«Երևան TAXI» նոր շարք. Նոր Հայաստանի տաքսու թավշյա վարորդը / Խորեն ԱՐԱՄՈՒՆԻ

– Փաստորեն, Փաշինյանը պատերազմ է հայտարարել մաֆիայի դեմ, միլիարդավոր դոլարների խնդիր է, ի՞նչ ես կարծում, Փաշինյանին չե՞ն խփի,- այսպիսի համարձակ ու անցանկալի հարցով դիմեցի տաքսիի վարորդին, մեր զրույցը թեժացնելու նպատակով: – Չեն խփի, ցավդ տանեմ, Փաշինյանին որ խփեն, կես ժամ հետո մի ուրիշ Փաշինյան կգա, ավելի ուժեղ, ավելի հզոր, ավելի հայասեր, չի կարող էդպիսի բան […]

Լավ սկիզբ՝ խոստումնալից շարունակությամբ / Պետրոս ԴԵՄԻՐՃՅԱՆ

Լույս է տեսել հալեպահայ (Քեսապում ծնված), ներկայումս ԱՄՆ-ում բնակվող երիտասարդ բանաստեղծուհի Սեւան Հանէշեան-Պետուրեանի անդրանիկ ժողովածուն՝ «Արեգնատենչ հորիզոններ» խորագրով (հրատ.՝ Բերիոյ Հայոց թեմի, Քեսապ-Հալէպ, 2018): Չնայած երիտասարդ տարիքին, Սեւանը բավական հիմնավոր ու բազմակողմանի կրթություն է ստացել՝ ավարտելով նախ Քեսապի Ազգային Ուսումնասիրաց Միացյալ Ճեմարանը, ապա նաև Լաթաքիայի համալսարանի տնտեսագիտական բաժինն ու Հալեպի Համազգայինի Հայագիտական Հիմնարկը: Ժողովածուի մուտքի […]

ՎԵՐԸՆԹԵՐՑԵԼՈՎ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՔԱՌՅԱԿՆԵՐԸ / ԶավենՆ ԲԵԿՅԱՆ

Հովհաննես Թումանյանի քառյակները իրենց գերակշիռ մասով, ժամանակագրական առումով եզրափակում են մեծ բանաստեղծի գրական ժառանգությունը, բյուրեղյա կատարելությամբ և «պոետական միջօրեի» հասուն, համապարփակ իմաստնությամբ ասես առանձնանում են նրա մնացյալ գործերից: «Պոետական միջօրե»` բանաստեղծի կյանքի մայրամուտին այլևս… Պ. Սևակը նկատել է, որ քառյակների «ժամանակով» ստեղծագործական մի նոր («ապոգեական»` ըստ տիեզերատեխնիկայի եզրաբանության) շրջան էր սկսվում Հովհ. Թումանյանի ստեղծագործության մեջ, […]

«Երկիր ու Էրգիր՝ զուգերգ հայրական…» Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Չգիտեմ, թե երբվանից, ընդունված է ասել, որ ձին կատարված երազանքի կամ դեպի երազանքը տանող ճանապարհի խորհրդանիշ է: Գուցե, իսկապես, հենց այդպես էլ պատկերացվել է երազանքներին տանող ճանապարհը՝ սեփական ամենավերջին բջիջների միջով ու միջոցով, ասել է թե՝ անմնացորդ անկեղծությամբ արձակվող բառ-խրխինջների ճանապարհ, որը տանում է ցանկության վերջնակետին: Վերջնակետը Ռոլանդ Շառոյանի համար մի հասցե ունի, Տուն՝ Էրգիր: […]

Ներսես Աթաբեկյանի «երկրապտույտ»-ը / Արմեն ԱՎԱՆԵՍՅԱՆ

Ներկա ժամանակը ճշմարիտ բանաստեղծի մեջ ներծծված է այնպես, որ անկախ խառնակ իրականությունից և էլեկտրոնային ու գովազդային գնահատման-ճանաչողական մերօրյա չափանիշներից, բանաստեղծի և ընթերցողի բացահայտ սուբյեկտիվ վերաբերմունքից, միևնույն է, ստեղծվում է վերլուծական տեքստ՝ հարուստ ու ընդգրկուն ենթատեքստերով: Մյուս կողմից՝ նորագույն գերժամանակակից պոեզիան կարծես թե ընթանում է որոշակի գրական խմբակների կամ ակումբային զարգացման ճանապարհով: Այնուամենայնիվ, բանաստեղծը չի կարող […]

Հովիկ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԻՄ ՀՈԳԻ Մի՛ վրդովվիր, սիրելիս, Մի՛ նեղանա, իմ հոգի, Ես այսպիսի խենթությամբ Դեռ չեմ սիրել ոչ ոքի… Թող որ հպվեն ձեռքերս Քո քնքշաբույր նռներին, Թույլ տուր դիպչեմ հմայքիդ Գաղտնարանի դռներին: Ծաղիկներին քո հոգու Ցողեմ կարոտն իմ երգի, Ու վիրավոր սիրտս հեգ Թող սրտիդ հետ համերգի: Մի՛ վրդովվիր, սիրելիս, Մի՛ նեղանա, իմ հոգի, Ես այսպիսի խենթությամբ […]

Ժաննա ՀԱԿՈԲՅԱՆ

*** Ես հասուն մայրամուտի Վերջին ճիչն եմ չքնաղ քանդակել Երազներիս համեստ խորանում, Մութ թունելներով, որ ինչքան անցնեմ, Կմախքներից հին ես չսարսափեմ, Ոչ էլ լպրծուն այն սողուններից, Որ գինարբուք են անում խավարում, Ու ես անմռունչ կսպասեմ այնքան, Մինչև ծովերը ափեր կձգեն նաև իմ ճամփին, Մինչև անձրևը կմաքրի փոշին խամրած շորերիս, Մինչև խենթ քամին կտանի իր հետ […]

Մարսել ՊՐՈՒՍՏ. Կորուսյալ ժամանակը որոնելիս Դեպ կողմն Սվանի (հատված)

Հեռվից՝ շուրջ տասը լյո հեռավորությունից, երբ, Ավագ շաբաթ, գնացքով Կոմբրէ էինք հասնում, վագոնի լուսամուտից երևում էր միայն ողջ քաղաքն, ասես, ամփոփող եկեղեցին, որը, կարծես, ներկայացնում էր այն, նրա մասին խոսում ու նրա անունից պատմում հեռուներին, իսկ երբ մոտենում էինք, նա, ասես հովիվը՝ բաց դաշտում, քամու տակ, իր մուգ ու երկար քուրքի շուրջն էր հավաքում իրենց […]

Ավերակ խրճիթի ճամփան / Կարինե ՌԱՖԱՅԵԼՅԱՆ

Սարգիսին, որ օգնեց գտնել ավերակ խրճիթի ճամփան: – Էստե՞ղ ես: – Հա՛, բայց պիտի գնամ: – Աշտարա՞կ: – Հա՛: – Լավ է, դու աշտարակ ունես: Էնտեղ տաք է, ու կյանք կա: – Տաք է, բայց կյանք չկա: – Բայց մեկ է, քո աշտարակն է: Բարձր, գեղեցիկ: – Իմն է, բայց ներսում օտարներ են: Իսկ էստեղ՝ […]

Ռուբեն ՄԱՐՈՒԽՅԱՆ

  ՀՆԱՈՃ ԵՐԳԵՐ (ազգային նվագարանների համար) * * * Խորին խորհրդով, Ինչպես եկեղեցի են կառուցում, Այդպես էլ ես բանաստեղծություն եմ գրում, Բառն այնպես եմ շարում տողի մեջ, Ինչպես սրբատաշ քարը խորանի շարվածքում: Հնչյուններին թևեր եմ քանդակում, Որ հաղորդվենք Բարձրյալի հետ: Մայրենի լեզվովս գրած տողիս Զանգակատան ղողանջով եմ օծում, Որ փառավորվենք Մեսրոպյան հայտնության հրաշքով: Բանաստեղծություններիս յուրաքանչյուր […]

Թանկագին ընծա նարեկացիագետներին և ոչ միայն / Հրաչյա ԲԱԼՈՅԱՆ

  Նարեկացու և իր երկերի վերաբերյալ ստեղծվել է լեռնակուտակ գրականություն: Բնականաբար, վաղուց առաջացել էր Նարեկացու երկերի, նաև դրանց վերաբերյալ եղած ուսումնասիրությունների մատենագիտությունը կազմելու անհրաժեշտությունը. այդ առաքելությունը ստանձնել և մեծ բարեխղճությամբ ու բարձր մակարդակով իրականացրել է գրադարանային գործի նվիրյալ, Արարատյան Հայրապետական Թեմի գրադարանավարուհի Աստղիկ Ղափլանյանը: Մատենագիտությունն ընդգրկում է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի 1173 թ. ընդօրինակված թիվ […]

Գրական-գեղարվեստական մտքի դեսպաններ

    Հուլիսի 16-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ հանդիպում սփյուռքահայ ուսուցիչների հետ: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, ողջունելով ուսուցիչներին, նշեց, որ ուսուցիչը ներկա սերնդին գրականությանը և գրքին կապող անմիջական օղակն է, և հավելեց. «Ինչքան էլ կարևոր է մեր դասականներին ճանաչելն ու գնահատելը, այնուհանդերձ, մենք պարտավոր ենք խորապես ճանաչել այսօր, մեր ժամանակի հևքի մեջ ստեղծվող գրականությունն […]

ՋԱՎԱԽՔ, ԳԱՆՁԱ. ՏԵՐՅԱՆԱԿԱՆ ՊՈԵԶԻԱՅԻ ՕՐ

Բանաստեղծի ծննդավայրում տեղի ունեցող ավանդական գեղեցիկ այս տոնին, որն անցկացվում էր արդեն 52-րդ անգամ, ինչպես միշտ, իր մասնակցությունը բերեց Հայաստանի գրողների միության պատվիրակությունը, այս անգամ հետևյալ կազմով՝ բանաստեղծներ Հարություն Հովնաթան, Կորյուն Առաքելյան, Լևոն Բլբուլյան, արձակագիր Դավիթ Սարգսյան: Տարբեր տարիների առիթ եմ ունեցել մասնակցելու տերյանական պոեզիայի օրվան, նաև խոսք ասելու և ահա ուրախությամբ տեսա, որ այն […]

ՀԵՏՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐՅԱՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔՆԵՐ

  *** Հարգարժան պարոն Միլիտոնյան, Ռուսաստանի հայերի միության, Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի և անձամբ իմ անունից ջերմորեն շնորհավորում եմ Ձեզ Հայաստանի գրողների միության նախագահի բարձր և պատասխանատու պաշտոնում վերընտրվելու կապակցությամբ: Մենք ավելի քան մեկուկես տասնամյակ ակտիվորեն համագործակցում ենք, որի արդյունքներն այսօր ավելի քան տեսանելի և շոշափելի են թե՛ հասարակայնության լայն շերտերի և թե՛ հայ գրողների համար: […]

Ժողովրդի հետ, ժողովրդի մաս, ժողովրդից անբաժան… / Դավիթ Մկր ՍԱՐԳՍՅԱՆ

  Գաղտնիք չէ, որ մտավորականության մի շերտ հեռացել է ժողովրդից և եթե նույնիսկ ապրում է նրա նման չարքաշ ու դժվար, համենայնդեպս, ոչ նրա կյանքով, համենայնդեպս այդ կյանքը, ըստ էության, չի արտացոլվում գեղարվեստական գրականության մեջ ո՛չ ամբողջական լայն կտավով, ո՛չ դրվագային, իրադարձային պատումներով: Շատերը, մոռանալով մասնագիտական սկզբունքային և ներքին հանձնարարականը, լքում են իրենց վերապահված պատվո դիրքերը […]

Ճակատագիր «Կենդանակերպ»-ի մի պտղունցի մեջ / Կարինե ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

Սարսուռների, բազմահազար սարսուռների վազքն այլևս անհնարին է սանձել և նույն անզուսպ պոռթկմանը տրվելով՝ դեռ ընթերցելը չավարտած, ձեռքս ակամա մեկնում եմ գրչին… Սաթենիկ Մկրտչյանի այս գործի դեռևս առաջին գրքին առիթ եմ ունեցել անդրադառնալու, ևս մեկ անգամ հնչեցնում եմ խոսքս՝ անկախ ժամանակից, քանզի իրականում այս գործի համար չկան ժամանակային չափումներ. ներկան, անցյալը, ապագան, բոլոր երեք չափումներն այստեղ […]

ՄԵԿԴԱՐՅԱ ԿՅԱՆՔ – ՄԵԿԴԱՐՅԱ ՍԵՐ ՈՒ ՆՎԻՐՈՒՄ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Մոտենում է մեր գրականության վիթխարի հսկայի, մեծերից ամենամեծի՝ Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակը: Համազգային տոնին ընդառաջ արդեն լույս են տեսնում գիտական ու գրական հրապարակումներ: Ընթերցողի սեղանին դրվեց բանաստեղծի թոռնուհու՝ Իրմա Սաֆրազբեկյան-Թումանյանի «Օլգա Թումանյան» մենագրությունը («Էդիթ Պրինտ» հրատ., Եր., 2018, 232 էջ): Աշխատությունը ռուսերեն է՝ խմբագրված բազմամյա հմուտ և տաղանդավոր խմբագիր, նաև Թումանյանի երկերի թարգմանիչ Ալբերտ Նալբանդյանի […]

ՄԱՅՐԱՄՈՒՏԻՑ ԱՌԱՋ (նովել խաղաղ ավարտով) / Արա ՆԱԶԱՐԵԹՅԱՆ

Ցերեկվա հասանելիքն արած, վաղվանը՝ օրը բացվի բարին հետը, արեգակը թեքվել, մոլորակն իր սովոր պտույտով, ամենքինն իրեն, այդպես ահա, իրիկնամուտը պարտաճանաչ բերել, հասցրել էր մինչև պուրակամերձ մայրուղի: Հնդկացիական հանդերձանքով նվագածուն, անհայտ քամիներից քշված, իր ժողովրդի դարավոր խոհերն է փռել պուրակում ու կարծես արձան լինի, դեմքին մկան չի շարժվում… Չհիշվող ժամանակներից արևածաղիկ վաճառող կինը ձուլվել է մայթեզրին […]

Սերգեյ ԲՈՒԼԻՉԵՎ

Ռուս ժամանակակից բանաստեղծ՝ հայկական արմատներով: Շարքը ծաղկաքաղ է նրա՝ «Հայաստանը Սուրբ Հող է» բանաստեղծական ժողովածուից: *** Ի՜նչ գեղեցիկ ես դու քեզնով, դուդո՛ւկ, Ինչպե՜ս ես երգում՝ լցվելով հոգին, Չէ՞ որ դու վաղուց իմ ընկերն ես հին, Քո երազներին ես եմ ունկնդիր: Նրանց միջոցով ես վեր եմ նայում, Այնտեղ՝ այն հեռու-հեռավոր ծիրում, Ուր որ տունն է քո […]

«Էյ-հե՜յ» էլ կա, «հե՛յ-հե՜յ» էլ… / Սամվել ԽԱԼԱԹՅԱՆ

Տարիներ առաջ, Վանաձորի «Հորովել» ազգագրական երգի-պարի համույթում, Գրիգոր Հախինյանը բալետմայստեր Խաչիկ Մարգարյանի հետ բեմադրում էր իր հեղինակած «Ձորի» պարերգը: Երիտասարդ, սկսնակ գրողիս մաեստրոն առաջարկեց գրել երգի տեքստը: Գրեցի, տարա, հավանեց և քառատողի վերջում ավելացրեց՝ «Հե՛յ, հե՛յ-հե՛յ, հե՜յ»: «Ձորին» առաջին անգամ պետք է ներկայացվեր հանդիսավոր օրվա կապակցությամբ: Աջ ու ձախ հրավիրեցի իմ ընկերներին, ծանոթներին: Շա՜տ մեծ […]