Հողի տիրոջ զգացողությամբ

Մայիսի 12-ին Ավ. Իսահակյանի անվան ԿԳ-ի դահլիճում տեղի ունեցավ արձակագիր Հրաչյա Մաթևոսյանին նվիրված ՙՄեր Հրաչօն՚ (Հրաչյա Մաթևոսյանը ժամանակակիցների հուշերում) գրքի շնորհանդեսը: Մաթևոսյան ընտանիքի ու Հրաչօի մտերիմների, ընկերների հիշատակի խոսքն է այս գիրքը, որի էջերում վերակենդանանում են գրողի կյանքի բազմաթիվ դրվագներ: Պատմաբան, հասարակական գործիչ, գրքի խմբագիր Գևորգ Յազըճյանը, Հրաչյա Մաթևոսյանին համարելով ուսուցիչ, ով ճանապարհ է ցույց […]

Առաջնահերթ 3 հիմնախնդիրները, որ պետք է լուծի Թավշյա հեղափոխությունը

Առաջնահերթ 3 հիմնախնդիրները, որ պետք է լուծի Թավշյա հեղափոխությունը Արտաշես ՂԱԶԱՐՅԱՆ 1. Նախ՝ Թավշյա հեղափոխությունը հաղթանակել է, բայց չի ավարտվել: Ներկա իշխանությունների համար առջևում դժվարին փուլեր են սպասվում: Առաջնահերթ խնդիրներից է հանրային ներքին կյանքի կայունացումը, անհրաժեշտ է զգոնություն և հնարավոր սադրիչ քայլերի բացառում: Ամեն ինչ պետք է արվի, որպեսզի բացառվի ոմանց կողմից հափշտակված ազգային կապիտալի […]

ՖԵՐԴԻՆԱՆԴ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ ՀԻՇԱՏԱԿԻՆ/Ազատ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ

Հիմա ես այնպիսի ցավ եմ զգում, որ հենց այս օրերին, երբ այնքան խորհելու, մտածելու, քննարկելու բան կա, Ֆերդինանդը հեռացավ մեզանից: Շատ խորն էր ապրում մեր ժողովրդի հոգսերը, ամեն ինչ շատ մոտ էր ընդունում սրտին: Դրա համար այնքան հաճախ էր հանդես գալիս հեռուստատեսությամբ, մասնակցում էր զանազան քննարկումների և կրքոտ ու անզիջում ասում էր իր կարծիքը: Դրանով […]

ԱԿԱՆՋԴ ԲԵՐ՝ ԱՍԵՄ – 3 (Արևմտահայերի սահմանադրական պայքարի պատմությունից) / Արսեն ԳԼՋՅԱՆ

Ազգային սահմանադրության հաստատվելուց հետո նրա կողմնակիցների և հակառակորդների միջև ծավալվել է սահմանադրական պայքար, որը փորձաքար է դարձել հայության սոցիալական խավերի և տարբեր մտայնության գրագետների համար: Հայությունը որպեսզի սահմանադրական սկզբունքից բանիմաց օգտվեր, անհրաժեշտ էր, որպեսզի հավատարիմ լիներ Զարթոնքի գաղափարախոսության տառին ու ոգուն, ենթարկվեր Ազգային սահմանադրության մեջ ամրագրված պահանջներին, մինչդեռ սոցիալական խավերը, անկարող ներդաշնակելու իրենց անհատական և […]

ԵՌԱԲԼՈՒՐ՝ ՎԵՐՋԻՆ ԽՐԱՄԱՏ / Հակոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Սարգիս Հացպանյանի սրտով հորդացող արյունը պտտեցնում էր նրա կյանքի թափանիվը այնպիսի ոգեղենությամբ, որ հատուկ է հայրենիքով գոյավորված ու նրան նվիրյալ ազնվազարմ հոգիներին: Հայրենասիրությունը Հացպանյանի համար մտացածին կենսակերպ չէր, այլ բնական կեցություն ու հաստատակամ ընթացք: Նա ապրում էր Աստծու պարգևած կյանքը, և այն ծառայություն էր հայրենյաց շահին: Դա, իհարկե, նա անում էր առանձնակի պարտավորության պես, բայց […]

«ՄԵՆՔ ԿՆԱՅԵՆՔ ՈԼՈՐՏՆ ԱՆՀԱՍ` ՔՈ ՊԱՅԾԱՌ ԼՈՒՅՍՈՎ ՍՔԱՆՉԱՑԱԾ» / Մագդա ՋԱՆՓՈԼԱԴՅԱՆ

Ընթերցողի սեղանին արդեն դրվում են Հովհաննես Թումանյանի 150-ամյակին նվիրված գրքեր: Վերջերս ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունը Համահայկական հայրենագիտական ուսումնա- սիրությունների ֆոնդի հովանավորությամբ լույս ընծայեց «Հովհաննես Թումանյանը Առաջին աշխարհամարտի տարիներին» աշխատությունը: Հեղինակը Սուսաննա Հովհաննիսյանն է: Գիրքն աչքի է ընկնում հրատարակչական բարձրաճաշակ ձևավորմամբ: Գուրգեն Բարենցի թարգմանությամբ այս մենագրությունը լույս է տեսել ռուսերեն, ինչը, իմ կարծիքով, չափազանց կարևոր է, […]

Հիշողությունը՝ Ռոբերտ Եսայանի ներհայեցողությամբ / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Հրեշտակները մաքրության և ազնվության խորհրդանիշեր են: Ո՞վ կարող է դուրս գալ իր հրեշտակի դեմ, որքան էլ դժվարանցանելի լինի նրա լուսեղեն մաքրության հետ հարաբերվելու ճանապարհը: Անշուշտ, նրանք, ովքեր երբևէ չեն ճաշակել լույսի համը: Ռոբերտ Եսայանի բանաստեղծական խոսքը քաոսի վրա բացվող լույսի մասին է, այլ խոսքով՝ իր իսկ հրեշտակի մասին, որին կարող ես հանդիպել ընթերցանության պահին, եթե […]

«ԶԱՐԹՆԱԾ ԲՈՂԲՈՋՆԵՐ» ՇԱՐՔԻՑ / Նիկոլայ ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ

*** Տեր Ամենազոր, Մի անկյուն տուր ինձ՝ Տնակս սարքեմ… *** «Հերթագրվել են՝ այլ մոլորակ գնալ» (հաղորդագրությունից) Ե՞ս էլ հերթագրվեմ… Ո՞վ է դիումիս տալու ընթացք: Իսկ թե միտքս փոխեմ Ու էլ չուզեմ մեկնել, Դիմումս ետ կտա՞ն… *** Գնա՞մ, նորից ծառ ու քարին Լինեմ ընկեր – զրուցակից… Ուշ է, շա՜տ ուշ, Նրանց էլ են սեփականել… *** Ո՛չ […]

Զավեն ԲԵԿՅԱՆ

ԹՌՉՆԱՀԱՎԱՔ Կաչաղակ ճարպիկ, գող, արծաթասեր… Ռ.Պատկանյան Կախարդական այն պարտեզից թռան – եկան նկատեցի՜ն կաչաղակները գանձասեր – եկան սրտիս գովքը ասեն… Ուրախ – զվարթ կչկչոցով, Շատ Ջրերի քչքչոցով… Ասին` տեսա՜նք մենք երկնքից սրտիդ հյուսած փայլն ու ջանքը, որ երկրում ո՛չ նկատեցին, ավելի՛ն դեռ` այն ատեցին… Որ կիսում ես մութ տանջանքով հրեշտակաց անրջանքը… Գանձդ այնտեղ` երկնքում է, […]

ՆԱՆԵ / ՎԵՐՋԻՆ ԵՐԱՆԻՆ

  – Էդ ի՞նչ բանի ես, բալե՛ս,- պապը Արտո թոռան գլխավերևում կանգնել ու աչքը համակարգչի էկրանին՝ թոռան ապրածի համն ու հոտն էր ուզում հասկանալ,- էդ ի՞նչ բանի ես: – Հեչ, պա՛պ,- առանց աչքը էկրանից կտրելու՝ ասաց տղան,- հեչ, կարդում եմ… – Կարդացածդ ինչի՞ մասին ա: – Էհ, պա՛պ, ինչի մասին ուզես: – Ինչի մասին ուզե՞մ. […]

ԱՐՄԵՆ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ – 75

    ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑԻՆ Մոմի լույսն է ելնում ծիածանի սովոր և նկարում հոգում կամարակապ աշխարհ. «Ես եմ արքան միակ՝ հեռու և մերձավոր, որ տալիս եմ մարդկանց մագաղաթյա նշխար»: Եվ անձրևից հերկի, և արևից հետո մոմի դողդոջ լույսով ծիածանված մատուռ, և մի ճերմակ թախիծ, որ իր բոբիկ ոտով որոնում է վանքում կամարակապ մի դուռ: Պիտի մտնի վանքի […]

Մանվել ՄԻԿՈՅԱՆ / «Իսկական գրողը չպետք է արդարացնի պետության հույսերը»

– Այսօր համարյա բոլոր ժանրերով բազմազան գրքեր են հրատարակվում, սակայն դրանցից քչերն են արժանանում ընթերցված լինելուն: Գրականության հասարակական նշանակությո՞ւնն է նվազել, թե՞… – Բոլորին է հայտնի, որ այսօր գեղարվեստական գրականության հրատարակչական ոլորտում քաոսային իրավիճակ է տիրում: Բացառությամբ մի քանի լուրջ հրատարակչությունների, Հայաստանում տպագրում են հազարավոր գրքեր, որոնք գեղարվեստական արժեք չունեն: Իսկ այն հեղինակները, ովքեր ստեղծում […]

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲՐԻԳԱԴ / Անտոնինա ՄԱՀԱՐԻ

Կոմի Ինքնավար Հանրապետություն: Խիստ ռեժիմի ճամբար: 28 հոգուց բաղկացած հայկական բրիգադը տաժանակիր աշխատանքից հետո վերադառնում է բարաք: Բարաքը երկհարկանի է: Առաջին հարկում տարեցներն են՝ 45-50 տարեկանները, ջահելները երկրորդ հարկում են տեղավորվել: …Ձայներ են հնչում. – Ա՜խ, ինչպես եմ հոգնել, ինչպես եմ ուզում տնական համեղ մի բան ուտել: – Այ, թե հիմա մի ձվածեղ լիներ… վա՛խ,- […]

Ամփոփվեց «Արարատ Մկրտումյան» մրցանակաբաշխությունը

Ալավերդու մշակույթի կենտրոնում ամփոփվեց «Արարատ Մկրտումյան» հանրապետական-երիտասարդական գրական ամենամյա մրցանակաբաշխությունը, որին մասնակցում էին Լոռու մարզի մինչև 31 տարեկան բանաստեղծները: Հանձնախմբի անդամներն են՝ ՀԳՄ Շիրակի մարզային բաժանմունքի նախագահ, բանաստեղծ Անդրանիկ Կարապետյանը, Լոռու մարզային բաժանմունքի նախագահ Մանվել Միկոյանը, բանաստեղծներ Գագիկ Սարոյանը, Սոնա Անտոնյանը, Ռոզա Հովհաննիսյանը, գրականագետներ, բան. գիտ. թեկնածուներ Արքմենիկ Նիկողոսյանը, Արմեն Ավանեսյանը, Վալերի Փիլոյանը, բանաստեղծ, թարգմանիչ […]

Հայ-լեհական գրական բարեկամություն

Մայիսի 5-ին ՀԳՄ-ում տեղի ունեցավ հանդիպում լեհ բանաստեղծուհի, ժամանակակից հայ պոեզիան լեհերեն թարգմանած և Լեհաստանում հրատարակած անթոլոգիայի հեղինակ Կալինա Զիոլայի հետ: Հանդիպման ժամանակ պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց Հայաստանում հրատարակել Լեհաստանի մասին գրված հայ հեղինակների բանաստեղծությունների և էսսեների ժողովածու, իսկ Լեհաստանում՝ Հայաստանի մասին գրված բանաստեղծությունների և էսսեների ժողովածու: Վերջերս Լեհաստանի Վրոցլավ քաղաքում Կալինա Զիոլան կազմակերպել է պոեզիայի […]

Եվ ոտքի ելան կանայք / Աշխեն ԱԲԱԶՅԱՆ

Սա Նոյեմբերյանն է՝ իմ բնաշխարհը: Կար ժամանակ, երբ հանրապետության որևէ վայրում Նոյեմբերյանի շրջան հնչելիս պարտադիր հետևում էր. – Ձեր դեղձերը… Այո՛, մենք հպարտանում էինք մեր մրգերով՝ դեղձ, նուշ, նուռ, թուզ և ավանդական տանձ ու խնձոր: Բա մեր անտառներն իրենց բարիքներո՜վ… Ամեն ինչ մնաց անցյալում: Դարձանք անկախ երկիր: Անկախության ճանապարհին առաջին դաժան հարվածը մեզ՝ նոյեմբերյանցիներիս հասավ: […]

Կարինե ԽՈԴԻԿՅԱՆ

Արդեն կարող ենք ասել, որ ավարտվեց թավշյա, բաց ձեռքերի, սիրո և հանդուրժողականության հեղափոխության առաջին փուլը, անցյալ ժամանակ և հաստատ՝ պատմության էջ դարձավ մարտի 31-ին Գյումրու Վարդանանց հրապարակից արված առաջին Քայլն ու մայիսի 8-ին ժողովրդի կողմից ընտրված և Ազգային ժողովում այդ անկասելի փաստի օրինական վավերացումն ստացած վարչապետը՝ ազատ, հպարտ երկրի վարչապետը: Եվ այդ պահից սկսվեց երկրորդ […]

Վերջին հնարավորությունը՝ չվտանգել մեր պետության և հանրության ապագան

Մայիսի 1-ին ձեր քվեարկությամբ դուք փակեցիք Հայաստանում օրինական ու լեգիտիմ իշխանություն ձևավորելու ճանապարհը: Առայժմ՝ հետևանքը յոթօրյա անվերահսկելի վիճակն է ամբողջ հանրապետությունում: Մեկ մարդու պես ոտքի ելած ժողովուրդը և՛ դարավոր իմաստնությամբ, և՛ այս հեղափոխական օրերին՝ առավել սթափ կազմակերպվածությամբ կպահի ու կպահպանի իր պետությունը, թույլ չի տա գողանալ իր նվաճած հաղթանակը և պարզերես հերթական ՔԱՅԼԸ կանի դեպի […]

ԱԿԱՆՋԴ ԲԵՐ՝ ԱՍԵՄ – 2 (Հակոբ Պարոնյանը ներազգային հարաբերությունների բովանդակության մասին) / Արսեն ԳԼՋՅԱՆ

Ինչպես գիտենք, Զարթոնքի առաջին գործիչները` Գր. Օտյանը, Ն. Ռուսինյանը և մյուսները, մտահղացել և մեծ ջանքերի գնով Սուլթանի հավանությանն էին արժանացրել հայ հանրության մեջ «Ազգային սահմանադրություն» հորջորջվող մի «Կանոնադրություն», որի առաքելությունը հայության առաջադիմությանը ծառայելն էր` գավառի և կենտրոնի միջև կապող օղակ դառնալը, Ազգային և Կրոնական ժողովների գործունեության մեջ կարգուկանոն մտցնելը, եկեղեցականների և մեծահարուստների ներազգային իրավունքներն ու […]

«ՄԱՐԴՆ ԱՌԱՆՑ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ» ԿԱՄ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՌՄԱՆ ՓՈՐՁ / Աշոտ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

Ռոբերտ Էդլեր ֆոն Մուզիլը ապրել և ստեղծագործել է Ավստրո-Հունգարական կայսրության հզորության և փառքի, 1918 թվականին նրա փլուզման, մեկ տարի անց՝ Հանրապետական Ավստրիայի հռչակման և 1938-ին վերջինիս Գերմանական Երրորդ Ռայխին բռնակցման ժամանակաշրջանում, 20-րդ դարի երկու ճակատագրական նշանակության աշխարհամարտերի միջնահատվածում: Ավստրիայի և Գերմանիայի մշակութաբանական նույնության ընկալումը, ապա թե հասարակապետական այս երկվորյակ միավորների քաղաքական միությանը հասնելու մուզիլյան իդեալը […]