Մեծ ջրանցք. պոեզիայի միջազգային փառատոնը

Հունիսի 22-24-ը Չինաստանի Հանչժոու քաղաքում վեցերորդ անգամ կայացավ «Մեծ ջրանցք. պոեզիայի միջազգային փառատոնը», որն այս տարի նվիրված էր մ.թ.ա. VI – մ.թ. XIII դդ. կառուցված շուրջ 2000 կմ երկարությամբ Չինական Մեծ Ջրանցքը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու երրորդ տարեդարձին: Փառատոնին, Պոեզիայի և արվեստի եվրոպական ՀՈՄԵՐ մեդալի կազմկոմիտեի երաշխավորությամբ, մասնակցեց այդ մեդալի ասպետ Գագիկ Դավթյանը: 3 […]

Գևորգ ԽԱՉԱՏՈՒՐ

Գնչուները գնացին Գնչուները հենց որ տեսան Մենք էլ անկախ մնացինք, Իրենց եղած-չեղածն առան Եվ սուսուփուս գնացին: Ամեն գնչու ծնված օրից Ե՛վ գուշակ է, և՛ անկախ.- Ու լավ գիտե, թե որտեղից Երբ հեռանա անհապաղ: Եվ գնչուհուց հայն առաջին Երբ երգելով փող խնդրեց, Չհավատաց նա իր աչքին, Տվեց մանրն ու խորհեց. – Թե սկսեց հայը մուրալ` Էլ […]

ՆՐԱ ԿՅԱՆՔԸ ԴԱՐՁԱՎ ՆՎԻՐՈՒՄ / Սիրանուշ ՆԱԶԼՈՒԽԱՆՅԱՆ

Յուրաքանչյուր ժողովրդի կենսունակության չափանիշը երեք հարստությունների միասնությունն է` գեղարվեստական, հոգևոր և բարոյական… Սերգեյ Սարինյան Լսարան էր մտնում դանդաղ քայլերով, մոտենում էր ամբիոնին, ու մինչև չէինք լռում, չէր խոսում: Արտաքուստ խստաբարո նրա կեցվածքում վեհանձն մի բան կար, աննկատ, բայց վճռական իր խոսքը հաստատելու ունակություն: Մի առիթով Սերգեյ Սարինյանը ասել է` «…այն ամենը, ինչ իմ մեջ կա, […]

Դավիթ Հովհաննես. «իսկ ես շարունակվում եմ» / Սուրեն ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

Երբ ավարտվում է բանաստեղծի երկրային ժամանակը, սկսվում է գրի և խոսքի մեջ ամբողջանալու, այսինքն` առասպելի ժամանակը: Դավիթ Հովհաննեսն ահա այսպես, դեռ չբոլորած յոթանասունմեկ գարուն, «Տագնապներ» (2012) հատորի իր վերջաբանում ասում է. «Իսկ ես` շարունակվում եմ»1, որովհետև շարունակվում է բառի, բանաստեղծական իր աշխարհի խորքից: Իսկ նրա ձայնը հեղեղի պես էր շաչում, որ պարտադրող շեշտ ունի և […]

Գրքի դերն ու նշանակությունը ըստ Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» երկի «Զի բանիւդ քո փրկութեան ժամանեալ» / Նորայր ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Գրիգոր Նարեկացին «Մատեան ողբերգութեան» երկում պարբերաբար անդրադառնում է դրա ստեղծման ընթացքին, դերին, նպատակին` արտահայտելով իր պատկերացումը քրիստոնեական մեկնակերպով ընդհանրապես գրքի վերաբերմամբ: «Մատեան ողբերգութեան» երկի ստեղծման ընթացքի դերի, նպատակի հեղինակային մեկնությունները գրքի բովանդակության կարևոր մասն են կազմում` միանալով կրոնատեսական բարդ համակարգումին: Գրքի վերաբերյալ մեկնությունները անբաժան են դավանաբանական խնդիրներից, քանզի բանաստեղծի միստիկական աշխարհայացքում Խոսքը, Գիրը աստվածային սկզբնավորումով […]

XX դարի ռուս գրականության և ինտելեկտուալ տեքստի թարգմանության առանձնահատկությունները* / Գևորգ ԳԻԼԱՆՑ

Նախ կցանկանայի թարգմանիչների ուշադրությունը սևեռել թարգմանության ենթակա ստեղծագործության ընտրության վրա: Չափազանց կարևոր է, թե ինչպես է կատարվում այդ ընտրությունը: Իմ խորին համոզմամբ` հարկավոր է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել մի շատ կարևոր հանգամանքի վրա, որը վերջին շրջանում շատ հաճախ հաշվի չի առնվում` ելնելով արդի աշխարհի տեխնոլոգիական հագեցվածությունից, գլոբալիզացիոն գործընթացներից, բազմաթիվ մշակույթների քիչ թե շատ հասանելի լինելուց և […]

ԵՐԱԽՏԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՄՈՌՈՒԿՆԵՐ… / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Նորվեգացի մեծ մարդասեր Ֆրիտյոֆ Նանսենը փոխեց մարդկության պատկերացումները կարեկցանքի, գթասրտության ու բարության մասին: Աշխարհի ամենաերախտագետ մարդը, ում հանդեպ երախտագիտության անափ զգացում են տածել միլիոնավոր մարդիկ: Նրա մասին ասվել են գնահատանքի բազում խոսքեր ամենատարբեր լեզուներով, գրքեր են գրվել: Նանսենի միջոցով աշխարհին ճանաչելի ու սիրելի են դարձել մի ամբողջ ժողովուրդ ու երկիր` Նորվեգիան ու նորվեգացիները, որոնց Նանսենը […]

ԷՊԻԿԱԿԱՆ ԵՎ ԱՎԱՆՏՅՈՒՐԱՅԻՆ ԺԱՄԱՆԱԿԸ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ / Զավեն ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Ըստ լայն ճանաչում գտած գրականագետ Միխայիլ Բախտինի` «Ժամանակի և տարածության փոխկապվածությունը գեղարվեստական գրականության մեջ մենք պիտի անվանենք քրոնոտոպ»:1 Միևնույն ժամանակ նա խոստովանում է, որ այս տերմինի կիրառությունը` փոխաբերական իմաստով գալիս է Էյնշտեյնի կողմից առաջադրված հարաբերականության տեսությունից: Սա քրոնոտոպի, այսպես կոչված, չորրորդ չափումն է, որի մեջ ժամանակը սեղմվում է` դառնում էպիկական կամ գեղարվեստական ժամանակ: Մեր ընթերցողներին […]

ԱՌԱՆՑ ԺԱՄԱՆԱԿԻ ԿԱՄ ԵՐԵՎԱՆԻ ԺԱՄԱՆԱԿՈՎ / Նորայր ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

1. Դրախտի դուռը ծիրանի ծառից է, դուդուկի նվագը արտագաղթից է: Այդ երկրի հողը էն հին կավից է, հողի ծաղիկը թափառող թախիծ է: 2. ԵՐԿՏՈՂ Այս նամակը բովանդակություն չունի, որովհետև աղավնին սովից կտցահարել էր չորացած թանաքը: Դրանից երկինքը կապտել էր, աղավնին` ճերմակել, հողը` սևացել: Իսկ դռան վրա գրված էր` զգո՛ւյշ, չարթնացնե՛ք, ներսում քնած է վերջին նժդեհը, […]

ՅՈՒՐԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է բանաստեղծ, մանկագիր ՅՈՒՐԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆԻՆ ծննդյան 80-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին ԱՆՈւՇ ԱՆՈւՆՆԵՐ Մայրիկն անուշ անուն է, Մ Ա Յ Ր Ե Ն Ի Ն՝ է՛լ ավելի: Հայրիկն անուշ անուն է, Հ Ա Յ Ր Ե Ն Ի Ն՝ է՛լ ավելի: Անունները այդ անուշ Մեզ հետ աճում, բարձրանում, Քաղցրանում են […]

Արգելված մտություններ կամ ցավեր բռնողը / Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ

Կենտրոնի աստիճաններին գործընկերս հավասարվում է ինձ և մեքենան մոտեցնելու նշան անում: Ճանապարհին նրանից վերցնում եմ օպերատիվ հիշողությամբ էկրանիկն ու միացնում հասցեների գծագիրը: 21/4 բարձրահարկ շենքի 78-րդ հարկում բնակարանի դուռը աղջիկ է բացում, գլուխը կախ, թափթփված տնային զգեստով, երիտասարդ, բայց հասցրել է դաստակները թարմ սպիներով նախշել, գուցե ամբողջ մարմինն է պատժվածքների ճարակ դարձրել: Գործընկերս ներան հրում […]

«Մէկ է մեր ճակատագիրը» / Հրանդ Մարգարեան

Հարցազրույց դրամատուրգ, Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության և Նյու Յորքի մասնաճյուղի թատերախմբի ղեկավար Հրանդ Մարգարեանի հետ Գ.Թ. – Ամեն տարի գալիս եք Հայաստան Ձեր տիկնոջ` տիկին Ժանէթի հետ և ամեն անգամ գալիս եք անակնկալներով: Միշտ չէ, որ այդ անակնկալը լինում է գրական կամ թատերական: Օրինակ, անցյալ տարի, ինչքան տեղյակ եմ, Ձեր բեռը ավելի շատ […]

Լիտվական հետքերը Հայաստանում / Էրիկաս ՊԵՏՐԻԿԱՍ

Էրիկաս ՊԵՏՐԻԿԱՍ Հայաստանի Հանրապետությունում Լիտվայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Եթե Երևանի փողոցներում խոսեք տեղի բնակիչների հետ և հարցնեք, թե ինչ գիտեն նրանք Լիտվայի մասին, կզարմանաք` իմանալով, որ բավականին շատ բան գիտեն: Հայերը հաստատ Լիտվան չեն շփոթում մերձբալթյան հարևան երկրների հետ, իսկ շատերը կարոտով են հիշում այն ժամանակները, երբ հյուրընկալվում էին Լիտվայում: Ուղիղ Արևմուտք էին […]

ՄԻ ԱՆԳԱՄ ՋՈՒՐԸ ՄՏՆՈՂԸ ՓՈՐՁԵԼՈՒ Է ԷԼԻ ՄՏՆԵԼ… / Սամվել Կոսյան

Ադրբեջնական ԶԼՄ-ներն այս անգամ էլ խառնվել են դաղստանյան «Ռիա Դերբենտ» կայքում հրապարակված «Ինչ կտա Ղարաբաղի համար մղվող նոր պատերազմը» հոդվածի առիթով, որում մեկ անգամ ևս բարձրաձայնվել է, որ Ադրբեջանն է պատասխանատու ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում սադրանքների համար: Որ ազերիները սադրանքի «վարպետներ են»` դրսևորվեց հուլիսի 4-ին, երբ ազերի ԶԼՄ-ները նույն գիշերն իսկ վայնասուն բարձրացրին հայկական կողմի կրակահերթի […]

Նորաբանությունները Հրաչյա Սարուխանի թարգմանած բանաստեղծություններում / Հովհաննես ՍԱՐԴԱՐՅԱՆ

Հրաչյա Սարուխանը նորաբան և նորարար է ինչպես բանաստեղծության մեջ (տե՛ս Գ. Խաչատրյան, «Հայերենագիտական աշխատասիրություններ», «Բանաստեղծում և բառաստեղծում», էջ 286-312), այնպես էլ՝ իր կատարած բանաստեղծական թարգմանություններում: Սարուխանի սեփական ձեռագիրը երևում է ոչ միայն գեղագիտական լուծումներում, այլև ասելիքն արտահայտելու համար նրա օգտագործած նոր բառերի առատությամբ: Բանաստեղծի թարգմանական նորաբանություններն ուսումնասիրել ենք «Վկայություններ» (Երևան, «Խորհրդային գրող», 1989) և Լև […]

Գրող, երգահան Վահրամ Թաթիկյանի հայտարարությունը

«Սիրելի բարեկամներ, հոգաչափ շնորհակալ եմ ինձ պատահած սոսկալի դժբախտության, ինձ հասցված անդարմանալի, հակամարդկային հարվածի առիթով արտահայտած ձեր սրտակցության համար: Ցանկանում եմ տարածել իմ երկրորդ հայտարարությունը: Իմ և այգուս հետ կատարվածն անշուշտ ունի քաղաքական ենթատեքստ. սրանից առաջ էլ Արագածոտնի մարզի Ոսկեվազ գյուղում գտնվող իմ տան և՛ այգու նման դեպքեր եղել են, և՛ կողոպուտ, գողություն, և՛ հարձակում […]

Վսեմ առաքելությամբ

Հուլիսի 17-ին ՀԳՄ Մեծ դահլիճում տեղի ունեցավ հանդիպում սփյուռքահայ ուսուցիչների հետ: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը ուրախալի համարելով այն փաստը, որ Սփյուռքի Մայրենի լեզվի ու գրականության ուսուցիչները ցանկություն են հայտնել հանդիպել գրողների հետ, ցավով նշեց, որ ժամանակակից գրողների ստեղծագործությունները ծանոթ չեն մեր ուսուցիչներին և հասարակայնությանը, քանզի թե՛ տպաքանակներն են քիչ, թե՛ հանդիպումներն են սակավացել: «Բաց խոսակցության […]

Ոչ միայն կյանքի գեղարվեստական վավերագրող, այլև անսահմանի ու անըմբռնելիի վերծանող

Հուլիսի 11-ին ՀԳՄ Մեծ դահլիճում տեղի ունեցավ գրական հանդիսություն` նվիրված արձակագիր, բանաստեղծ Վահագն Մուղնեցյանի ծննդյան 70-ամյակին: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, ներկայացնելով Վահագն Մուղնեցյանի հարուստ կենսագրությունը, նշեց, որ նրա գրականությունը առանձնանում է իր ժամանակի մեջ հետաքրքիր թարմ հոսանքով, երևակայության, ժամանակակից կյանքի խոր իմացությամբ, անցյալ-ներկա փոխառնչություններով: Մասնավորապես անդրադառնալով «Ալիզ» վեպին` Էդ. Միլիտոնյանն ընդգծեց, որ նրանում առկա ֆանտասմագորիկ […]

Հայտարարություն Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակների հանձնախմբերի

Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2002 թվականի օգոստոսի 22-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակներ հիմնելու և շնորհելու կարգի մասին» ՆՀ-1164-Ն հրամանագրի համաձայն՝ հայրենական գրականության և արվեստի, ճարտարապետության և քաղաքաշինության, ճշգրիտ և բնական, հումանիտար և հասարակական գիտությունների բնագավառներում լավագույն ստեղծագործությունները, հայտնագործությունները (գյուտերը) և աշխատանքները գնահատելու նպատակով ստեղծված 8 համապատասխան հանձնախմբերը տեղեկացնում են, որ ընդունվում են 2017 թ. պետական մրցանակի […]

Զինաիդա ԲԱԼԱՅԱՆ / Ցայգ ու այգերի խաղաղ դիմագիծը Արցախամուր աշխարհում

Ամուր պետության հիմքը ազգային միասնականության գաղափարախոսությունն է` բոլոր կարգի թշնամական դրսևորումների դեմ, ազգային միասնական ճակատ ստեղծելը` զերծ ներկուսակցական, ներքաղաքական առճակատումներից, օտարամուտ քաղաքական դավանանքներից, քաղաքական եսասիրական շահարկումներից: Հատկանշական և ուսանելի մի երևույթ է նկատվում 18-րդ դարավերջի հնդկահայ համայնքի գաղափարախոսների` Հակոբ Շահամիրյանի և Մովսես Բաղրամյանի («Նոր տետրակ, որ կոչի հորդորակ») ու Շահամիր Շահամիրյանի («Որոգայթ փառաց») որդեգրած ազգային […]