ԱՆԱՆՈՒՆԸ / Սաթենիկ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

Տարիներ առաջ ամեն ինչ ու ամենքին կորցրած, իրենից ու իր տեսակից փախած և իր կամքով հեռավոր ու փոքրիկ քաղաքն ընտրած մարդը, փոքրիկ սրճարանում գլխի թեթևակի խոնարհումներով աջ ու ձախ բարևելով այդ ժամին իրենց մեկ բաժակ գինին կամ մեկ գավաթ սուրճը վայելող հատուկենտ այցելուներին, մինչև կմոտենար ազատ սեղաններից մեկին, թռուցիկ հայացքը սահեցրել էր սրահի անկյունի սեղանին […]

ՁՈՐԸ / Հրաչ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Խուրձը շալակին՝ նստել էր առվի եզրին ու հայացքն ուղղել էր հոսող ջրերին: Ապրելը չէր գալիս, իսկ մեռնելուց վախենում էր: Վերջին շրջանում օրերն անհամ ու անհոտ էին` ասես խանութից առած արևածաղկի ձեթ: Հոտ ես քաշում, հոտ չկա, բերանդ ես առնում ու չես հասկանում՝ ինչ է: Հատկապես էսօր մտքի մեջ սեպի պես խրվել ու դուրս չի գալիս […]

Հոգեպահուստ / Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ

  Աշնանը մտնում ես դանդաղահոս գետը, փշաքաղվում է, քանի որ հունը ուժից ընկած է, տիղմ հանելով՝ փորձում է ինչ-որ կերպ բողոքել: Երկար ուղևորությունից առաջ փոշիացնում եմ նոր կազմավորվող սերը: Ի՞նչն է պատճառը: Որպեսզի ճանապարհիս հետևող ու մյուս կողմում սպասող չլինի՞, թե՞ ներանից մնացած հուշը կյանք ստանա ինձ փայփայելու համար: Հատկապես հրաժեշտի օղակում կանգնելու պահն է […]

Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ / ԾԱՂԿԵՓՈւՆՋ ՄԻԱՅՆԱԿ ԿՆՈՋԸ

Նա կեսգիշերվա խոր քնի մեջ էր, երբ լսեց դռան թակոցը, որը գալիս էր աներևույթ հորիզոնից: Դանդաղ ելավ անկողնուց և առանց հետաքրքրվելու՝ ով է ու ինչ է ուզում, բացեց դուռը: Աստիճանավանդակի հարևանուհին էր՝ արձակ գիշերանոցով: Ամուսինը մի քանի տարի առաջ էր մահացել՝ նրան ժառանգելով հավերժական չքավորություն: Քրջանոցում ծախծխել էր տան եղած-չեղածը, գիշերանոցն էլ կտար, եթե առնող […]

ՄԱՆՐԱՔԱՆԴԱԿՆԵՐ ՍԻՐՈ ՄԱՍԻՆ / Լևոն ԱԴՅԱՆ

ԵՐԲ ԵՍ ՉԵՄ ԼԻՆԻ Նվիրում եմ Քեզ: Երբ ես չեմ լինի, արեգակն այնտեղ, սարերի վրա, մի վերջին անգամ մեղմ կհուրհրա` մինչև սև ամպը վարագույրի պես կիջնի` ծածկելու երեսը նրա: Անտառի խորքից դալուկ, բեկբեկուն կկանչի կկուն` թալկացող սրտի տրոփին հանգույն, գեղ-գեղ կերգի դեղձանիկն այնտեղ, և սաղարթախիտ ծառերը վերևի՝ բարձր երկնքում դինջ օրորվելով, ինձ գնաս բարով կասեն […]

Յոթ / Գոհար ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

Հայրս պառկած էր իմ առջև… Իրար աչքերի մեջ նայեցինք: Աչքերը փակեց… Բիբերը թրթռում էին: Մայրս, թևերը կրծքին խաչած, ձեթը գրկած սպասում էր: Մեկնված մերկությունը կաս-կարմիր թվաց ինձ: Ես սառնասրտորեն նայեցի, թե բուժքույրը ինչպես հորս տակաշորը փոխեց: Բնական հյութերի շնորհիվ առատորեն միզած մարմնից անջատեց-մեկուսացրեց նաև թաց շապիկը: Մայրս ասաց. «Բախտներս բերեց՝ էս անգամ չի կեղտոտել»: Հորս […]

Ավերակ խրճիթի ճամփան / Կարինե ՌԱՖԱՅԵԼՅԱՆ

Սարգիսին, որ օգնեց գտնել ավերակ խրճիթի ճամփան: – Էստե՞ղ ես: – Հա՛, բայց պիտի գնամ: – Աշտարա՞կ: – Հա՛: – Լավ է, դու աշտարակ ունես: Էնտեղ տաք է, ու կյանք կա: – Տաք է, բայց կյանք չկա: – Բայց մեկ է, քո աշտարակն է: Բարձր, գեղեցիկ: – Իմն է, բայց ներսում օտարներ են: Իսկ էստեղ՝ […]

ՄԱՅՐԱՄՈՒՏԻՑ ԱՌԱՋ (նովել խաղաղ ավարտով) / Արա ՆԱԶԱՐԵԹՅԱՆ

Ցերեկվա հասանելիքն արած, վաղվանը՝ օրը բացվի բարին հետը, արեգակը թեքվել, մոլորակն իր սովոր պտույտով, ամենքինն իրեն, այդպես ահա, իրիկնամուտը պարտաճանաչ բերել, հասցրել էր մինչև պուրակամերձ մայրուղի: Հնդկացիական հանդերձանքով նվագածուն, անհայտ քամիներից քշված, իր ժողովրդի դարավոր խոհերն է փռել պուրակում ու կարծես արձան լինի, դեմքին մկան չի շարժվում… Չհիշվող ժամանակներից արևածաղիկ վաճառող կինը ձուլվել է մայթեզրին […]

ԿՈՏՐՎԱԾ ՁԱՅՆԱՊՆԱԿԸ / Հրաչ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Ձայնապնակի բեկորն ընկած էր ձյան մեջ: Նոր եկած ձյունն սպիտակ էր, բեկորը` սև, բայց դա նրանց զրույցին չէր խանգարում: Կողքից անցնող ոտքերն անտարբեր-միամիտ էին, երբեմն էլ` հոգնած, հոգսի մեջ խրված, և ձայնապնակի բեկորը չէին տեսնում: Թե մարդկային տրամաբանությամբ նայելու լինես` ոտքերը չէին կարող նկատել ձայնապնակի բեկորը, քանի որ աչքեր չունեին: Բայց բեկորն այլ կարծիք ուներ […]

…Ծնվեցի քո սրտում, Հայաստան / Սաթենիկ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

ԻՆՔՆԱԴԻՄԱՆԿԱՐ Հայրս Արևմտահայաստանի Կոստանդնուպոլիս քաղաքի, չգիտեմ ո՞ր թաղամասի, չգիտեմ ո՞ր տանն ապրող հայ Կարապետի և նրա կին Աննայի զավակն է: Ո՞վ է Կարապետը, ինչպե՞ս է ապրել, չգիտենք: Շինարա՞ր է եղել, ունեցել է Սարգիս անունով եղբայր, մայր են ունեցել և նաև քույրեր… եղբայրներ… հորաքույրներ… ու մորաքույրներ… տատ ու պապ, չգիտեմ: Աննան էլ նույնը, հո անհայտությունից չի […]

ՀԱՆԴԻՊՈԻՄ (Ժողովրդական) / Հովիկ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ

– Էս որտեղի՞ց հայտնվեցիր,- զարմացավ մարդը:- Ինչքան ուշադիր չորս կողմս էի նայում, բացի թռչուններից ու վայրի կենդանիներից, ոչ մի շունչ-կենդանի չէր երևում: – Ես միշտ քեզ հետ եմ, բայց դու չես տեսնում: Ինչպես մարդն ինքն իրեն չի տեսնում,- ժպտած անծանոթը:- Եթե մեկն իր մեջ է, ոչինչ չի տեսնում: Հիմա, երբ դուրս եկար ու ինձ տեսար, […]

Հ Ո Ղ Ը / Սաթենիկ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

Նախորդ օրը հրավիրել էր (նա չէր էլ մտածել, թե հրավիրում է, այլ, սովորականի նման, ընդամենը կանչում է` վաղը կգա՛ք) իրենց հետ կամ իրենցից մի քիչ շուտ, մի քիչ ուշ հայրենիք ու հայրենիքի մայրաքաղաք տեղափոխված հեռու-մոտիկ հարազատներին, հին ու նոր ընկերներին, բարեկամներին… Կանչել էր ու մեկ առ մեկ կամ զույգ-զույգ առաջնորդել սեփական սրտի չափ մեծ ու […]

ՍՊԱՐՏԱԿ ԱԶԱՏՅԱՆԻ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ / Նարինե ԿՌՈՅԱՆ

Սպարտակ Ազատյանը արդեն երեսուն տարի աշխատում էր արհեստագործական ուսումնարանում և դպրոցի ութերորդ-իններորդ դասարանը մի կերպ ավարտած երեխաներին, որոնք հիմնականում տղաներ էին, կահույք պատրաստել-հավաքել էր սովորեցնում: Երեսուն տարի առաջ, երբ տակավին երեսուն տարեկան էր, ուրախ էր այս աշխատանքը գտնելու համար. «Ինչքան չլինի՝ պետական հիմնարկ է»: Բացի այդ, աշխատանքը հնարավորություն էր տալիս օրվա երկրորդ կեսն ազատ լինել […]

Նա մեռավ և Աստծուն իր հետ չվերցրեց / Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ

(պատմվածք-էսսե) Սուտ է, թե կույրը չի տեսնում. նա կոպերին նայող հայացք ունի: Վեցերորդ օրը Աստված ավարտեց իր արարման գործերը, յոթերորդում հանգիստ առավ՝ օրհնեց այս օրը և սուրբ անվանեց, բայց ութերորդ օրից նա կորցրեց իր հանգիստը, քանի որ… Ինձ թվում է՝ Ադամն ու Եվան Աստծո երազում էին սեր անում՝ վախենալով Նրան չարթնացնել իրենց գալարումներով կամ քարանձավային […]

Սմբատ ԲՈՒՆԻԱԹՅԱՆ / ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Գեներալ Շանթի կյանքը մոտեցել էր այն սահմանագծին, երբ մարդն այլևս պետք է մեռնի, որպեսզի կանգնեցնեն նրա հուշարձանը: Անկեղծ ասած, Գեներալը չէր ուզում վախճանվել, բայց պետական որոշում էր ընդունված, քանդակագործներն սկսել էին աշխատել, քաղաքապետարանը մեծ գումարներ էր հայթայթել, իսկ պատվանդանի շինարարությունը սկսված էր: Գեներալի առաջին նամակը ուղղված էր Պաշտպանության նախարարին. – Հարգելի՛ նախարար: Առայժմ չեմ կարողանում […]

Հռիփսիկ ծյոծյան / Կարինե ՌԱՖԱՅԵԼՅԱՆ

Զարթուցիչի զանգն ազդարարեց օրվա սկիզբը, թեև գիշերը դեռ չէր ավարտվել: Բաց աչքերով լուսացրած աղջիկը դժկամ վեր կացավ անկողնուց: Քաղաքի հեռավոր թաղամասերից մեկում ուսուցչուհի էր աշխատում ու արթնանում էր լույսը չբացված: Ամեն օրվա պես մատների ծայրերին քայլեց դեպի լոգարան, որ չարթնացնի կողքի սենյակում քնած մորը, ու ամեն օրվա պես տեսավ, որ նա խոհանոցում արդեն իր նախաճաշն […]

ՆԱՆԵ / ՎԵՐՋԻՆ ԵՐԱՆԻՆ

  – Էդ ի՞նչ բանի ես, բալե՛ս,- պապը Արտո թոռան գլխավերևում կանգնել ու աչքը համակարգչի էկրանին՝ թոռան ապրածի համն ու հոտն էր ուզում հասկանալ,- էդ ի՞նչ բանի ես: – Հեչ, պա՛պ,- առանց աչքը էկրանից կտրելու՝ ասաց տղան,- հեչ, կարդում եմ… – Կարդացածդ ինչի՞ մասին ա: – Էհ, պա՛պ, ինչի մասին ուզես: – Ինչի մասին ուզե՞մ. […]

Գոհար ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ / ԵՎ ԱՐԱԿԱՆ, ԵՎ ՄԵՂՄ

Ես ու բանաստեղծ Սուրեն Դավթյանը հանդիպեցինք, երբ նոր էին լույս տեսել նրա «Ածանցվող երկվությունն» ու իմ «Լրջացող խաղը»: Գրեցի նրան նվիրված առաջին գրախոսությունը` «Գնալով մեծացող գետը»: Այն անտիպ մնաց: Հիշում եմ, ավելի շատ անկեղծ քննադատ էի, բայց միանշանակ ողջունում էի նրա մուտքը Հայոց Պառնաս, զի զգացել էի ապրում, թրթիռ, շնչառություն, արական հուժկու ասելիք և միևնույն […]

Արթուր ՄԻԿՈՅԱՆ

Քրոմոֆոբիա. գույների ազատականացումը Հերի՛ք է, ազա՛տ թողեք գույներին: Խլթխլթացող խավարի ու լույսի միջակայքում հազիվ ճերմակին էր տալիս ձանձրույթից ծանրացած խաղը: Լույսը սահեց խաղին ընդառաջ, խավարը փոքր եղբոր խանդով կրկնօրինակեց նրան: Խաղը լույսին ու խավարին մերձեցրեց միմյանց և շարժման մեջ դրեց նրանց: Լույսի և խավարի խաղից էլ առաջացան գույները: Տաք օդում առաջացած գույները՝ ջերմացած անուշ բույրերով, […]

ԼՈՒՍՆԱՄՈՒԹ ՄԻ ՕՐ, ԱՐԵՎՇՈՂ ՄԻ ԳԻՇԵՐ / Գրիգոր ՋԱՆԻԿՅԱՆ

Արմինեին տատը պատմել, ո՛չ հավատացրել էր՝ Նահապետ Նոյը առավոտ վաղ Արարատի գագաթին զարթնել, տեսել էր, որ արեգակի շողերը Ցղնայի սարավանդներն են ուղղվում, Ցղնայի հողն են ջերմացնում ու գուրգուրում, իջել, առը բացել, առաջին որթն էր տնկել: Դրա համար էր իրենց խաղողը ամենաքաղցրը: *** Այդպես եղավ՝ Դեյր էզ-Զորում, Ռեսուլ-Այնում, Ռաքքայում տարապարտներին սրատեցին, մահաջնջեցին, բայց ողջ մնացողները շարունակեցին […]