը կնշվի: Եվ գուցե արժե հիշել նրա 100-ամյակի […]

Ալիս ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ / ՊԱՏԱՍԽԱՆ ՊԱՐՈՆ ՇԱԽԿՅԱՆԻՆ

Եթե պարոն Շախկյանը իսկապես «անհամբերությամբ սպասում է յուրաքանչյուր ուրբաթ օրվան, երբ ձեռքի տակ կունենա հարազատ «Գրական թերթի» հերթական համարը», ապա պետք է նկատած լիներ, որ Ալիս Հովհաննիսյանը` այդ «ճանաչված և վաստակաշատ հրապարակախոս, գրողը», սկսյալ 2015 թվականից` հրապարակում է Րաֆֆու ստեղծագործություններին ու նրա զարմանալի կյանքի բոլորովին այլ, դեռևս չուսումնասիրված կողմերին նվիրված իր գրողական դիտարկումները` ամենևին հավակնություն […]

Խաղաղության թանկ լուսաբացները

Դավիթ ՇԻՐԻՆՅԱՆ Ուժեղները, մինչև հասնեն հույսի դռանը, հասնում են իրենց նպատակին: Ջորջ ՕՐՈՒԵԼ Արժեքներ կան, որոնց մասին խոսելիս միտքդ պայծառանում է: Այդպիսին է հայրենիքը: Ուզես թե չուզես այն քոնն է ազգանվանդ պես: Մենք ուրիշ խմորից ենք, նման ենք միայն մեզ և անավարտ այս պատերազմում ապրում ենք առանց ահի: Հաղթանակի տենդով չենք տառապում, մեր նպատակը խաղաղ […]

ՄԻ ՀՐԱՊԱՐԱԿՄԱՆ ԱՌԻԹՈՎ / Գառնիկ ՇԱԽԿՅԱՆ

Անհամբերությամբ եմ սպասում յուրաքանչյուր ուրբաթ օրվան, երբ ձեռքիս տակ կունենամ հարազատ «Գրական թերթ»-ի հերթական համարը: Այս անգամ առավե՛լ ևս, մանավանդ, որ առաջին էջում («Գ.թ.», թ. 14, 5.05.2017) կարդացի աչքի ընկնող «Մուշեղ և Մամիկոնյաններ» խորագիրը: Սպասելի էր, որ հոդվածում ներկայացված լինեն Մամիկոնյան տոհմի անցած արգասաբեր ուղին, հայոց պատմության մեջ ունեցած կարևոր դերը թերևս նաև Մամիկոնյաններ-Թումանյաններ առնչակցությունը: […]

ՍԱՀՄԱՆ… / Սամվել ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

…Հաճախակի տեղացող անձրևները լպրծուն ու վտանգավոր են դարձրել ձորակներն ու լանջերը ժապավենող ճանապարհը: Վարորդ Գարիկից մեծ վարպետություն է պահանջվում՝ մեքենան ջրափոսերից դուրս բերելու և ոլորաններում ժայռակողերին չզարկելու համար: Մեզ ուղեկցող սպան՝ մայոր Քոչարյանը, նշույլ անգամ ուշադրություն չդարձնելով ճանապարհի վտանգներին, հանգիստ պատմում է, որ ոչ վաղ անցյալում այս «սատանայի ուղին» էլ չկար և ամառ թե ձմեռ, […]

Լռության դափնիներով զինվորները / Հակոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

2014 թ. աշխարհը նշում էր Առաջին աշխարհամարտի 100-ամյա տարելիցը: Տարբեր երկրներում հուշահամալիրներ էին բացվում և հիշատակի խնկարկումներ արվում (ի դեպ, քանի որ պատերազմը չորս ու կես տարի տևեց, 100-ամյակը դեռ ընթացքի մեջ է): Մենք` հայերս, լուռ ենք, դա կարծես մեզ չի վերաբերում: Այդ պատերազմում խայտառակ պարտություն կրած Թուրքիան 2015 թ. ապրիլի 24-ին տոնակատարություն էր կազմակերպել […]

Յաշա ՉԱԽՈՅԱՆ / ԲԵՄԱՐՎԵՍՏԻ ՓԱՌԱՏՈՆ ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶՈՒՄ

Հայաստանի թատերական գործիչների միությունը ծրագրել է թատերական մեծ փառատոն անցկացնել Սյունիքում /նման ընդգրկուն փառատոն ՀԹԳՄ-ը Սյունիքում կազմակերպել էր 1996-ին «Սյունիք-96» անվանումով/: Մայիսի 19-27-ը մայրաքաղաքի, Գյումրիի և տեղի թատրոնները իրենց լավագույն ներկայացումներով հանդես կգան Կապան, Գորիս, Մեղրի, Սիսիան, Քաջարան և Ագարակ քաղաքներում: Մարզի բնակիչներին իրենց արվեստը կներկայացնեն Գ. Սունդուկյանի անվան Ազգային ակադեմիական /Գ. Խանջյան «Որբերի ընտանիքը»/, […]

Սամվել ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ / ԽԱՂԱՂ  ԼՈՒՍԱԲԱՑՆԵՐԻ  ԳԻՆԸ…

  …Էս բիձա, զառամյալ աշխարհի գլխով շատ պատերազմներ են անցել. 5-ամյա, 7-ամյա, նույնիսկ 100-ամյա, սակայն դրանք ընդամենը պատերազմ են եղել, իսկ մերը պատերազմ է ու պատերազմ չէ, մերը գոյապայքար է: Թեկուզ պատերազմ էլ լինի, բայց մեր փոքր ազգի, մեր պուճուր երկրի համար շուտով արդեն 30 տարին չափազանց դաժան է, շա՜տ ու շատ անխղճորեն արյունաքամ անող: […]

ԽԱՂԱՂ  ԼՈՒՍԱԲԱՑՆԵՐԻ  ԳԻՆԸ… / Լիլիթ ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ

…Իսկ մենք գիտե՞նք՝ որն է խաղաղ լուսաբացների գինը: Կասկածում եմ… որովհետև ազգի մի մասը փողը Աստծու տեղ պաշտելով, անհագ ախորժակի գերին դարձած` սեփական փորից այն կողմ ոչինչ չի տեսնում, մյուս մասը՝ սեփական երկրի սև ապագայի «տեսլականը» աչքի առաջ, զավակի «ապագան փրկելու» մղումով, մտածում է երկրից գնալու մասին, մի մասն էլ՝ մի կերպ օրվա հացն է […]

ԽԱՂԱՂ  ԼՈՒՍԱԲԱՑՆԵՐԻ  ԳԻՆԸ… / Հովիկ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ

Վերջին տարիներին, և հատկապես քառօրյայից առաջ ու հետո, շատ է խոսվում հրադադարի խախտման մասին: Ամեն օր համարյա բոլոր հեռուստաալիքների լրա­տվության առաջին տեղեկատվությունը հաղորդում է Արցախի Հանրապետության հյուսիսային և հարավարևելյան ուղղություններով հակառակորդի կողմից որոշակի քանակի կրակոցների մասին և այլն: Ինչպե՞ս բացատրել դա: Առաջներում կրակոցներ չէի՞ն լինում: Կամ ի՞նչ զարմանալու բան կա դրանում: Հրադադարը դեռ պատերազմի ավարտ […]

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԲԱՌԻ ԱՐՄԱՏԸ ՀՈՒՇՆ է / Զորի ԲԱԼԱՅԱՆ

Յուրաքանչյուրը, ով մոտենում է լեգենդար և հերոսական Ապարանին, ակամա և սրտի թրթիռով ուշադիր զննում է մեսրոպյան կախարդական այբուբենի հսկայական քարե տառերը, որոնք տեղադրված են հրաշագեղ թեք լանջին: Տուֆե 39 գլուխգործոց: Այն ժամանակ (2004-2005 թթ.) դժվար թե որևէ մեկը կարողանար մտածել, թե այդ եզակի համալիրը, փոքր ճարտարապետության իրական այդ գլուխգործոցը, թվում է, թե պատմական լրացման կարիք […]

ԱՌԱՋԻՆԸ / Սամվել ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Սովետմիություն էր, ծուռ ու կուզտիկ, սապատավոր երկիր, աշխարհից կտրված, ու մենք էլ` աշխարհից անտեղյակ… Ի՞նչ Եղեռն, ի՞նչ «Հայ դատ», ի՞նչ «ԱՍԱԼԱ», մատների վրա հաշված մարդիկ գիտեին այս ամենի մասին: Ես, որ 15 տարեկանում մասնակցել էի օպերայի հայտնի ցույցին և КГБ-ի սև ցուցակում էի, մոտ ընկերոջից գաղտնաբար իմացա, որ ԱՍԱԼԱ-ի Վազգեն Սիսլյանը Հայաստանում է, ավելին. գալիս […]

ԲԱՆ ԱՍԱ, ԲԱՆ ՀԱՍԿԱՆԱՄ / Վահան ՍԱՂԱԹԵԼՅԱՆ

Եվ հնչում է, որպես աղոթք, Արքայական քո լեզուն: Վահան Տերյան Ես հեռուստացույցը միացրի ճիշտ այն պահին, երբ հաղորդավարը դեռ նոր էր սկսում զրույցը մեր հայտնի քաղաքական գործիչներից մեկի հետ: Դեռ մուտքի ներածականում մի տեսակ տոնական հանդիսություն կար. հաղորդավարը մի այնպիսի ոգևորությամբ ու մեծարանքով ներկայացրեց հյուրին, և հյուրը մի այնպիսի խանդավառ արժանապատվությամբ վարժապետի դիմակ հագավ, որ […]

Անգործ տղամարդը հասարակությանը դժբախտներ է պարգևում / Լուսյա ՄԵՀՐԱԲՅԱՆ

Ընդունված է ասել, որ հասարակության հայելին նրա կին ազգաբնակչության վիճակն է: Այլ կերպ ասած` ինչպես իրեն զգում է կինը իր ապրած երկրում, այդպիսին էլ հասարակությունն է: Բայց կնոջ բոլոր տեսակի զգացողությունները մի՞թե անմիջականորեն տղամարդուց չեն բխում: Տղամարդը պիտի նախ և առաջ հասարակության մեջ իր տեղն ու դերը գտնի, և որքան լավ ու արժանավոր գտնի, այնքան […]

ԵՐԵՔ ԱՄԻՍ ՇՈՒՇԻ ԲԵՐԴԱՔԱՂԱՔՈՒՄ / ԲԱԿՈՒՐ

Արցախ գնալուս առիթը «Վաչական Բարեպաշտ թագավոր» պատմավեպն էր, որը որոշել էի հրատարակել հայրենի եզերքում: Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանը սիրով համաձայնեց ու Մշակույթի նախարարությանը հանձնարարեց միջոցներ գտնել գրքի լույս ընծայման համար: Մշակույթի նախարար Նարինե Աղաբալյանը, որին ճանաչում էի դեռևս նրա՝ Արցախի հեռուստատեսությունում մեկնաբան աշխատելու ժամանակներից, առաջարկեց Շուշիի հետ կապված մի քանի ծրագրեր մշակել: Առաջինը Շուշիի պատմության […]

Երկիրը… / Պերճուհի ԱՒԵՏԵԱՆ

Ներսս խլրտացող ծննդավայրիս յիշատակները, անորոշ պատերազմի ճանկերուն մէջ լքուած կիսափլատակ «քաղցրիկ» մեր տունը, հարազատներս՝ բարեկամներս, որոնք տակաւին Հալէպի արհաւիրքը դիմակալելով կը տառապին, բոլորը, բոլորը ետիս թողած կայք հաստատեցի հայրենիքի մէջ «Հայաստան երկիր դրախտավայր»… Ինչպէս անուրջներէն դէպի իրական, շօշափելի աշխարհ երկարող կամուրջը ճօճուելով կը ցնցէ շրջապատը դիտող, վերացած մարդը, ես եւս ոտք դնելով հայրենիք ըմբռնեցի, որ […]

Ինչո՞ւ են լռում բառերը / Հերմինե ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆ

Կոմիտասի կենսագրության մեջ ցավալի փաստեր կան, որ վերընթերցելիս վերապրում ես հայոց ողբերգությունը… Նրա կենդանության օրոք տպագրվել է երեք փոքրիկ ժողովածու՝ Ալեքսանդրիայում, Կոստանդնուպոլսում և Բաքվում, ընդամենը 97 էջ նրա հսկայածավալ ժառանգությունից, որ դարեր պիտի ապրեցնի հայոց սերունդները: Հայաստանում ոչինչ չի տպագրվել: Գերմանիայում ուսանելու ընթացքում նա հանրահռչակեց հայկական երաժշտությունը և նրա մի քանի ձայնագրություններ կատարվել են Փարիզում, […]