Լորենց Առուշանյան / Վարսիկ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

1953 թ. մայիս. ընդունելության քննություններ են: Քննական լսարանի դռանը հանդիպում եմ Թատերական ինստիտուտի հիմնադիր, բոլոր անհայր ուսանողներիս սիրելի հայր Վավիկ Վարդանյանին. «Չե՞ս ուզում տեսնել՝ ովքեր են գալիս: Բաքվից մի անուշ տղա է եկել: Համլետյան տիպար… ահա և ինքը»,- ներկայացնում է երիտասարդին ու շտապ մտնում լսարան: – Շա՞տ եք սիրում Համլետին,- հարցնում եմ ես: – Ինձ […]

ՄԻ ՀՐԱՊԱՐԱԿՄԱՆ ԱՌԻԹՈՎ / Գառնիկ ՇԱԽԿՅԱՆ

Անհամբերությամբ եմ սպասում յուրաքանչյուր ուրբաթ օրվան, երբ ձեռքիս տակ կունենամ հարազատ «Գրական թերթ»-ի հերթական համարը: Այս անգամ առավե՛լ ևս, մանավանդ, որ առաջին էջում («Գ.թ.», թ. 14, 5.05.2017) կարդացի աչքի ընկնող «Մուշեղ և Մամիկոնյաններ» խորագիրը: Սպասելի էր, որ հոդվածում ներկայացված լինեն Մամիկոնյան տոհմի անցած արգասաբեր ուղին, հայոց պատմության մեջ ունեցած կարևոր դերը թերևս նաև Մամիկոնյաններ-Թումանյաններ առնչակցությունը: […]

Ժաննա ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

«ՓԱԿԱԳԾԻՑ ԴՈՒՐՍ» շարքից Քայլերս այնտեղ եմ ուղղում, ուր ամեն ինչ անսովոր է ինձ համար: Տարօրինակ է՝ այսքան ժամանակ լողում ենք անորոշությունում ու չենք խորտակվում: Հայրենիք, միակ ձգտումս կերպարդ աղավաղումից փրկելն է: Մտքերս կախվում են հուշերի պարանից` ծայրից ծայր, իրականում ես ներկայում չեմ, կամ այնքան եմ այնտեղ, որքան քեզ համար ընկած տղաները: Ուրվական եմ, թափառում եմ […]

ԼՌՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱՅՆ ԿՈՂՄ՝ ՀԱՎԵՐԺԱԿԱՆ ՁՅՈՒՆԵՐԻ ՄԵՋ / Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ

Մութն ընկնելուն պես նրբանցքը, որ քաղաքի շքեղորեն կառուցապատված բանուկ փողոցներից մեկի մի անշուք ճառագայթն էր՝ հարյուրամյա գաճաճ աղյուսաշեն, հնամաշ տներով, գրեթե ամայանում էր, կարծես մեռնում, դուրս գալիս տարածության ժամանակից: Միայն տներից մեկի վրա միաչքանի աղոտ լուսամփոփ կար, որ հազիվ ընթեռնելի էր դարձնում պատի ոսկետառ ցուցանակը՝ «Գիշերային սրճարան»: Մի քանի տարի առաջ դա առնետանոց բնակարան էր: […]

ԵՐՐՈՐԴԸ ԼԻՆԵԼՈՒ ՀԱՎԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ / Սամվել Կոսյան

Բաքուն շարունակում է ընդդիմադիրներին իր սահմաններից դուրս հետապնդելու արատավոր քաղաքականությունը: Բելառուսից հետո, ով ընդառաջել էր Ալիևին, երկրորդը Վրաստանը եղավ: Մայիսի 29-ին Թբիլիսիում առևանգել և Ադրբեջանին են հանձնել ազերի լրագրող և ակտիվիստ Աֆղան Մուխթարլըին, ով հայտնի էր ադրբեջանական իշխանություններին ուղղված քննադատությամբ: Amnesty International միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպության ներկայացուցիչ Լևան Ասատիանիի խոսքով. «Ինչպես երևում է՝ Վրաստանի կառավարական գերատեսչությունները […]

ԳԱԳԻԿ ԴԱՎԹՅԱՆԻ ՀՈԲԵԼՅԱՆԸ ԹԲԻԼԻՍԻՈՒՄ

Մայիսի 29-ին, Վրաստանի գրողների ստեղծագործական միության (ՎԳՍՄ) նախաձեռնությամբ, Հայարտանը կայացավ ՎԳՍՄ Պատվավոր անդամ, բանաստեղծ, թարգմանիչ Գագիկ Դավթյանի ծննդյան 70 և գրական գործունեության 50-ամյակներին նվիրված հանդիսություն, որին իրենց մասնակցությունն էին բերել Վրաստանի վարչապետի խորհրդական, գրող Գուրամ Օդիշարիան, Վրաստանում Հայաստանի դեսպանության աշխատակիցներ, Հայ Առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանը, Գրողների միջազգային գիլդիայի (Գերմանիա) Կովկասի ներկայացուցիչ […]

Բաց նամակ՝ ՀՀ վարչապետ պրն Կարեն Կարապետյանին

Մեծարգո Պարոն Կարապետյան. Ձեզ գրելու շարժառիթը եղավ այն, որ օրերս հեռուստատեսությամբ տեսա Ձեր աշխատանքային այցը Մշակույթի նախարարություն: Խոսելով մի քանի հարցերի շուրջ՝ Դուք նշեցիք, որ մշակութային ծրագիր պետք է մշակել երեխաների համար, որպեսզի նրանք ամիսը մեկ անգամ օպերա և թատրոն հաճախեն: Ողջունելի առաջարկություն… Դուք հոգևոր մեծ ներուժ ունեցող անհատականություն եք: Ցանկանում եք, որ մեր երկիրը […]

Ազգային-պետական մտածողության կորուստը որպես ազգային անվտանգության սպառնալիք / Հովիկ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ

20-րդ դարասկզբին Ղազարոս Աղայանն իր հոդվածներից մեկում գրել է, թե Եվրոպայից մի ահավոր հրեշ է գալիս, որի անունը «ես» է: Երևի ստեղծված իրավիճակն էր գրողին այդպիսի մտքեր ներարկում: Իհարկե, դա իր մեջ ճշմարտություն էր պարունակում. Եվրոպան արդեն դարձել էր մարդկային հարաբերությունների ու հոգևոր արժեքների սրբագրման կենտրոն: Եվրոպան էր աշխարհին թելադրում կեցության ու բարոյականության օրենքները: Եվ […]

«Հեքիաթների աշխարհը»՝ Հակոբ Պարոնյանի թատրոնում

Մայիսի 27-ին Երևանի Հ. Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում հյուրընկալվեց Սպիտակի «Հեքիաթների աշխարհ» թատերախումբը: Թատրոնի փոքր դահլիճում 5-10 տարեկան երեխաները ներկայացրին Սուրեն Մուրադյանի «Վախկոտ պարծենկոտը» ստեղծագործությունը որոշակի փոփոխություններով: Թատերախմբի ղեկավար Արմինե Մելքոնյանը տեղեկացրեց, որ սա իրենց երկրորդ այցն է, որի կազմակերպիչը Երվանդ Ղազանչյանն է: «Սա երեխաների համար մեծ աշխարհ է` դուրս գալ Շիրակից և […]

ՈՒՂՂԱՀԱՅԱՑ ՀՈՐԻԶՈՆ / Վալերի ՓԻԼՈՅԱՆ

Տասնչորս տարեկանից բանաստեղծություններ հեղինակող Իգնա(տիոս) Սարըասլանը ևս տասնչորս տարի անց համարձակվեց քերթվածների «ԼՕ» ժողովածուն ներկայացնել ընթերցողի դատին: Քսան տարի անց ծնվեց «Քառասմբակ սէրերով»1 հատորյակը, ապա` «Սիրոյ գոյնը»2 հավաքածուն: Հետո տեղ գտավ տասնութամյա լռության մի շրջան, սակայն լռություն բառը հասկանանք Ռոլան Բարտի (Roland Barthes) ձևակերպմամբ. «Գրողի լռությունը աղմկոտ արձագանք է, ինչպես իր հավատից անբացատրելի հրաժարումը»3: Այդ […]

ԻՆՏՐԱՆ՝ ԻՆՉՊԵՍ ՈՐ ԿԱ / Վազգեն ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ

Հրապարակի վրա է Պետրոս Դեմիրճյանի անցյալ ձմեռնամուտին լույս տեսած «Տիրան Չրաքյան (Ինտրա). կյանքը և գործը կամ «հեքիաթի» իրականությունը» գիրքը՝ հեղինակի երկար տարիների աշխատանքը: «Երկար»՝ ինչպես «ժամանակի», այնպես էլ «տարածության» (ոչ փիլիսոփայական) առումներով. պարզապես շարադրված երկար ժամանակվա ընթացքում ու մեծածավալ: Գոնե ես գիտեմ, որ Չրաքյանով Դեմիրճյանը հետաքրքրվում և, կարելի է ասել, զբաղվում է թերևս արդեն երկու […]

Գառնիկ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

*** Դու բանաստեղծ ես Տիրոջ կամոք, Խորունկ հոգի ես, լույսի ճաճանչ, Կապույտ թռչուն ես ու թռչող գորգ, Բերկրանքի կոհակ, կարոտի կանչ: Վայրի ծաղիկ ես, ցող սարսռուն, Փխրուն թախիծ ես, խնդության բոց, Արբունքի ճիչ ես, գութի թրթիռ, Ձյունեղեն կատար, աստղի զնգոց: Հավատի վեմ ես, հույսի բողբոջ, Հույզի, երազի, սիրո շաղախ, Հողմի շառաչ ես, հրեղեն շանթ, Հավերժի […]

ՎԱՐԴԱՆ ՎԱՆԱՏՈՒՐ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է բանաստեղծ, հրապարակախոս ՎԱՐԴԱՆ ՎԱՆԱՏՈՒՐԻՆ ծննդյան 80-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին Հույզի մաքրություն *** Ծիծեռնակները քամահրանքով Անցան իմ կողքով – Բանագնացներն ամենաբարի, Հոգուս մեջ լցրին կարոտի ձայներ Սաթե թևերի մեղմ շարժումներով: Ինձ՝ շվարածիս, ընթացքներ տվին, Սպասումների, մտքերի տանջանք Եվ երկմտանքի մի անհաշտություն – Ցրեցին, անցան – Բանագնացներն ամենաբարի… Ես արգելեցի […]

«ՓԱՓՈՒԿ ՈՒԺԻ» ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ / Սամվել Կոսյան

Մայիսի 9-ին, Բիշքեկի անմար կրակի մոտ կայացած հանդիսավոր արարողությանը Ղրղըզստանի նախագահ Ալմազբեկ Ատամբաևը տրաֆարետային արտահայտություններից հետո հայտարարել է, որ «Բայկալը», «Ենիսեյը», «Սիբիրը» հինավուրց ղրղըզական տարածքներ են, իսկ բուն Ռուսաստանը ղրղըզների նախահայրենիքն է: Այնուհետև՝ Կուտուզովը, Կարամզինը, Տուրգենևը, Կարա-Մուրզան ղրղըզական ծագում ունեն: Միաժամանակ, ըստ Ղրղըզստանի ազգային ժողովի պատգամավոր Ազամատ Արապբաևի, մի քանի տարի անց երկրում երկրորդ պետական […]

ՍԱՀՄԱՆ… / Սամվել ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

…Հաճախակի տեղացող անձրևները լպրծուն ու վտանգավոր են դարձրել ձորակներն ու լանջերը ժապավենող ճանապարհը: Վարորդ Գարիկից մեծ վարպետություն է պահանջվում՝ մեքենան ջրափոսերից դուրս բերելու և ոլորաններում ժայռակողերին չզարկելու համար: Մեզ ուղեկցող սպան՝ մայոր Քոչարյանը, նշույլ անգամ ուշադրություն չդարձնելով ճանապարհի վտանգներին, հանգիստ պատմում է, որ ոչ վաղ անցյալում այս «սատանայի ուղին» էլ չկար և ամառ թե ձմեռ, […]

Գրական անցուդարձ

*** Մայիսի 24-ին և 25-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ ՀԳՄ անդամների շախմատի առաջնություն: Մասնակցեցին ութ գրող՝ Ալեքսան Գոմցյանը, Սամվել Կոսյանը, Արմենակ Ղազինյանը, Սերգեյ Մուրադյանը, Հովհաննես Պապիկյանը, Էդվարդ Անտինյանը, Թադևոս Խաչատրյանը, Սերգեյ Վարոսյանը: Հաղթողները պարգևատրվեցին մրցանակներով ու պատվոգրերով: Առաջին մրցանակը ստացան Թադևոս Խաչատրյանն ու Սերգեյ Վարոսյանը, 3-րդ մրցանակը՝ Ալեքսան Գոմցյանը: Արմենակ Ղազինյանն ու Էդվարդ Անտինյանը […]

Գրական անցուդարձ

*** Մայիսի 24-ին գրող Մնացական Թարյանի որդու` բարերար Նվեր Մխիթարյանի անունն ամրագրվեց «ՀԳՄ բարերարներ» Պատվո տախտակին: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը տեղեկացրեց, որ Պատվո տախտակին գրվում են այն մարդկանց անունները, ովքեր տարիների ընթացքում նշանակալի օժանդակություն են ցուցաբերել Գրողների միությանը, գրական հիմնադրամին: Նվեր Մխիթարյանը, ով նախկինում էլ օժանդակել է հիմնադրամի աշխատանքներին, ապրիլյան հերթական գրական հեռուստամարաթոնի ընթացքում Համահայկական […]

Գրական անցուդարձ

*** Մայիսի 26-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ «Հաղթանակների մայիս» խորագրով գրական ցերեկույթ: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, նշելով, որ Արևշատ Ավագյանը, աշխատելով «Ավանգարդ» թերթում, որոշակի ավանդույթներ է ձևավորել` նշելով պոեզիայի օրեր, հիշեց 1968 թ. Զվարթնոցում կազմակերպված պոեզիայի հիանալի օրը, երբ ինքը դեռ դպրոցական էր: «Մայիսը թե՛ պոեզիայի, թե՛ հաղթանակների ամիսն է: Բանաստեղծությունը, պոեզիան չի կարող […]

ՄԿՐՏԻՉ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԳԻՐՔԸ՝ ՊԱՐՍԿԵՐԵՆ

Մայիսի 9-ի նախօրեին Թեհրանում «Օֆող» հրատարակչությունը պարսկերեն թարգմանությամբ լույս է ընծայել Մկրտիչ Սարգսյանի «Որոշել եմ սպանել պատերազմը» վիպակը (1962) առանձին գրքով՝ 1100 տպաքանակով: Այն Իրանում հանրաճանաչ «Հինգ միլիմետրանոց գլուխգործոցներ» մատենաշարի հինգերորդ գիրքն է, որն անմիջապես ներկայացվել է Թեհրանում այս օրերին գործող Գրքի միջազգային տոնավաճառում: Մատենաշարը նպատակ ունի պարսկալեզու ընթերցողին ներկայացնել համաշխարհային գրականության նմուշներ՝ նշյալ ձևաչափով […]

Վարդատոն

*** Ավանդույթի համաձայն` մայիս ամսվա վերջին կիրակի օրը (մայիսի 28-ին), Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցուն հարակից Գորգասալի հրապարակում տեղի ունեցավ սայաթնովյան Վարդատոնը: Տոնի մեկնարկը տրվեց Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ առաջնորդանիստ եկեղեցում կիրակնօրյա Սուրբ պատարագով, որի ավարտից հետո վիրահայոց թեմի առաջնորդ գերաշնորհ տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանը, ՀԳՄ պատվիրակությունը վարդեր դրեցին Սայաթ-Նովայի գերեզմանին: Միջոցառմանը ներկա էին Վրաստանի իշխանության […]