ԱՆԱՐԴԱՐ ՎԵՐՋԱԲԱՆ / Հովիկ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ

Ինքը փոքր չափսերի ստահակ էր: Ողջ կյանքում ոչ մի լավ, դրական բան չէր արել: Մեկին ընկած տեղից չէր բարձրացրել, ճանապարհին ընկած մի քար դեն չէր շպրտել, մի լացող երեխայի արցունք չէր սրբել… Սրանք անհասկանալի բաներ էին նրա համար… Իր իսկական անունն էլ չէր հիշում: Անունը կնքել էր Վերևինը: Վերևինն ավելի մեծ տրամաչափի ստահակ էր: – […]

Գոհար ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ / Ընթրիքը Կիևյան կամրջի վրա

Մթնով ձորն այնքան ահարկու չէ, ինչպես որ ցերեկով: Ապրիլի 24-ից ապրիլի 24 կամրջով անցնելիս անպայման ներքև եմ նայել: Գիշերով, սակայն, ձորը լուռ է ու անհաղորդ: *** Սեղանն արդեն դրված էր, երբ հասանք: Երկու կին, երկու տղամարդ: Նույն գիշերվա երրորդ վարորդս հուշեց, որ կարող ենք մոտենալ: Փոքր աթոռները երկուսն էին: Մեկը ինձ տրամադրվեց, մյուսը՝ վարորդին: Ձեռքս […]

ԵՐԵՔ ՏԵՍԻԼՔ / Թովմա քահանա (Վահան) ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ

Մանուկ տարիքում, ինչպես բոլոր երեխաները, ես էլ էի հավատում Ձմեռ պապին, Ձյունանուշին, բարի կախարդներին, որ ինչ-որ արտասովոր ուժեր կան, որոնք հեռու են` հյուսիսում, և մեզ չեն երևում: Պատանի և երիտասարդ տարիքում հավատում էի կոմունիզմին` մի հասարակարգի, որտեղ մարդը մարդուն եղբայր է, կա արդարություն, կա հավասարություն: Բայց այն ճանապարհը, որով կոմունիստներն ուզում էին հասնել այդ հասարակարգին, […]

ԵՍ ԵՎ ՆԱ / Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ

Ամբողջ գիշեր ինչ-որ մեկը ցածրաձայն ու անգույն բառերով խոսում էր իմ մեջ: Առավոտյան, երբ սովորականից ուշ արթնացա, այդ խոսակցությունից ոչինչ չէի հիշում: Աշխատանքի գնալիս միշտ սափրվում եմ, թեև աշխարհագրության ինստիտուտում, որտեղ արդեն շատ տարիներ Հայաստանի պատմական աշխարհագրության բաժնի վարիչն եմ, դոկտոր՝ առանց պրոֆեսորության, ոչ ոք ուշադրություն չի դարձնում իմ դեմքին՝ սափրված եմ, թե ոչ, նույնիսկ՝ […]

ՔԱՐԱՔՈՍ / Սմբատ ԱՐՈՒՆՅԱՆ

Տանը, ուր առաստաղից պոկված մի ծեփակտոր թնդում էր համազարկի պես, ստվերանման մի կերպարանք բարձրացավ տեղից, ծիկրակեց ու համրացավ կրկին: Եթարն էր. նա սպասում էր մթնելուն: Կիսախավարի մեջ նրա մուգ կանաչ աչքերը անկայուն շողարձակումներ էին թարթում, ցնորում ժամանակը: Արդեն հարյուր հիսունմեկ օր արևի լույսը չէր տեսել նրան. չպիտի՛ տեսներ: Այս կինը վրեժ ուներ կյանքի դեմ` համառ, […]

ԹԵՎԸ ԿԱԽ ԼՈՐԸ / ԲԱԿՈՒՐ

Գումարտակի հրամանատար Հայկ Մոսունցը ինքնամոռաց վիճում էր գնդապետի հետ. «Ինչո՞ւ չես վստահում վաշտերի, դասակների հրամանատարներին: Ախր դիրքեր ստուգելը ի՞նչ մի գումարտակի հրամանատարի գործն է: Ասում է՝ անձամբ ստուգիր, որ ամեն ինչ կարգին լինի: Ասում եմ. թույլ տուր գրոհենք, թե՝ կամանդուշչիից հրաման չկա, պիտի սպասենք՝ հատուկ գործողություն է մշակվում»: Մեր դիմաց ասես թե հակառակորդ էլ չկա: […]

Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ / ԱՍՏԾՈ ԱԿԱՆՋԸ

Յոթ հոգով հանդիպում ենք նշված վայրում, և այնտեղից եկած մարդը մեզ ուղեկցում է Աստծո ականջը գտնելու: Օրերով ճանապարհ ենք կտրում, լեռների ստորոտներին հազարավոր պտույտներ ենք գործում. մեր մեքենայի ճնշումից ճանապարհը փշաքաղվում և օձի նման կծկվելով՝ կրկին բացվում, մղվում է առաջ: Վերջապես հասնում ենք քաղաք, որը բարձունքի վրա է, երկրից այն չափով կտրված, որ ներքևից նայելուդ […]

ԴԻԱԿԱՌՔ / Էլդա ԳՐԻՆ – 90

Մոսկվան մեծ էր ու ասես անվերջանալի: Կառքն էլ՝ սպիտակ, կավճասպիտակ, քառան­կյուն: Նրա ամեն մի անկյունից դեպի երկինք էին սլանում նույնպես սպիտակ, նեղ ու ձևավոր սյուներ, և ինձ թվում էր, որ եթե դրանք մի քիչ էլ երկարեին, կարող էին երկինք հասնել՝ թափանցիկ վարդագույն ամպերին… Ամպերը երկնքում լողում էին հանգիստ: Սպիտակ կառքն էլ անշտապ առաջ էր շարժվում […]

Ապաշնորհ գրողի նամակը մահվանից առաջ / Արթուր ՄԻԿՈՅԱՆ

Խոր լռությունը նկարում էր անտեսանելիությունից հառնող մի սրտատրոփ աճպարարություն: Աշնան արևի հետ հաշտ օդը նորածնի շուրջպարն էր գծագրում մեխանիկական աշխարհի ճակատին: Վերջին ճանճերը խուճապահար բզզում էին տան սենյակներում: Մի քանի վայրկյանով բնությունը հնազանդվում էր ապաշնորհ գրողի մտքերին, և նա մատները ճզմելով ժամանակի ֆսսոցի մեջ՝ սկսում էր գրել. «Անունս Ամաս է: Անվանս նման իմ ամբողջ կյանքը […]

ԱՅՍՊԵՍ / Սաթենիկ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Երկու զույգ գուլպա կրծքիս սեղմած՝ գնում եմ ավտոկայան: Որոշել եմ: Ոչինչ, որ փող չունեմ, այս անգամ ինքս չեմ գնա, գուլպաները կգնան: Տղայիս գուլպաներ են հարկավոր: Նամակում էր գրել. «Մամ ջան, մի քանի նասկի կբերես…»: Այո՛, չեմ կարող հանգիստ քնել, պիտի ուղարկեմ, չուղարկեմ՝ ամեն վայրկյան աչքիս առջև ու սրտումս կզգամ որդուս բոբիկ ոտքերի մրսելը… Եվ մի […]

ԱՄԵՆՕՐՅԱ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ / Սամվել ԿՈՍՅԱՆ

Կամրջի բազրիքին հենված աղջկա դիրքը կասկածելի թվաց: Հերթական ինքնասպանը, մտածեց: Արագացրեց մեքենայի ընթացքը, սակայն կտրուկ միջամտությունը կարող էր արագացնել աղջկա գործողությունները: Արգելակեց մոտ քսան մետր հեռու, իջավ մեքենայից ու փորձեց աննկատ մոտենալ: Աղջիկը շարունակում էր նույն դիրքով կանգնած մնալ, հայացքը կամրջից ներքև: Համարյա վազելով հասավ նրան ու ամուր բռնեց թևից: – Գժվե՞լ ես: – Այլ […]

ԲՈԼԵՐՈ / Կլարա ԹԵՐԶՅԱՆ

Ամառ էր, շոգ ամառ: Արան ու Անուշը հանգստանում էին Սև ծովի ափին: Լույսը դեռ չբացված՝ գնում էին լողափ՝ դիմավորելու արևածագը: Երկնքի մոխրագույնն սկսում էր կարմրել, ու արևը դանդաղ, հանդիսավոր դուրս էր գալիս ծովի միջից՝ բազմելու իր երկնային գահին: Մարդ ու կին արևին ողջունում էին Ռավելի «Բոլերոյով»: Արան սքանչելի ձայն ուներ: Սկզբում, երբ հազիվ երևում էր […]

ԱՆԱՆՈՒՆԸ / Սաթենիկ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

Տարիներ առաջ ամեն ինչ ու ամենքին կորցրած, իրենից ու իր տեսակից փախած և իր կամքով հեռավոր ու փոքրիկ քաղաքն ընտրած մարդը, փոքրիկ սրճարանում գլխի թեթևակի խոնարհումներով աջ ու ձախ բարևելով այդ ժամին իրենց մեկ բաժակ գինին կամ մեկ գավաթ սուրճը վայելող հատուկենտ այցելուներին, մինչև կմոտենար ազատ սեղաններից մեկին, թռուցիկ հայացքը սահեցրել էր սրահի անկյունի սեղանին […]

ՁՈՐԸ / Հրաչ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Խուրձը շալակին՝ նստել էր առվի եզրին ու հայացքն ուղղել էր հոսող ջրերին: Ապրելը չէր գալիս, իսկ մեռնելուց վախենում էր: Վերջին շրջանում օրերն անհամ ու անհոտ էին` ասես խանութից առած արևածաղկի ձեթ: Հոտ ես քաշում, հոտ չկա, բերանդ ես առնում ու չես հասկանում՝ ինչ է: Հատկապես էսօր մտքի մեջ սեպի պես խրվել ու դուրս չի գալիս […]

Հոգեպահուստ / Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ

  Աշնանը մտնում ես դանդաղահոս գետը, փշաքաղվում է, քանի որ հունը ուժից ընկած է, տիղմ հանելով՝ փորձում է ինչ-որ կերպ բողոքել: Երկար ուղևորությունից առաջ փոշիացնում եմ նոր կազմավորվող սերը: Ի՞նչն է պատճառը: Որպեսզի ճանապարհիս հետևող ու մյուս կողմում սպասող չլինի՞, թե՞ ներանից մնացած հուշը կյանք ստանա ինձ փայփայելու համար: Հատկապես հրաժեշտի օղակում կանգնելու պահն է […]

Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ / ԾԱՂԿԵՓՈւՆՋ ՄԻԱՅՆԱԿ ԿՆՈՋԸ

Նա կեսգիշերվա խոր քնի մեջ էր, երբ լսեց դռան թակոցը, որը գալիս էր աներևույթ հորիզոնից: Դանդաղ ելավ անկողնուց և առանց հետաքրքրվելու՝ ով է ու ինչ է ուզում, բացեց դուռը: Աստիճանավանդակի հարևանուհին էր՝ արձակ գիշերանոցով: Ամուսինը մի քանի տարի առաջ էր մահացել՝ նրան ժառանգելով հավերժական չքավորություն: Քրջանոցում ծախծխել էր տան եղած-չեղածը, գիշերանոցն էլ կտար, եթե առնող […]

ՄԱՆՐԱՔԱՆԴԱԿՆԵՐ ՍԻՐՈ ՄԱՍԻՆ / Լևոն ԱԴՅԱՆ

ԵՐԲ ԵՍ ՉԵՄ ԼԻՆԻ Նվիրում եմ Քեզ: Երբ ես չեմ լինի, արեգակն այնտեղ, սարերի վրա, մի վերջին անգամ մեղմ կհուրհրա` մինչև սև ամպը վարագույրի պես կիջնի` ծածկելու երեսը նրա: Անտառի խորքից դալուկ, բեկբեկուն կկանչի կկուն` թալկացող սրտի տրոփին հանգույն, գեղ-գեղ կերգի դեղձանիկն այնտեղ, և սաղարթախիտ ծառերը վերևի՝ բարձր երկնքում դինջ օրորվելով, ինձ գնաս բարով կասեն […]

Յոթ / Գոհար ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

Հայրս պառկած էր իմ առջև… Իրար աչքերի մեջ նայեցինք: Աչքերը փակեց… Բիբերը թրթռում էին: Մայրս, թևերը կրծքին խաչած, ձեթը գրկած սպասում էր: Մեկնված մերկությունը կաս-կարմիր թվաց ինձ: Ես սառնասրտորեն նայեցի, թե բուժքույրը ինչպես հորս տակաշորը փոխեց: Բնական հյութերի շնորհիվ առատորեն միզած մարմնից անջատեց-մեկուսացրեց նաև թաց շապիկը: Մայրս ասաց. «Բախտներս բերեց՝ էս անգամ չի կեղտոտել»: Հորս […]

Ավերակ խրճիթի ճամփան / Կարինե ՌԱՖԱՅԵԼՅԱՆ

Սարգիսին, որ օգնեց գտնել ավերակ խրճիթի ճամփան: – Էստե՞ղ ես: – Հա՛, բայց պիտի գնամ: – Աշտարա՞կ: – Հա՛: – Լավ է, դու աշտարակ ունես: Էնտեղ տաք է, ու կյանք կա: – Տաք է, բայց կյանք չկա: – Բայց մեկ է, քո աշտարակն է: Բարձր, գեղեցիկ: – Իմն է, բայց ներսում օտարներ են: Իսկ էստեղ՝ […]

ՄԱՅՐԱՄՈՒՏԻՑ ԱՌԱՋ (նովել խաղաղ ավարտով) / Արա ՆԱԶԱՐԵԹՅԱՆ

Ցերեկվա հասանելիքն արած, վաղվանը՝ օրը բացվի բարին հետը, արեգակը թեքվել, մոլորակն իր սովոր պտույտով, ամենքինն իրեն, այդպես ահա, իրիկնամուտը պարտաճանաչ բերել, հասցրել էր մինչև պուրակամերձ մայրուղի: Հնդկացիական հանդերձանքով նվագածուն, անհայտ քամիներից քշված, իր ժողովրդի դարավոր խոհերն է փռել պուրակում ու կարծես արձան լինի, դեմքին մկան չի շարժվում… Չհիշվող ժամանակներից արևածաղիկ վաճառող կինը ձուլվել է մայթեզրին […]