ՎԵՐԱԴԱՐՁՎԱԾ ՏՈԿՈՍՆԵՐԻՑ ԱՅՆ ԵՎ ԱՅՍ ԿՈՂՄԵՐՈՒՄ/ Սաթենիկ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

  ­Կար­ծես թե ե­րեքն էլ եր­ջա­նիկ էին. ե­րեք եր­ջա­նիկ կա­նայք. ու­տեստ­նե­րով ծան­րա­բեռ ճա­շա­սե­ղա­նի ե­րեք կող­մե­րը գրա­ված ե­րեք քույ­րեր, ո­րոն­ցից յու­րա­քանչ­յուրն իր մտքում իր երգն էր եր­գում. մեծ քույ­րը՝ ու­րախ մի երգ, որ ի­րենց փոքր քույ­րը ե­կել ու վեր­ջա­պես հայ­րե­նի երկ­րում տա­րի­ներ ա­ռաջ վա­ճա­ռած (կորց­րա՜ծ) տնից ա­վե­լի լավն ու շատ ա­վե­լի մեծն է գնել (չու­զո­ղի ա՛չ­քը […]

ԵՐԱԶ ՏԵՍԱ…/ Սմ­բատ ԱՐՈՒՆՅԱՆ

Ան­թիվ եր­կեր կան, ո­րոնք չեն հիշ­վում, բա­զում՝ որ հաս­կա­նա­լի են և հա­տու­կենտ՝ որ զգում ես… Չի խամ­րում պատ­կե­րը, և ժա­մա­նա­կի հետ գրգիռ, հոտ, գույն, բույր, հեշ­տանք ու է­լի ու­րիշ թուր­մեր թանձ­րա­նում են, սաստ­կա­նում է կա­րո­տը, ա­հագ­նա­նում, և հո­գին ձգում կամ պար­զա­պես հա­լա­ծում է մար­դուն այն­տեղ՝ ջեր­մութ­յան ա­կունք: Սա­կայն ա­նոր­սա­լի է մնում դարձ­յալ հրայր­քը, հմա­յիլ­ներն՝ ան­տե­սա­նե­լի, […]

ԿԱՅԱՐԱՆ/ ՀՐԱՆՈՒՇ

  Կա­յա­րան… Ս­պա­սում-սպա­սում, հան­դի­պում­ներ և բա­ժա­նում­ներ: Մեր կյան­քե­րի նման: Կան­գառ­ներն հայտ­նի են, բայց հետ­դարձն է ա­նո­րոշ-ա­նակն­կալ: Կա­յա­րան… միշտ լե­ցուն ուղ­ևոր­նե­րով, ո­րոնց հան­դեպ եր­բեմն ան­տար­բեր ես լի­նում, եր­բեմն էլ հա­րա­զա­տա­նում ես: Հա­րա­զա­տա­նում ու կրում ես քո մեջ՝ քեզ հետ տա­նե­լով կան­գա­ռը վեր­ջին: Իմ հա­ջորդ կան­գառն Ա­խուր­յա­նի տպա­րանն է, որ­տեղ սպա­սե­ցի հինգ տա­րի՝ նոր ու­ղե­տոմս ձեռք բե­րե­լու […]

ԿԵՆՍՈՒՆԱԿ ԹԹԵՆԻՆ/ Ռոբերտ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

Եր­ևան­յան բնութ­յան կո­լո­րի­տում միշտ ա­ռանձ­նա­հա­տուկ սի­րել եմ թթե­նին… Գե­ղե­ցիկ, սո­վո­րա­բար փար­թամ, իր հզոր ճյու­ղե­րով և փայ­լուն մեծ ու գե­ղե­ցիկ տերև­նե­րով, կի­զիչ ար­ևից մար­դուն պաշտ­պա­նող, զով տվող մի ծա­ռա­տե­սակ, ո­րը պարգևում էր մեզ, ե­րե­խա­նե­րին, այն հա­մով-հո­տով սպի­տակ կամ կար­միր, քաղց­րա­համ փոք­րիկ պտուղ­նե­րը, ո­րոնք թափ էին տա­լիս բա­կե­րում կամ նեղ­լիկ փո­ղոց­նե­րում տղա­մար­դիկ՝ մեր պա­պե­րը, հայ­րե­րը, ա­վագ եղ­բայր­նե­րը՝ […]

ՄԵՐ ԳՅՈՒՂԸ, «ԿՈՐՈՆԱՆ», ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ/ Ալիս ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

  Ու­րեմն, վաղ­վա մա­սին մի՛ հո­գա­ցեք, ո­րով­հետև վաղ­վա օ­րը ինքն իր մա­սին կհո­գա: Օր­վա հա­մար իր նե­ղութ­յունն էլ հե­րիք է: «­Լե­ռան քա­րո­զից» – Ըն­կե՛ր Մա­րիամ, կա­թը դրե­ցի պա­տու­հա­նի գո­գին, վերց­րե՛ք, ես էս­տեղ կսպա­սեմ, որ կա­տուն չտա՝ թա­փի: – Հի­մա, Շու­շո՛ ջան, դուրս եմ գա­լիս: – Ըն­կե՛ր Մա­րիամ, մա­ման ա­սաց, որ Մա­րո­յենց չտաք, Դուք խմեք, որ […]

Նոնա ՊՈՂՈՍՅԱՆ

  ՍԻՐՈՒՇԸ Ա­մեն մի սի­րե­կա­նից հե­տո Սի­րու­շը հիմ­նո­վին մաք­րում էր տու­նը. սրբում էր պա­տու­հան­նե­րը, ար­ևին տա­լիս զգես­տա­պա­հա­րա­նի շո­րե­րը, ո­րոնց վրա­յից նախ­կին տղա­մար­դու հա­վա­նած բույ­րե­րը դեռ ան­ցած չէին լի­նում։ Իսկ երբ ձմեռ էր լի­նում, հարևան­նե­րի աչ­քից հե­ռու՝ պատշ­գամ­բի խոր­քում դրանք սառն օ­դին էր տա­լիս ու ա­րագ-ա­րագ ներս տա­նում։ Բայց ա­մե­նից շատ չէր սի­րում ան­կող­նու սպի­տա­կե­ղեն փո­խե­լը. […]

ՄԻԱՊԵՏ ԹԻԹԵՌԸ/ Նաթելա ԼԱԼԱԲԵԿՅԱՆ

Ի հի­շա­տակ Ռո­զա Պա­րոն­յա­նի Մի հո­յա­կապ կա­լի­ֆոռն­յան ա­ռա­վոտ, ես ա­կա­նա­տես ե­ղա հրաշ­քի, ո­րի մա­սին հու­շը մինչ օրս, ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ ստի­պում է այն հանձ­նել թղթին: Տե­սա­րա­նը, ո­րը մի քա­նի օր ինձ գե­րել էր, այն­քան տպա­վո­րիչ էր, որ ես միառ­ժա­մա­նակ կորց­րե­ցի գրե­լու և խո­սե­լու կա­րո­ղութ­յու­նը, հասց­նե­լով միայն գրի առ­նել այն իմ ծո­ցա­տետ­րում՝ Միա­պետ թի­թեռ: Վեր­ջերս հայտ­նա­բե­րե­լով […]

­Պեր­ճու­հի ԱՒԵՏԵԱՆ/ ՄԱՐԻԻՆ ԶԱՄԲԻՒՂԸ

1939- ը թո­ւա­կա­նի ա­մա­ռը հա­սած էր ա­ւար­տին, բեր­քը ա­ռատ էր, ըն­տա­նիքն ու գոր­ծա­ւոր­նե­րը հեւ ի հեւ աշ­խա­տած էին, պա­շար ամ­բա­րած: Նա­հա­պե­տա­կան կարգ էր բաց սե­ղա­նը, գոր­ծա­ւոր­նե­րու ար­դար բա­ժի­նը բեր­քէն ու ձմեռ­նա­մու­տի պատ­րաս­տու­թիւ­նը: Այդ տա­րին աշ­նա­նա­մու­տը ար­տա­սո­վոր ե­ղաւ, գիւ­ղը յան­կար­ծա­կի շրջա­պա­տո­ւե­ցաւ ժան­տար­մա­նե­րով ու հնչեց ար­տաքս­ման կո­չը: «­Տէ՛, գա­ցէք, բա­ւա­կան է որ­քան վա­յե­լե­ցիք այս հո­ղի բա­րիք­նե­րը… Փառք […]

ՍԱՀՆԱԿԸ/ Շնորհիկ ՇԱՀԻՆՅԱՆ

Ձեղ­նա­հար­կի դու­ռը չէր բաց­վում: Տա­նի­քը փլփլված՝ մի կող­մի վրա թեք­վել ու քանդ­վե­լու վա­խից, ինքն ի­րեն հեն­ված, ան­շարժ լռվել էր: Դու­ռը միակ հե­նա­րանն էր տա­նի­քի և տան միջև: Հա­մի­կը փայ­տե սան­դուղ­քը հե­նեց ճիշտ դռան դի­մաց, որ սահ­նա­կը ի­ջեց­նե­լիս հեշտ լի­նի. մի ձեռ­քով ցած կքա­շեր, տո­տիկ-տո­տիկ կիջ­ներ: Պա­պը սան­դուղ­քի կող­քին, հու­սա­հատ ե­տո­ւա­ռաջ էր ա­նում, տրո­րում ձեռ­քե­րը, հե­տո, […]

ՍՈՒՐԲ ՀԱՅՐ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍԻ ՎԱԽՃԱՆԸ/ Ռոլանդ ՇԱՌՈՅԱՆ

Հով­հան­նե­սը բամ­բա­կե հաստ, հնա­մաշ բաճ­կոնն ա­ռավ ու­սե­րին, ե­րեկ, էս տա­րի, ցա­վի ա­սեղն է­լի խլրտա­ցել էր թի­կուն­քին։ Դան­դաղ, համ­րա­քայլ ի­ջավ տան փայ­տա­շեն աս­տի­ճան­նե­րով և­ ան­դուռ թոն­րա­տան մուտ­քի մու­թու­լու­սի մեջ, փե­շերն ալ­րո­տած կնո­ջը գո­ռա­լով ա­սաց. – Բա­րի՛ լույս, Մա­րիա՛մ, բա­րի լույս, կնի՛կ ջան, տո բա­րի՛ լույս, կյան­քա­կե՛ր, տո ի՞նչ ես ա­նում, թեր­մա՛շ կնիկ: Քեզ ո՞նց փախց­րի, լավ […]

ԿՅԱՆՔԻ ԾԱՐԱՎԸ/ Աշոտ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

  Կ­րա­կա­հեր­թը զար­կեց ձախ թևին: Ա­ռա­ջին փամ­փուշ­տից ստա­ցած ցավն այն­քան ու­ժեղ էր, որ մյուս եր­կու վեր­քե­րը՝ դաս­տա­կից քիչ վերև և թ­ևա­տա­կին, գրե­թե չզգաց: Ա­վե­լի ճիշտ, չհասց­րեց զգալ յու­րա­քանչ­յուր վերքն ա­ռան­ձին. ա­մե­նը  միա­խառն­վեց մեկ հուժ­կու հար­վա­ծի մեջ, ո­րը, ինչ­պես թվաց ա­ռա­ջին պա­հին, պո­կեց ու տա­րավ ձեռ­քը: Ցն­ցու­մը շուտ ան­ցավ. վի­րա­վո­րը սե­փա­կան ջան­քե­րով հաղ­թա­հա­րեց այն: Եր­կու կոտր­վածք­նե­րով […]

ԴԵՄԱՐԿԱՑԻՈՆ ԳԻԾ/ Նվարդ ԱՎԱԳՅԱՆ

  Խում­բը հե­տա­խու­զութ­յու­նից էր վե­րա­դառ­նում: Հա­կա­ռա­կոր­դի կրա­կի տակ դե­մար­կա­ցիոն գիծն անց­նե­լուց բա­վա­կա­նին ուշ գլխի ըն­կան, որ ի­րեն­ցից եր­կու­սը չկան… Վե­րա­դառ­նալ չէին կա­րող, մեր զոր­քե­րի դա­սա­վո­րութ­յա­նը հաս­նե­լու հա­մար դեռ ա­հա­գին տա­րա­ծութ­յուն կար, ի­րենց էլ հրա­մայ­ված էր «լեզ­վին» ա­րագ տեղ հասց­նել. թշնա­մու կող­մից նոր հար­ձա­կում էր սպաս­վում: Եվ ա­տամ­նե­րը սեղ­մե­լով` տղա­ներն ա­ռաջ ան­ցան… * * * …Երբ […]

ՀԱՅՀՈՅԱՆՔԻ ՈՒԺԸ / ­Վար­դան ՍԱՐԳՍՅԱՆ

  Վա­ղուց էի մտմտում հայ­հո­յա­խո­սութ­յան հաղ­թար­շավն ու նրա ա­րա­տը պար­սա­վել: Եվ ի­րոք, հա­պա մի պահ մեր շուր­ջը նա­յենք, հա­մա­ցան­ցում զօր ու գի­շեր բա­զում ո­գես­պառ, ու­նայ­նա­գործ էակ­ներ հոգ­ևոր պժգանք՝ գար­շանք են ցրում: Ի­մա­ցութ­յան ա­կունք­նե­րը կար­ծես ցա­մա­քել են, ան­զո­րութ­յան նա­խա­պա­շա­րու­մի քա­րո­զը՝ վա­րա­րել: Ա­մե­նուր խար­խա­փանք է ու ա­տե­լա­վառ շփոթ. գո­յի­մաստ խոս­քի՝ գրե­թե իս­պառ բա­ցա­կա­յութ­յուն։ Հենց մի նշույլ ան­հա­մա­ձայ­նութ­յան, […]

ՀԱՅԵԼԻ, ՆԱՐՑԻՍ, ԱՆԴՐՈԳԻՆ / Լ­ևոն ՇԱՀՆՈՒՐ

­Հա­յե­լին ­Ժա­մա­նակ է գա­լիս, երբ հա­յե­լու առջև հաս­կա­նում ես, որ մինչ այդ բո­լոր դի­մագ­ծերդ կեղ­ծել ես (այ­սինքն՝ ինքդ քեզ ներշն­չան­քով սի­րու­նաց­րել ես), հե­տո ­Նար­ցի­սը թող­նում է մեր մար­մի­նը, և սկ­սում ենք փախ­չել հա­յե­լի­նե­րից, քան­զի գե­ղեց­կութ­յու­նը մա­հա­նում է միայն ինք­նա­սի­րա­հար­վա­ծութ­յան պա­կա­սից։ ­Մար­դը հա­յե­լու մի­ջո­ցով վե­րար­տադ­րել է ի­րեն մեկ այլ մար­դու մտքում և հրճվել ու­րի­շի աչ­քե­րով ինքն […]

ԱՂԲՅՈՒՐԻ ՁՈՐԸ / ­Սամ­վել ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Ա­նու­նը Գ­ևոր էր: Դե, բո­լորն այդ­պես էին կան­չում, չնա­յած ծխա­մատ­յա­նում ու անձ­նագ­րում Գ­ևորգ էր գրված, ինքն էլ չգի­տեր՝ հո­րա­կա՞ն, թե՞ մո­րա­կան պա­պի ա­նունն էր: Գ­ևո­րը գյու­ղում ե­թե ոչ ա­ռա­ջի­նը, ա­պա հաս­տատ երկ­րորդն էր արթ­նա­նում… նախ­րա­պա­նից հե­տո: Արթ­նա­նում ու ար­դեն բա­վա­կա­նին խո­նարհ­ված, հար­ցա­կան­ված մարմ­նի հե­նա­րան ձեռ­նա­փայ­տը կտկտաց­նե­լով գնում, հաս­նում էր գյու­ղի մյուս ծայ­րը: Իսկ նրա ա­մե­նօր­յա […]

ՆՈՐ ՊԱՏԳԱՄ / ­Հո­վիկ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ

  Նո­րա­դարձ հա­վա­տաց­յալ­նե­րը հա­վաք­վել էին քա­ղա­քի ծայ­րա­մա­սի թա­ղա­մա­սե­րից մե­կում և ս­պա­սում էին Պո­ղոս ա­ռաք­յա­լին: Շա­տե­րը նոր էին դար­ձի ե­կել, միայն լսել էին նրա մա­սին: Չէին լսել ա­ռաք­յա­լի երկ­նա­յին ի­մաս­տուն խոս­քը, բայց հա­վա­տով էին ե­կել, ան­հա­վա­տա­լի հրաշ­քի սպսու­մով: Խումբ-խումբ հա­վաք­ված՝ ցած­րա­ձայն զրու­ցում էին, միմ­յանց փո­խան­ցում լսած ի­րա­կան ու ա­նի­րա­կան հրաշք­նե­րի պատ­մութ­յուն­նե­րը: Ն­րանք ե­կել էին տես­նե­լու և […]

ԱՐԹՆԱՑՈՒՄ / ­Կա­րի­նե ԽՈԴԻԿՅԱՆ

  Չարթ­նա­ցավ: Արթ­նա­նում են քնից: Բա­ցեց աչ­քե­րը, որ մի եր­կու ժա­մով փա­կել էր՝ ձեռ­քի մեջ ա­մուր սեղմ­ված հե­ռա­խո­սից թաքն­վե­լու թա­քուն ցան­կութ­յամբ, ին­չի մա­սին նույ­նիսկ ինքն ի­րեն խոս­տո­վա­նել չէր ու­զում: Ուժ չու­ներ: Խոս­տո­վա­նութ­յան, դի­մադ­րե­լու, ինչ-որ բան հաս­կա­նա­լու, հա­վա­տա­լու, չհա­վա­տա­լու, վա­խե­նա­լու… Ա­սես հո­գին դա­տար­կել էին, ու հո­գին դա­տար­կո­ղը կի­րակ­նօր­յա լու­սա­բա­ցը սպա­նած ա­ռա­ջին ռումբն էր, որ օդ բարձ­րաց­րած […]

Իսկ դու ինձ սի­րո՞ւմ ես / ­Հով­հան­նես ԱԶՆԱՈՒՐՅԱՆ

  We come from the land of the ice and snow, From the midnight sun where the hot springs blow. How soft your fields so green, Can whisper tales of gore… Led Zeppelin, «Immigrant song» Սուր­ճի բա­ժա­կի ափ­սեում մի­ջին տա­րի­քի, գլխին մեծ ու գույնզ­գույն ռոու­չով հա­մակ­րե­լի հնդկա­ցին խա­ղաց­կուն աչ­քով էր ա­նում և, ի­հար­կե, նման էր […]

­Գէորգ ՊԵՏԻԿԵԱՆ / ԱՆՊԻՏԱՆ ԽՈՐԱԳԻՐԸ

  Այդ օր, քիչ մը ուշ արթն­ցաւ, աչ­քե­րը անք­նու­թէն ու­ռած էին: Զ­գա­լի էր: Ծանր բան մը կար ու այդ մէ­կը իր նոր հա­տո­րին լոյս ըն­ծա­յումն էր: Եր­կար ժա­մա­նակ խլող աշ­խա­տանք: Բո­վան­դա­կու­թիւ­նը ար­դէն կազ­մած էր: Նախ­նա­կան աշ­խա­տանք­նե­րը տա­րո­ւած: Կը մնար խո­րա­գի­րը ճշդել: Ա­հա հոս էր, որ իր խո­հե­րը, չղջիկ­նե­րու նման գի­շեր­նե­րը ա­նօ­րի­նակ խռով­քով մը կ­’արթն­նա­յին: Ներ­քին, […]

ԱՍԻԿԸ / ­Մե­լիք­սեթ ՓԱՆՈՍՅԱՆ

Կող­քի հար­ևան Ա­սի­կը մեզ հավ­կիթ էր ծա­խում: Փոքր էի, ինձ ու­ղար­կե­ցին հավ­կիթ բե­րե­լու: Դու­ռը բա­ցե­ցի, որ մտնեմ հա­յաթ, Քու­չա­նը՝ փոք­րիկ շեկ շուն էր, հա­չե­լով վրա վա­զեց: Դու­ռը փա­կե­ցի, սպա­սում էի դրսում, մինչև Ա­սի­կը շան վրա ճղճղա­լով ու ո՛վ է բղա­վե­լով՝ տնից ե­լավ: Դու­ռը բա­ցեց՝ մի ոտ­քով շա­նը պա­հած՝ ան­ցի, ա­սեց: Մի վա­խե­նա, ըն­կի ա­ռաջ՝ Ա­սի­կը […]