Գիտական նստաշրջան՝ նվիրված Նար-Դոսի ծննդյան 150-ամյակին

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում մարտի 1-ին և 2-ին տեղի ունեցավ Նար-Դոսի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված գիտական նստաշրջան: Այն կազմակերպվել էր գրականության ինստիտուտի, Հայաստանի գրողների միության և Երևանի պետական համալսարանի հայ գրականության ամբիոնի ջանքերով: Բացման խոսքում գրականության ինստիտուտի տնօրեն, բ.գ.դ. Վ. Դևրիկյանը կարևորեց նստաշրջանի անցկացումը թե՛ գրողի ստեղծագործական նոր շերտերի բացահայտման, թե՛ Նար-Դոսին հուզած […]

«ՆԱ ԿԱՐՈՂԱՑԱՎ ԱՅՍ ԳՐՔՈՒՄ ԳՏՆԵԼ ԻՐ ԿՈԴԸ» / Ռոբերտ ԵՍԱՅԱՆ

Նորեկ Գասպարյանի պոեզիան առնչվում է նկարչության, թատրոնի և կինոարվեստի հետ: Սա դարաշրջանային հատկանիշ է, որը բնորոշ է մեր սերնդի բանաստեղծների և արձակագիրների ստեղծագործություններին: Հեռուստալրագրող Նարեկ Սահակյանի հավաստմամբ՝ «Թվով տասներորդ ժողովածուն բանաստեղծը հրատարակել է յոթնամյա ընդմիջումից հետո միայն: Արցախի գրական ընտանիքում ասում են, որ գրչակիցներն ու ընթերցողներն այս անգամ երկար են սպասել Նորեկ Գասպարյանին, հետո ընթերցում […]

Հավատով ու բարի ժպիտով… / Անահիտ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Իր հոդվածներից մեկը Ալիսն անվանել է՝ հետևելով սիրելի գրողի խոսքին՝ «Նա վշտացավ, բայց չհուսահատվեցավ»: Կենսական այսպիսի դիրքորոշումն ընդգծվում է նաև նրա վերջին՝ «Ամենակարգին մարդիկ և ագռավները» (2016 թ.), առաջին հայացքից փոքր-ինչ արտառոց վերնագրով գրքում: Սիրելի՛ Ալիս, զարմանալի է, բայց ամեն անգամ մի նոր Ալիս եմ տեսնում քո ստեղծագործության մեջ: Դու կարողանում ես գրել և գրում […]

Մկրտիչ Գրաբսկու բանաստեղծական աշխարհը / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Մկրտիչ Գրաբսկին ինքնահայեցող, միևնույն ժամանակ մարտիկ պոետ է: Անափ է նրա ոգևորությունը և բավականությունը Համընդհանուր ներդաշնակություն կոչվող տիեզերքի օվկիանը խուզելու, պրպտելու, նրա անհատակ խորքերից հանված գիտելիքներն ու զգացումները ոսկեզարդելով մեզ մատուցելու համար: Մկրտիչ Գրաբսկին գրականություն է մտել մարտական և ոչ թե ճամփորդական կառքով, որոնց լծված են երկու պեգասներ` անձ և էություն: Ճամփորդական կառքի անիվները երբեմն […]

ԱՆԱՀԻՏ ՊԱՐՍԱՄՅԱՆ

Երկարատև հիվանդությունից հետո իր մահկանացուն կնքեց ճանաչված բանաստեղծուհի, հրապարակախոս, թարգմանչուհի Անահիտ Պարսամյանը: Անահիտ Պարսամյանը ծնվել է 1947 թ. օգոստոսի 8-ին, Երևանում: 1969-ին ավարտել է Երևանի պետհամալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը: 1970-79-ին աշխատել է սփյուռքահայության հետ մշակութային կոմիտեի «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթում: 1979-81-ին սովորել և ավարտել է Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական […]

Գոհար ԳԱԼՍՏՅԱՆ

ՎԵՐՋԻՆ ՏԱՐԲԵՐԱԿ Ազնվությունը մի բան էր, որ մենք կորցրինք կամկար. Դու նորից գտար՝ գտար-տվեցիր մեզ բաժին-բաժին՝ երբ ամեն ընկնող զինվորիդ արյան կաթիլը անցավ քո երակներով, իմ սուրբ Հայրենի՛ք՝ երբ սարսռացիր… Ազնվությունը բառ չէր, որ հեգվեց` աղավաղվելով մեծապետների ծուռ հեգնանքներում, Ազնվությունը – փորձեցին, սակայն չպիտի խեղդվեր՝ ճնշումների տակ, բաղրամյաններում… Ազնվությունը դո՛ւ ես՝ քո ցաված մայրերի սրտում, […]

ՀՈՎԻԿ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է բանաստեղծ ՀՈՎԻԿ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻՆ ծննդյան 60-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին ԱՉՔԸ ՓԱԿԵՑ Աչքը փակեց օրը կամաց, Բաց աչքերիս քուն չի գալիս, Օրերն անցան կարոտամած, Բայց կարոտս տուն չի գալիս: Այսպես կամաց փոխվեց տարին, Տարի եկավ, տարի անցավ, Ում կուզեի տեսնել նորեն, Ա՜խ, այլևս ետ չդարձավ: Ում կուզեի իմ խինդը տալ […]

Բոնժո՛ւր, Ջեկո / Հովիկ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ

Սերժն ու Եղիսաբեթը Փարիզից եկան: Սերժը ֆրանսիացի հայտնի բանաստեղծ է, Եղիսաբեթը՝ թարգմանչուհի: Սերժի հետ միայն հեռախոսով էինք խոսել: Նա մի քանի հայերեն բառ գիտեր, ես՝ ֆրանսերեն: Վենտուրինին եկել էր տեսնելու ոչ միայն ինձ, այլև պատմվածքիս հերոսին: Կատակ բան չէր, ֆրանսիացի հանրահայտ բանաստեղծ Սերժ Վենտուրինին, ում հետ շատերն էին երազում հանդիպել, ոչ միայն ինձ հյուր էր […]

ՑՈՒԳՑՎԱՆԳ ԴՐՈՒԹՅՈՒՆ / Սամվել ԿՈՍՅԱՆ

Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտարարել է, իբր, երկրում առկա բոլոր խնդիրների աղբյուրը Թուրքիայի հանդեպ օտարների նախանձն է: «Բոլորը նախանձում են, նախանձից խելագարվում, ասում են, թե՝ ինչպե՞ս, կամուրջ եք կառուցում», հա՞, աշխարհի ամենմեծ օդանավակայանն եք ուզում կառուցել, հա՞, տես, դոլարի գինը կբարձրացնեմ, արտարժույթը կբարձրացնեմ: Ինչ ուզում եք արեք, թուրք ժողովուրդը վեր կկենա ու կխեղդի ձեզ»: Մտածել, որ […]

ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԻՆ ԵՐԳԸ. ԿԱՄ ՈՐՏԵՂ ԲԱՐԱԿ Է, ԱՅՆՏԵՂ ԷԼ ԿՏՐՎԻ՞ / Անահիտ ԱՐՓԵՆ

Թվում է, թե նախընտրական ցայտնոտների թեմայով ամեն ինչ ասվել է, ամեն ինչ պարզ է ու հասկանալի: Թվում է՝ ամեն ինչ ոնց կար, այնպես էլ շարունակվելու է, ոչինչ չի փոխվելու, էս ծուռ աշխարհը ոնց եկել, այնպես էլ գնում է, էլ ի՞նչ խոսենք: Խոսենք-չխոսենք, ամեն մեկն իր էշն է քշելու: Եվ այսպես, բոլորը դժգոհ են, բոլորն ըմբոստ […]

Դերենիկ Դեմիրճյան – 140

Գրականության և արվեստի թանգարանում (ԳԱԹ) տեղի ունեցավ գիտաժողով և ժամանակավոր ցուցահանդեսի բացում՝ նվիրված Դերենիկ Դեմիրճյանի ծննդյան 140-ամյակին: Միջոցառումը կազմակերպել էր Դերենիկ Դեմիրճյանի տուն-թանգարանը՝ ԳԱԹ-ի հետ համատեղ: Ցուցահանդեսի նյութերը ներկայացնում են Դ. Դեմիրճյանի կենսագրության, ստեղծագործության հանրածանոթ և նորահայտ էջեր, գրողի տուն-թանգարանի գործունեությանն առնչվող նմուշներ: Նյութերը համադրել են Դ. Դեմիրճյանի տուն-թանգարանի վարիչ Կարինե Ռաֆայելյանը և ֆոնդապահ Քրիստինե […]

Եղիշե Չարենց – 120

Մարտի 13-ին՝ Եղիշե Չարենցի ծննդյան օրը, մարդաշատ էր Չարենցի հուշահամալիրը շրջապատող պուրակը: Հավաքվել էին մտավորականներ, գրողներ, չարենցապաշտներ՝ վերստին արժևորելու նրա ստեղծագործությունները: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, Չարենցին բնութագրելով որպես ժողովուրդների բանահյուսության, նրանց մեծերի հանրագումար ոճերը ամփոփող, սինթեզող մի հսկա երևույթի, նշեց, որ համաշխարհային պոեզիայի պատմությունն իմանալու համար բավական է կարդալ Եղիշե Չարենցի ստեղծագործությունները և նրա գրվածքներում […]

Lեզվի հանդեպ մեծ ակնածանքով

Մարտի 10-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ Հերման Հեսսեի «Հուլունքախաղ» վեպի և Ֆրանց Կաֆկայի «Օրագրերը» մենագրության (թարգմանիչ՝ Արա Առաքելյան) շնորհանդեսը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, փաստելով, որ Հերման Հեսսեի «Հուլունքախաղ» վեպը հսկայական երևույթ էր համաշխարհային գրականության պատմության մեջ, ոչ սովորական, գրական խաղ, որի մեջ և՛ մշակույթի պատմության վերլուծություն, և հոգեբանական հսկայական շերտեր ու փիլիսոփայական խորքեր կան, […]

Վահե Արսեն

Վահե Արսեն Բանաստեղծ, գրականագետ «Արտասահմանյան գրականություն» հանդեսի խմբագիր Գրականության համար գումար հանգանակելը բարձր գիտակցության հասած հասարակության գործն է: Այն հասարակության, որի անդամն իր, իր հոր և իր որդու փորձից գիտե, թե պատերազմն ինչ է, և հիմա էլ պատրաստ է երկրի սահմանները պաշտպանել: Որակյալ գրականությունը մեր լեզուն է, մեր ազգային էատարրը, այն միակը, որով տարբերվում ենք […]

Շանթ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

Շանթ ՄԿՐՏՉՅԱՆ Բանաստեղծ, թարգմանիչ «ՀԳՄ» հրատարակչության տնօրեն Գրահրատարակչական գործի կարևորությունը իմաստավորելու ամենադիպուկ խոսքերից մեկն եմ ուզում ասել՝ վերցված Ի. Բրոդսկու էսսեից. «Անհատը, ով չի ընթերցում, հատուցում է իր ճակատագրով, իսկ ազգը հատուցում է իր պատմությամբ»: Գեղարվեստական գրականության ընթացքը պիտի ապահովել գուրգուրանքով և առանձնահատուկ: Այն մեր հոգեկերտվածքն է և ապագա ուղղված լուսարձակը: Մարաթոնի մասնակիցներն իրենց ներդրումով […]

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ

Գուրգեն ԽԱՆՋՅԱՆ Արձակագիր, դրամատուրգ «Գրեթերթի» խմբագիր Այս հեռուստամարաթոնը նշանակալից է նաև՝ որ մեկ անգամ ևս հանրայնորեն հիշեցնում է գրականության գոյությունն ու կարևորությունը: Թող չթվա, թե դրամահավաքը գրողի համար է (մեր գրողը սովոր է համեստ ապրուստի), այլ գրականության համար, տպագրության սպասող գրքերի, գրական շփումների աշխուժացման, գրական մամուլի խթանման համար: Սիրե՛ք ձեր գրականությունը, նա փոր չի կշտացնում, […]

Ալբերտ ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆ

Ալբերտ ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆ Բանաստեղծ, թարգմանիչ, «Լիտերատուրնայա Արմենիայի» խմբագիր Գրողները երբեք հատուկ ուշադրություն չեն պահանջել իրենց նկատմամբ: Թուղթ ու գրիչ. սա է նրանց ողջ ունեցվածքը: Մինչև համակարգչային դարաշրջանը նրանցից շատերն անգամ գրասեղան չեն ունեցել, բայց նշանավոր գործերը ստեղծվել են բոլոր դարերում` սերմանելով իմաստություն ու բարություն: Ասվածի հաստատումը մարդկության ողջ պատմությունն է: Մենք հաճախ չափից ավելի խիստ ենք […]

Ավիկ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

Ավիկ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ Գրականագետ Հայ ժողովուրդը դարեր շարունակ կապված է եղել հայ գրքի հետ: Երբ պետականություն չենք ունեցել, շատ հաճախ գրքերը տպագրվել են հայկական մշակութային օջախներում` Թիֆլիսում, Բաքվում, Մոսկվայում, Վենետիկում, նույնիսկ Կալկաթայում և Մադրասում: Իսկ գրողի համար առավել ևս գիրքը կենարար ակունք է, որովհետև եթե չտպագրվի գիրքը, չի կայանա և գրողը: Վերջին տասնամյակում Հայաստանում նվազել է […]

Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ

Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ Արձակագիր, դրամատուրգ Նկատելի է Հայաստանի գրողների միության գործունեությունը մեր երկրի մշակութային կյանքում՝ բազմաբնույթ քննարկումներ, գրքերի թարգմանություններ, թերթերի ու ամսագրերի հրատարակություն, Հայրենիք-Սփյուռք ստեղծագործական առնչությունների ամրապնդում և այլն: Մոտ օրերս կմեկնարկի գրական հիմնադրամի նախաձեռնած մարաթոնը, որի ֆինանսական ձեռքբերումը կնպաստի ՀԳՄ աշխատանքների է՛լ ավելի զարգացմանը: Հայրենիքի պաշտպանության գլխավոր վահանը, իհարկե, բանակն է, բայց գրականության դերն ու […]

Զորի ԲԱԼԱՅԱՆ

Զորի ԲԱԼԱՅԱՆ Արձակագիր, հրապարակախոս Այսօր հենց միայն այն ենք լսում, մանավանդ երիտասարդներից, թե իբր՝ մեր ինչի՞ն է պետք գիրքը, եթե համակարգիչ ունենք£ Մենք չէ, որ ասել ենք, այլ հին փիլիսոփաները, որ գրականությունը, այսինքն՝ ինքը գիրքը, անբաժանելի է մշակույթից, էթիկայից, գեղագիտությունից, փիլիսոփայությունից, բուն կյանքից£ Քանզի այն սերտորեն կապված է հենց կյանքի հետ£ Հիշեցնենք, որ հին Հայաստանում, […]