ՆՎԻՐՈՒՄՆԵՐ ՉԱՐԵՆՑԻՆ

Նո­յեմ­բե­րի 2-ին ՀԳՄ ճե­մաս­րա­հում տե­ղի ու­նե­ցավ Ե­ղի­շե Չա­րեն­ցի 125-ամ­յա­կի առ­թիվ ՀԳՄ նա­խա­ձեռ­նութ­յամբ տպագր­ված «Ես եմ հի­մա…» գրքի գի­նե­ձո­նը: Ժո­ղո­վա­ծո­ւում ընդգրկ­ված են ժա­մա­նա­կա­կից բա­նաս­տեղծ­նե­րի գոր­ծեր, ինչ­պես նաև ար­ձա­կա­գիր­նե­րի, գրա­կա­նա­գետ­նե­րի՝ Չա­րեն­ցի անձն ու ստեղ­ծա­գոր­ծութ­յու­նը ներ­կա­յաց­նող էս­սե­ներ ու գրա­խո­սութ­յուն­ներ, ո­րոնք բա­ցա­հայ­տում են Չա­րեն­ցի կյան­քի և ստեղ­ծա­գոր­ծութ­յան պարզ և բարդ, եր­բեմն հա­կա­սա­կան է­ջե­րը, ծալ­քե­րը: ՀԳՄ նա­խա­գահ Էդ­վարդ Մի­լի­տոն­յա­նը, խո­սե­լով […]

ԻՆՉՊԵՍ Է ԱՊՐՈՒՄ ՄԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆԸ…/ Վովա ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ

Ար­մի­նե Բո­յաջ­յա­նի «Ն­կա­րում եմ նա­պաս­տակ (location-ծա­ռի տակ)» գե­ղար­վես­տա­վա­վե­րագ­րա­կան վի­պակն ըն­թեր­ցե­լուց ա­ռաջ պետք է մի քա­նի հարց ու­նե­նաս մտքում՝ ին­չո՞ւ է մեր ման­կութ­յու­նը կարճ տևում, ինչ­պե՞ս ենք այն զգում և հե­տո ինչ­պե՞ս կա­րե­լի է հի­շել։ Այս հար­ցե­րի խտա­ցու­մը, նաև պա­տաս­խան­նե­րը տա­լիս է Ար­մի­նեն՝ անձ­նա­կան ապ­րում­նե­րի, քայ­լե­րի, մտա­ծե­լա­կեր­պի վե­րաի­մաս­տա­վոր­մամբ։ Որ­տե­ղից է սկսվում աշ­խար­հը և­ որ­տեղ ենք տա­նում […]

ՎԵՐՍՏԻՆ ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԿՈԼՈՒՄԲՈՍԻ ՀԵՏՔԵՐՈՎ/ Աելիտա ԴՈԼՈՒԽԱՆՅԱՆ

Հայտ­նի է, որ Կո­լում­բո­սը չի ե­ղել Ա­մե­րի­կա մայր­ցա­մա­քում, այլ նրան հա­րող մի շարք կղզի­նե­րում՝ իր չորս ուղ­ևո­րութ­յուն­նե­րի ժա­մա­նակ: Այդ կղզի­նե­րից մե­կը Կու­բա­յին է պատ­կա­նում, հա­ջոր­դը Դո­մի­նիկ­յան Հան­րա­պե­տութ­յունն է, վեր­ջի­նը՝ Պո­ւեր­տո Ռի­կոն: Նա­խորդ եր­կու­սում ե­ղել եմ, և­ ա­հա այս ա­մառ եր­կու շա­բա­թով մեկ­նում եմ Պո­ւեր­տո Ռի­կո: Պո­ւեր­տո Ռի­կո իս­պա­նե­րեն նշա­նա­կում է հա­րուստ նա­վա­հան­գիստ: Փոք­րիկ կղզի է, […]

ԳՐԱԿԱՆ ՄԱՏԵՆԱՇԱՐ

  Մա­տե­նա­շա­րը, որ ներ­կա­յաց­նում է հայ ան­վա­նի գրող­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան ճա­նա­պար­հի հա­մա­պատ­կե­րը, հե­ղի­նա­կել է գրա­կա­նա­գետ, բան. գիտ. դոկ­տոր Լ­յուդ­վիգ Կա­րա­պետ­յա­նը: Պատ­կա­ռե­լի տա­րի­քում՝ ու­ղե­կից հի­վան­դութ­յու­նը հաղ­թա­հա­րե­լով, իմ հայ­րե­նա­կի­ցը շա­րու­նա­կում է ե­ռան­դուն ստեղ­ծա­գոր­ծել: Հայ ման­կա­պա­տա­նե­կան գրա­կա­նութ­յան պատ­մութ­յան և տե­սութ­յան հիմ­նախն­դիր­նե­րին, եր­ևե­լի գրող­նե­րի դի­ման­կար­նե­րին նվիր­ված նրա տասն­յակ գրքե­րը վեր­ջին եր­կու տա­րի­նե­րին հա­մա­լրվել են ժա­մա­նա­կա­կից բա­նաս­տեղծ­նե­րին և­ ար­ձա­կա­գիր­նե­րին նվիր­ված աշ­խա­տութ­յուն­նե­րով: […]

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԱՅԼԱԶԳԻ ՄՏԱՎՈՐԱԿԱՆԻ ԿՅԱՆՔՈՒՄ

  Հայ գրա­կա­նութ­յան ան­դաս­տա­նը վեր­ջերս հարս­տա­ցավ նոր, ու­շագ­րավ և­ ար­ժե­քա­վոր հրա­տա­րա­կութ­յամբ՝ Ա­նու­շա­վան Զա­քար­յա­նի «Օ­սիպ Ման­դել­շտամ. բա­նաս­տեղ­ծը և Հա­յաս­տա­նը» գրքով՝ նվիր­ված խորհր­դա­յին շրջա­նի ռուս (ծա­գու­մով հրեա) մե­ծա­նուն բա­նաս­տեղծ, ար­վես­տի տե­սա­բան, թարգ­մա­նիչ Օ­սիպ Ման­դելշ­տա­մին, ո­րը ճա­նա­չում, պաշ­տում էր Հա­յաս­տա­նը։ Այն տպագր­վել է ՀՀ ԳԱԱ Ար­վես­տի ինս­տի­տու­տի և Մ. Ա­բեղ­յա­նի ան­վան գրա­կա­նութ­յան ինս­տի­տու­տի գի­տա­կան խոր­հուրդ­նե­րի ո­րոշ­մամբ։ Գր­քում ա­ռա­ջին […]

ՎԵՐԱԴԱՐՁՎԱԾ ՏՈԿՈՍՆԵՐԻՑ ԱՅՆ ԵՎ ԱՅՍ ԿՈՂՄԵՐՈՒՄ/ Սաթենիկ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

  ­Կար­ծես թե ե­րեքն էլ եր­ջա­նիկ էին. ե­րեք եր­ջա­նիկ կա­նայք. ու­տեստ­նե­րով ծան­րա­բեռ ճա­շա­սե­ղա­նի ե­րեք կող­մե­րը գրա­ված ե­րեք քույ­րեր, ո­րոն­ցից յու­րա­քանչ­յուրն իր մտքում իր երգն էր եր­գում. մեծ քույ­րը՝ ու­րախ մի երգ, որ ի­րենց փոքր քույ­րը ե­կել ու վեր­ջա­պես հայ­րե­նի երկ­րում տա­րի­ներ ա­ռաջ վա­ճա­ռած (կորց­րա՜ծ) տնից ա­վե­լի լավն ու շատ ա­վե­լի մեծն է գնել (չու­զո­ղի ա՛չ­քը […]

Թովմա քահանա (Վահան) ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ

ՀԱՅ ՄԱՐԴԸ, ՈՐ ԻՄ ՆԵՐՍՈՒՄ Է Հայ մարդը, որ իմ ներսում է, գլուխը զարկեց պատին: Դրանից հետո նա երկրորդ անգամ գլուխը զարկեց պատին: Երրորդ անգամ էլ, չհասկանալով, գլուխը զարկեց պատին: Երկու հազար քսաներորդ անգամ զարկեց գլուխը նա՝ այն հայ մարդը, որ իմ ներսում է, որից ոչ մի կերպ չենք կարողանում ազատվել ես, պատն արնաշաղախ և […]

ԵՐԱԶ ՏԵՍԱ…/ Սմ­բատ ԱՐՈՒՆՅԱՆ

Ան­թիվ եր­կեր կան, ո­րոնք չեն հիշ­վում, բա­զում՝ որ հաս­կա­նա­լի են և հա­տու­կենտ՝ որ զգում ես… Չի խամ­րում պատ­կե­րը, և ժա­մա­նա­կի հետ գրգիռ, հոտ, գույն, բույր, հեշ­տանք ու է­լի ու­րիշ թուր­մեր թանձ­րա­նում են, սաստ­կա­նում է կա­րո­տը, ա­հագ­նա­նում, և հո­գին ձգում կամ պար­զա­պես հա­լա­ծում է մար­դուն այն­տեղ՝ ջեր­մութ­յան ա­կունք: Սա­կայն ա­նոր­սա­լի է մնում դարձ­յալ հրայր­քը, հմա­յիլ­ներն՝ ան­տե­սա­նե­լի, […]

Ե­րե­կո՝ նվիր­ված Ռու­սաս­տա­նի ժո­ղովր­դա­կան միաս­նութ­յան օր­վան

Նո­յեմ­բե­րի 4-ին՝ Ռու­սաս­տա­նի ժո­ղովր­դա­կան միաս­նութ­յան օ­րը, ՀԳՄ Լո­ռու մար­զա­յին բա­ժան­մուն­քը և Գ­յում­րիում Ռու­սաս­տա­նի գի­տութ­յան և մ­շա­կույ­թի կենտ­րո­նի Լո­ռու մար­զա­յին կա­ռույ­ցը (ղեկ.՝ Վախ­թանգ Մե­լիք­սեթ­յան) Լո­ռու մար­զա­յին գրա­դա­րա­նում կազ­մա­կեր­պել էին ե­րե­կո, ո­րին մաս­նակ­ցում էին գրող­ներ, մտա­վո­րա­կան­ներ, Լո­ռու տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին պե­տա­կան քո­լե­ջի և Վա­նա­ձո­րի պե­տա­կան գյու­ղատն­տե­սա­կան քո­լե­ջի ու­սա­նող­ներ: Բաց­ման խոսք ա­սաց ՀԳՄ Լո­ռու մար­զա­յին բա­ժան­մուն­քի նա­խա­գահ, բա­նաս­տեղծ Ման­վել Մի­կո­յա­նը: […]

ԹԱՐԳՄԱՆՉԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԸ՝ ԲԵՐԿՐԱՆՔ

Նո­յեմ­բե­րի 3-ին Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին գրա­դա­րա­նում ՀՀ-ում ԻԻՀ մշա­կույ­թի կենտ­րո­նի կող­մից Սաա­դիի ան­վան ա­ռա­ջին գրա­կան մրցա­նա­կը շնորհ­վեց Է­դո­ւարդ Հախ­վերդ­յա­նին՝ ի­րա­նա­կան գրա­կա­նութ­յան հա­րուստ ժա­ռան­գութ­յու­նը հայ ժո­ղովր­դին հա­սա­նե­լի դարձ­նե­լու հա­մար: Էդ. Հախ­վերդ­յա­նը թարգ­մա­նել է ի­րան­ցի դա­սա­կան և ժա­մա­նա­կա­կից գրող­նե­րի 20-ից ա­վե­լի գոր­ծեր՝ ներ­կա­յաց­նե­լով թե՛ պոե­զիան, թե՛ ար­ձա­կը, հե­քիաթ­նե­րը և դրա­մա­տուր­գիան: Ըստ ՀՀ-ում ԻԻՀ դես­պա­նութ­յան մշա­կույ­թի կցորդ Սեյ­յեդ Հո­սեյն […]

ԳՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՆՁԱԽՆԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՐԲԵՔ ՉՎԵՐԱԾԵԼՈՎ ԳՐԱԿԱՆ ՆԱԽԱՆՁԻ

Նո­յեմ­բե­րի 1-ին Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին գրա­դա­րա­նում տե­ղի ու­նե­ցավ ար­ձա­կա­գիր, հրա­պա­րա­կա­խոս, հա­սա­րա­կա­կան գոր­ծիչ Վարդ­գես Պետ­րոս­յա­նի ծննդյան 90 և «­Գա­րուն» գրա­կան-գե­ղար­վես­տա­կան, հա­սա­րա­կա­կան-քա­ղա­քա­կան ամ­սագ­րի 55-ամ­յակ­նե­րին նվիր­ված հուշ-ցե­րե­կույթ: Մինչ մի­ջո­ցառ­մա­նը ներ­կա նախ­կին գա­րու­նա­կան­ներ Մե­րու­ժան Տեր-­Գու­լան­յա­նը, Էդ­վարդ Մի­լի­տոն­յա­նը, Դա­վիթ Գաս­պար­յա­նը, Գ­րի­գոր Ջա­նիկ­յա­նը, Ռո­լանդ Շա­ռո­յա­նը կներ­կա­յաց­նեին ի­րենց հու­շե­րը Վ. Պետ­րոս­յա­նի և «­Գա­րու­նում» աշ­խա­տած տա­րի­նե­րի մա­սին, գրա­դա­րա­նի տնօ­րեն Ան­նա Չուլ­յա­նը տե­ղե­կաց­րեց, որ այժմ […]

ՎԱՀԱԳՆ ԴԱՎԹՅԱՆ-100

ՀՐԱՆՏ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Ե­թե մենք առ­հա­սա­րակ կա­րո­ղա­նում ենք իշ­խել մեր կրքե­րի, մո­լութ­յուն­նե­րի վրա, ա­պա Վա­հագն Դավթ­յա­նը մար­դու, գործ­չի և պոե­տի իր կյան­քը վա­րում էր ճար­տա­րա­պետ­նե­րին քա­ջա­ծա­նոթ ոս­կե հատ­ման օ­րեն­քով։ Ն­րա մեջ ոս­կե հատ­ման օ­րեն­քից էին ել­նում կամ օ­րեն­քին էին հան­գում հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը մարդ­կանց հետ և­ եր­ևույթ­նե­րի հետ։ Ոչ մի գի­տակ ու գիտ­նա­կան չի կա­րող վկա­յել գիտ­նա­կա­նի նրա […]

ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ «ՊՈԵՏԻԿ» ԴԵՄՔԸ/ Հակոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

  Մեր գրա­կա­նութ­յան մեջ վա­ղուց ար­դեն ան­խոս­տո­վա­նե­լի սո­վո­րութ­յան նման է դար­ձել Ա. Հա­րութ­յուն­յա­նի ինք­նա­տիպ, վայ­րի, եր­ևա­կա­յութ­յան ան­պա­րա­գիծ բռնկում­նե­րի բա­նաս­տեղ­ծութ­յան վե­րա­դար­ձը, ու ըն­թեր­ցո­ղը, կար­ծես, ա­մեն ան­գամ սպա­սում է գրո­ղի հեր­թա­կան ծանր ու շքեղ բա­նաս­տեղ­ծա­կան խոս­տու­մին: Սերգեյ ՍԱՐԻՆՅԱՆ Ար­տեմ Հա­րութ­յուն­յա­նի պոե­զիա­յում ժա­մա­նա­կը գե­րիշ­խում է իր սպառ­նա­ցող ար­դիա­կա­նութ­յամբ: Մար­կո ԲՐԱՆ Ար­տեմ Հա­րութ­յուն­յա­նի նո­րահ­րատ «­Հա­յոց հո­ղի ծած­կա­գիր տե­սիլք­ներ» գրքի՝ […]

ԽԱՂ ՄԱՀՎԱՆ ՀԵՏ/ Ներսես ԽԱՌԱՏՅԱՆ

ՀԳՄ վար­չութ­յու­նը շնոր­հա­վո­րում է բանաստեղծ, արձակագիր Ներսես ԽառատյանԻՆ ծննդյան 75-ամ­յա­կի առ­թիվ «Գ­րա­կան թեր­թը» միա­նում է շնոր­հա­վո­րան­քին   Դ­ռան զան­գից ցնցվեց, սա­կայն, չնա­յած ուշ ժա­մին, չզար­մա­ցավ: Հո­ղա­թա­փե­րը քստքստաց­նե­լով վատ նա­խազ­գա­ցու­մով սեն­յա­կից ան­ցավ մի­ջանցք ու ա­ռանց հարց­նե­լու ով է, սո­վո­րա­բար միշտ հարց­նում էր, դու­ռը բա­ցեց: Շե­մին մի­ջա­հա­սակ, բա­վա­կան վա­յե­լուչ հագն­ված, սև­ ակ­նո­ցով, մուգ գույ­նի, ո՛չ այն է […]

Հրանտ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

  ՆԱԽԱՁԱՅՆԵՐ …Ունկ դի՜ր ծառերի սոսափյունով, որ լսես ձայնավոր անրջանքը ջրի և հողի բաղաձայն տառապանքը,- նրանք միասին են շնչավորում գալիքների անկիրք մումիաները: Վերևում արփին իր ոսկե գորովն է մանրահունչ մաղում, և լազուրն է երկնում նոր երանգներ, դու նրանց հետ եղիր ուխտյալ որսորդի պես և նրանցից թաքուն երազներ չպահես… 1. Ո՞ւմ ձայնն է հնչում համր ու […]

­Դե­րե­նիկ Դե­միրճ­յա­նը՝ ծաղ­րան­կա­րիչ

  Դե­միրճ­յա­նի հու­շե­րը «­Վեր­նա­տան» հա­վաք­նե­րի մա­սին շատ սրտա­ռուչ ու բո­վան­դա­կա­լից են: Թե՛ խմբա­կի ան­դամ­նե­րին, թե՛ դրա շուրջ հա­մախմբ­ված ան­ձանց Դե­միրճ­յա­նը նվի­րել է բազ­մա­թիվ, բազ­մաբ­նույթ ստեղ­ծա­գոր­ծութ­յուն­ներ: «­Վեր­նա­տան» ստեղծ­ման մա­սին նրա հու­շե­րում կար­դում ենք. «­Թու­ման­յա­նը ապ­րում էր հին­գե­րորդ թե վե­ցե­րորդ հար­կում, Բեհ­բութ­յան փո­ղո­ցի վե­րին մա­սե­րում, բու­սա­բա­նա­կան լե­ռան ստո­րո­տին: Այդ բարձր բնա­կա­րա­նի սեն­յակ­նե­րից մի­նը մեր հա­վա­քա­տե­ղին էր և […]

ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ՈՒ ՄԱՐԴՈՒ ՀԱՆԴԵՊ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՄԲ/ Տիգրան ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

(Մ­տո­րում­ներ Վա­հան Սա­ղա­թել­յա­նի «Եր­կու դա­րի ա­րան­քում» ժո­ղո­վա­ծուն ըն­թեր­ցե­լուց հե­տո)   Գ­յու­ղը մնաց հեռ­վում: Դար­ձավ կա­րոտ ու սպա­սում: Ա­մեն նոր հան­դի­պու­մը՝ Եր­ևան սի­րուն քա­ղա­քի պե­տա­կան հա­մալ­սա­րա­նի մեխ­մաթ ֆա­կուլ­տե­տի հեր­թա­կան քննաշր­ջա­նից հե­տո, որ տան­ջա­լիո­րեն եր­կար էր ձգվում: Հայ­րա­կան տան պա­տը շո­յե­լու ան­դի­մադ­րե­լի ցան­կութ­յու­նը, Մեծ հայ­րե­նա­կա­նում զոհ­ված հա­մագ­յու­ղա­ցի­նե­րի հի­շա­տա­կը հա­վեր­ժաց­նող աղբ­յու­րը, ան­տա­ռը, ուր հե­ռա­վոր թրթռում ու հի­մա էլ […]

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ԲԱՑ ՊԱՏՈՒՀԱՆ

  Հոկ­տեմ­բե­րի 26-ին ՀԳՄ Կ­լոր սրա­հում տե­ղի ու­նե­ցավ Պեր­ճու­հի Ա­վե­տեա­նի «­Մատ­նա­հետ­քեր» գրքի շնոր­հան­դե­սը: ՀԳՄ նա­խա­գահ Էդ­վարդ Մի­լի­տոն­յա­նը, նշե­լով, որ Պ. Ա­վե­տեանն այս գրքում ներ­կա­յաց­նում է ի­րենց թա­ղի, Հա­լե­պի պատ­մութ­յուն­նե­րը դրվագ­նե­րով, դի­տո­ղա­կա­նութ­յամբ, նաև բա­նաս­տեղ­ծա­կան էութ­յամբ, նկա­տեց, որ գրո­ղի տոհ­մի, Մեծ հոր ճա­կա­տագ­րի անդ­րա­դարձ­նե­րը ընդ­հան­րաց­նում են հա­յի ճա­կա­տա­գի­րը՝ երկ­րից եր­կիր տե­ղա­փո­խութ­յուն­ներ, օ­տար ազ­գեր, օ­տար լե­զու­ներ, և­ այդ […]

ԲԱՆԳԼԱԴԵՇՑԻ ԿԻՆՆ ՈՒ ՏԱՂԱՎԱՐԻ ՆԱՐԴԻՍՏ ՔԱՂԱՔԱԳԵՏՆԵՐԻ ՕՐԵՐԸ/ Էդվարդ ՄԻԼԻՏՈՆՅԱՆ

Մի հայ կին կա, ո­րի զա­վակ­ներն ու բա­րե­կամ­ներն ապ­րում են Ռու­սաս­տա­նում, Ֆ­րան­սիա­յում, Բել­գիա­յում, Բուլ­ղա­րիա­յում և­ այլ երկր­նե­րում, ի­հար­կե, գլխա­վո­րը՝ Հա­յաս­տա­նում։ Նա ա­մեն ա­ռա­վոտ աշ­խար­հին խա­ղա­ղութ­յուն է ցան­կա­նում և խղ­ճում այն երկր­նե­րին, որ­տեղ պա­տե­րազմ է հի­մա։ Նա լավ չի պատ­կե­րաց­նում, թե ինչ են ու­զում ԱՄՆ-ն­ ու Ռու­սաս­տա­նը, Ուկ­րաի­նան ու Գեր­մա­նիան և ԵԱՀԿ Մինս­կի խում­բը, որն ա­հա […]

ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԻ՝ ԱՅՍ ՄԻ ԱԿՆԹԱՐԹԸ/ Գրիգոր ՋԱՆԻԿՅԱՆ

  Չեմ հասց­նում ան­գամ ինձ կար­գի բե­րել, սուրճս վերց­նել, հա­մա­կարգ­չի ա­ռաջ նստել: Ա­ռա­վոտ վաղ, հա­զար նե­րո­ղութ­յուն խնդրե­լով, ներս են մտնում եր­կու, ինչ­պես ի­րենք են ներ­կա­յա­նում, ե­րու­սա­ղեմ­ցի հայ զբո­սաշր­ջիկ­ներ, ինձ մեկ­նում ի­րենց տա­տի, թերևս տա­տի մոր հու­շե­րը: Իմ այս, ե­թե թույլ տրվի ա­սել, հանձ­նա­ռութ­յու­նում, եր­ջան­կա­հի­շա­տակ Սե­­րո Խան­զադ­յա­նը «մեղք» ու­նի: «Գ­րա­կան թեր­թում» աշ­խա­տե­լուս տա­րի­նե­րին, օգտ­վե­լով այս­պես կոչ­ված […]