ԴԻԱԿԱՌՔ / Էլդա ԳՐԻՆ – 90

Մոսկվան մեծ էր ու ասես անվերջանալի: Կառքն էլ՝ սպիտակ, կավճասպիտակ, քառան­կյուն: Նրա ամեն մի անկյունից դեպի երկինք էին սլանում նույնպես սպիտակ, նեղ ու ձևավոր սյուներ, և ինձ թվում էր, որ եթե դրանք մի քիչ էլ երկարեին, կարող էին երկինք հասնել՝ թափանցիկ վարդագույն ամպերին… Ամպերը երկնքում լողում էին հանգիստ: Սպիտակ կառքն էլ անշտապ առաջ էր շարժվում […]

ԳԱՌՆԻԿ ՇԱԽԿՅԱՆ

82 տարեկան հասակում իր մահկանացուն կնքեց ճարտարապետության դոկտոր-պրոֆեսոր, ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2012), Հայկական հանրագիտարանի ավագ գիտական խմբագիր, Ճարտարապետաշինարարական համալսարանի վաստակաշատ դասախոս Գառնիկ Սմբատի Շախկյանը: Շախկյանը հայ մտավորականի տիպիկ ներկայացուցիչ էր, հմուտ մանկավարժ, ճարտարապետության պատմության մերօրյա լավագույն մասնագետներից: Նա իր աշխատասիրությամբ, բազմազբաղ առօրյայով, մարդկանց օգտակար լինելու պատրաստակամությամբ բացառիկ անձնավորություն էր: Գ. Շախկյանը նախագծել է «Գրողների […]

ԱՆԴՐԵՅ ԲԻՏՈՎ

Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Անդրեյ Բիտովի մահվան կապակցությամբ Խոր ցավով տեղեկացա հայտնի ռուս գրող Անդրեյ Բիտովի մահվան մասին: Նրա անունը հատկապես թանկ է հայ ընթերցողի և ողջ հայ ժողովրդի համար: Հայաստանում մշտապես հիացել են ոչ միայն Անդրեյ Բիտովի վառ տաղանդով, նրա ստեղծագործությունների խորությամբ և թարմությամբ, այլև նրա համարձակ դիրքորոշմամբ, ազատության հանդեպ սիրով և […]

ԱՐԴԻԱԿԱՆ ԽՈՀԵՐ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ, ԱՐՔԵՏԻՊԵՐԻ ՈՒ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇԵՐԻ ՇՈՒՐՋ / Պետրոս ԴԵՄԻՐՃՅԱՆ

«Այնքան շատ եմ շրջել աշխարհով մեկ, որ արդեն չեմ կարող ասել՝ աշխարհը փո՞քր է, թե՞ մեծ». այս խոստովանությամբ է սկսում Ֆելիքս Բախչինյանը «Մի գիշեր Աթաթուրքի սենյակում» բավական ինտրիգային վերնագրով իր նոր գիրքը: Աշխարհով այդքան շատ շրջած, բազում (նաև վտանգավոր) արկածների հանդիպած ու… դարձյալ շրջագայության ելնող մարդը, գրողը պետք է որ շատ անհանգիստ մարդ լինի՝ «անգամ […]

Հանդիպում Սոնա Վանի հետ

Հոկտեմբերի 27-ին ՀԳՄ Լոռու մարզային բաժանմունքը հանդիպում էր կազմակերպել ամերիկաբնակ բանաստեղծուհի Սոնա Վանի հետ: Լոռու մարզային գրադարանում հավաքվել էին նրա վանաձորցի գրչակից ընկերները, մտավորականներ, գրասերներ: Բաժանմունքի նախագահ, բանաստեղծ Մանվել Միկոյանը իր խոսքում նշեց. «2015-ին լույս տեսած «Լիբրետո անապատի համար» գիրքը Սոնա Վանին մեծ ճանաչում բերեց: Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված այդ գիրքն անցած երեք տարում արդեն թարգմանվել […]

ԼԵՌ ԿԱՄՍԱՐ – 130

Ո՞Վ ԵՄ ԵՍ Զարմանալի ազգ ենք մենք՝ նախ սովամահ կանենք մեր գրողներին, հետո արդեն կսկսենք մեծարել նրանց: Ես գիտեմ, որ կգա ժամանակ, երբ կփառաբանեք ու կմեծարեք ինձ, բայց ցավը նրանում է, որ ես այդ ժամանակ մեռած կլինեմ: Ես դեդուկտիվ ծնունդ եմ: Մինչ ուրիշներն իրենց կյանքի վերջում են ասում «ունայնություն ունայնության» մանրամասն ապրելուց հետո, ես ծնվելիս […]

ՊՏՂԱՏՈՆԵՐԻՑ ՀԵՐԹԱԿԱՆԸ՝ ԸՆԿՈՒԶԱՏՈՆ

Գրականության ու մշակույթի տոների մի շարք ձոնված է հայոց հողի պտուղներին: Տարվա մեջ յոթ անգամ այս տոնախմբությունները նշվում են դաշտահանդեսներով, որոնք Աշտարակ քաղաքի մերձակա մի այգեստանում դառնում են մեր հոգևոր հարստության, գրի ու գրչության, արվեստի ու մշակույթի հանդեպ սիրո և ստեղծագործական ներշնչանքի յուրատեսակ արտահայտություն: Տոնական ժամադրավայրը անվանի բանաստեղծ և նկարիչ Արևշատ Ավագյանի այգին է, որը […]

Ժամանակի նորարարական որոնումներում Վիկտոր Հովսեփյան – 70 / Նորայր ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Վիկտոր Հովսեփյանի «Ձևաթովում» բանաստեղծությունների ժողովածուն (1993) պարունակում է ժամանակի համար որոնողական-փորձարարական հետաքրքիր շերտեր: Ժողովածուն միտում է կաղապարներից հրաժարմանը՝ հիմք ունենալով գեղագիտական նոր ըմբռնումները: Բանաստեղծը ստեղծագործական գործընթացն առաջ է տանում ներքին բանավեճի և արդեն առկա բանաստեղծական փորձի հաշվառման ուղիով: Ինքն իր հերթին հանդես է գալիս որպես ձևափորձարար, ինչը ժամանակի պոեզիայում մարտնչողական դրսևորում էր: Երևույթ, որը չպետք […]

ԸՆԾԱՅՎԵԼՈՒ ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆԸ / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

…Շողակն փայլատակումներ կան այստեղ, որտեղ շողերն անցնում են տողերի միջով ու կայծկլտում մեկը մյուսից վառ: «Օրվա պատմություն» է կոչվում իր մեջ ծով ունեցող այդ շողակն կաթիլը: «Օրվա պատմություն», որն ադամանդի պես անդրադարձնում է օրվա բոլոր պահերից կլանած, իր մեջ հավաքած արևի շողերը: Արևաշող ապրումների, շողարձակումների բանաստեղծ է Լևոն Բլբուլյանը: Արշալույսից մինչև կեսօր և կեսօրից մինչև […]

ՄԱՅՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ, ԱՐՑԱԽՆ ՈՒ ՍՓՅՈՒՌՔԸ ՇԱՂԿԱՊՈՂ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒՀԻՆ / Աելիտա ԴՈԼՈՒԽԱՆՅԱՆ

Կամիլան իր նոր բանաստեղծական ժողովածուն կոչել է «Ծաղկած ցավ» և, որպես բնաբան, դրել է այս ձևակերպումը. «Ես ամեն օր գնում եմ բանաստեղծության մոտ՝ հաղորդություն ստանալու…»: Երիտասարդ բանաստեղծուհին, որը ծնվել ու կրթվել է Երևանում, ով նաև հրաշալի դաշնակահար է, այժմ ապրում է հիմնականում Բեյրութում, սակայն երկար տարիներ ամուսնու՝ դուդուկահար-շվիահար Զաքար Քեշիշյանի հետ ապրել ու մշակութային ազգօգուտ […]

Բագրատ ԱԼԵՔՅԱՆ

ՊՈԵԶԻԱ Օ՜, պոեզիա, Ոտքդ էի ընկնում, Որ փեշդ համբուրեմ, Խոնարհվել եմ հիմա, Որ քեզ ոտքի հանեմ… ԵՐԵՎԱՆ Արևագահ Իմ հուրք քաղաք, Քեզ՝ աչքերս՝ Շուք ու շվաք: Իմ դեմ-անհուն Ձայնածովում, Դարձի բարակ Հող ես մաղում: Ես՝ խորաթև, Քեզ ողջաձույլ, Արևահող՝ Սրտիդ ծովում: Քառատողեր, ուր ապրում է բառերի ազատությունը *** Ասեղներով ծակծկեցին, Աստղաթելով կարկատեցի, Անգին շապիկս գողացան, […]

ԲՈԼԵՐՈ / Կլարա ԹԵՐԶՅԱՆ

Ամառ էր, շոգ ամառ: Արան ու Անուշը հանգստանում էին Սև ծովի ափին: Լույսը դեռ չբացված՝ գնում էին լողափ՝ դիմավորելու արևածագը: Երկնքի մոխրագույնն սկսում էր կարմրել, ու արևը դանդաղ, հանդիսավոր դուրս էր գալիս ծովի միջից՝ բազմելու իր երկնային գահին: Մարդ ու կին արևին ողջունում էին Ռավելի «Բոլերոյով»: Արան սքանչելի ձայն ուներ: Սկզբում, երբ հազիվ երևում էր […]

ԳԻՐՔ- ՁԵՌՔՍԵՂՄՈՒՄ / Անդրանիկ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

– ՀԳՄ Շիրակի մասնաճյուղը «Նոր ձայներ, 43 տարի անց» խորագրով բանաստեղծական անթոլոգիա է հրատարակել: Ի՞նչ է խորհրդանշում «43 տարի անց»-ը: – Երբ Ժամանակն իր օդեղեն աստիճաններով իջնում է երկրի վրա ու ապրողներիս դեմքին շպրտում Բարի Լույսի ցողը, ահա այդ պահերին է, որ մենք զգում ենք, թե ինչ մե՛ծ պարգև է մեզ բաժին հասել Աստծո կողմից, […]

Բանաստեղծություները՝ երաժշտության խոսքային դրսևորումներ

Հոկտեմբերի 16-ին Երևանի «Գոյ» թատրոնում տեղի ունեցավ բանաստեղծ Թովմա քահանա Անդրեասյանի նոր ձայնասկավառակի (սյուիտ լարային կվինտետի համար «Մի կնոջ դիմանակարը» և 12 կիթառային պիես) և այդ ստեղծագործությունների նոտայագրքերի շնորհանդեսը: Երաժիշտները (Գևորգ Վարդանյան-1-ին ջութակ, Նարեկ Սահակյան-2-րդ ջութակ, Նարեկ Ասատրյան-ալտ, Միքայել Նավասարդյան-թավջութակ, Թաթուլ Հաջյան-կիթառ) կատարեցին սյուիտի 1-ին, 2-րդ մասերը, այնուհետև երեք կիթառային պիես կատարեցին Թաթուլ Հաջյանը և […]

Պոեզիայի տոն Արևշատում

Արդեն երկրորդ տարին է, որ Շիրակ աշխարհի Արևշատ գյուղի Մետաքսեի անվան դպրոցից մեկնարկում է «Մետաքսեի պոեզիայի օրեր Շիրակի մարզում» ամենամյա փառատոնը, որը բանաստեղծուհու պոեզիայի սիրահարների նվիրումն է: Փառատոնի բացմանը ելույթ ունեցան Մետաքսեի անվան դպրոցի տնօրեն Սարգիս Խաչատրյանը, համայնքապետ Սայադ Խաչատրյանը, Շիրակի մարզպետի տեղակալ Սոֆյա Հովսեփյանը, արձակագիր Շնորհիկ Շահինյանը, Գյումրիի քաղաքապետի խորհրդական Հասմիկ Կիրակոսյանը, իսկ «Ծիծեռնակ» […]

Աշունը պոեզիայում

Հոկտեմբերի 25-ին ՀԳՄ կլոր սրահում տեղի ունեցավ պոեզիայի ցերեկույթ՝ «Աշնանային երգեր» խորագրով: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը նշեց, որ տարիներ շարունակ աշնանը Արևշատ Ավագյանի գլխավորությամբ հայտարարվում է պոեզիայի օր, երբ բանաստեղծները հավաքվում և կարդում են աշնան մասին իրենց բանաստեղծությունները: «Ես չեմ հիշում որևէ մեծ բանաստեղծի, որ աշնան թեմայով գրած չլինի, աշնանային տրամադրությունների քուրայով անցած չլինի»,- ասաց […]

Գրականություն – բանակ

Հոկտեմբերի 24-ին ՀԳՄ պատվիրակությունը, որի կազմում էին ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, գրականագետ Արքմենիկ Նիկողոսյանը և բանաստեղծ, «Գարուն» հանդեսի խմբագիր Աշոտ Գաբրիելյանը, հանդիպեց Դիլիջանի Մոնթե Մելքոնյանի անվան վարժարանի սաների հետ: Վարժարանի փոխտնօրեն, գնդապետ Վանիկ Մինասյանը, ներկայացնելով Էդվարդ Միլիտոնյանին, տեղեկացրեց, որ վերջինս ոչ միայն գրող է, այլև բանակաշինության ասպարեզում ներդրում է ունեցել, մասնավորապես՝ 1997-1999 թթ. աշխատել է […]

Ծանրակշիռ ներկայություն 60-ականների գրականության մեջ

Հոկտեմբերի 23-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ արձակագիր Զորայր Խալափյանի «Այսքան բան» գրքի շնորհանդեսը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, նշելով, որ 1990-ական թվականներին սոցիալական, պատերազմական և այլ խնդիրների պատճառով գրականությունը մնացել էր ստվերում, նկատեց, որ այս ժողովածուն շատ լավ ներկայացնում է Զ. Խալափյանի՝ այդ թվականների մտածումները, խիտ բանաձևումները՝ խորքային, հետաքրքիր, փիլիսոփայական, նաև հեգնական շեշտադրումներով: Վստահեցնելով, որ […]

ՎԵՐԱԴԱՐՁԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ / Նառա Վարդանյան

Լրահոսի սարսափը Նրանք, ովքեր մայր են, ովքեր մայր չեն, ովքեր կին ու աղջիկ են, լրահոսի հոսող նորությունների մեջ երևի փշաքաղվեցին, սարսափեցին. Գյումրու գիշերօթիկ հաստատության բակում զույգ նորածինների են գտել: Պահակը պատուհանից տեսել էր, որ բակում դեղին պոլիէթիլենային տոպրակ կա, մտածել է՝ աղբ են բերել թափելու, բացել ու տեսել է երկու տղաների, որոնք շնչում են… որոնք […]

Կարինե ԽՈԴԻԿՅԱՆ / ԱՆՑՆԵԼ ԿՐԱԿԻ, ՋՐԻ, ՊՂՆՁՅԱ ՓՈՂԵՐԻ ՄԻՋՈՎ…

Այսինքն՝ անցնել բոլոր հնարավոր փորձություններով, որոնք կարող են հանդիպել մարդու կյանքում: «Կրակն» ու «ջուրը» ընկալվում են միայն որպես «ֆիզիկական» փորձություններ՝ քաջության, խիզախության, կամքի: Իսկ, այ, «պղնձյա փողերի» փորձությունը ամենադժվարն է, և կրակով ու ջրով անցած ամեն մեկը չէ, որ դիմակայում է փառքին ու հանրաճանաչությանը: Ընդամենը յոթ-ութ ամիս առաջ ֆանտաստիկայի ժանրին հարիր կլինեին տասնամյակներ անընդմեջ իշխանության […]