Լույսի և հավերժության ճամփորդը / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

«Մարդը, արվեստագետը միշտ էլ առաքելություն ունի, ո՞րն է Ձեր առաքելությունը»,- երիտասարդ լրագրող Նազենի Ղարաբաղցյանի այս հարցը` ուղղված հայ անվանի արվեստագետներից մեկին, նրա հետ ունեցած հարցազրույցի ընթացքում, մի պահ ինձ կտրում է վերջինիս զուտ անհատական պատասխանն իմանալու հետաքրքրությունից և դառնում ավելի ընդհանրացված մի հարց, որը կարող է վերաբերել յուրաքանչյուրիս` սկսած նեղ մասնագետներից մինչև հանրահայտ ու նշանավոր […]

Մանվել ՄԻԿՈՅԱՆ

Տիրոջ հորդորաձայնը Ես ձեզ ականջներ եմ տվել, որ լսեք, թե ինչ են շշնջում իրար ծաղիկների կոկոնները բացվելուց առաջ, որ հնազանդվեք բարության ձայներին ու չփակեք ձեր հոգու դռները, երբ թափանցում է այն տիեզերական ու հեքիաթային երանգներով գունավորված, ոչ թե նմանություն փնտրեք ավանակի ականջների հետ` ճիպոտի շպպոցին սպասող: Ես ձեզ ռունգեր եմ տվել, որ զգաք բույրերը ծաղիկների` […]

Գրիշ ԴԱՎԹՅԱՆ / ԴԱՌՆԱԳԻՆ ԲԱՂՁԱՆՔ

Սուրբ հայրենիքի փրկության համար Հերոսներն իրենց կյանքը զոհեցին, Որպես սուրբ մատաղ, սրբազան նշխար, Որպես վեհագույն արարք թանկագին: Հերոսներ եղան, որ կյանք զոհելով Դեռ փրկված կյանքով Սուրբ հայրենական ջինջ նվիրումով Հաղթության փառքով դափնեվորվեցին: Տուն վերադարձան նվաճած փառքով Ու տեր կանգնեցին սուրբ հայրենիքին. Ազգն էլ նրանց օծեց պաշտոնով, Ինչպես վայել է հաղթած հերոսին: Բայց ինչ-որ մի ծին […]

Նորայր ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ / ՀԱԼԵՊ

Ձիերը, արագիլները, երգերը աննկատ հեռացան. գարունը չէր գալիս, պատերազմները չէին ավարտվում: Բոլոր երգերը դնդնոց էին դարձել դագաղագործի շուրթերին, ով քիթ սրբելու ժամանակ չուներ: Ո՞վ չէր երգի՝ ծաղկող բիզնեսի սև լույսերից գայթակղված: Հալե՜պ, ինչպե՜ս մոռանամ իմ ժամանակները և իմ նախահոր շվարած հայացքը քո գրկաբաց պատերին: Հիմա դու ես քայլում դեպի անորոշություն. հիմա ես եմ գրկաբաց, բայց […]

Սոնա ՎԱՆ

Զինադադար Արցախում Բախտս չի բերում ոչնչի մեջ (թեպետ հաջողակ եմ թվում կողքից) այդպես էլ չհաջողվեց ինձ երբևէ լինել ճիշտ տեղում ճիշտ ժամանակին միշտ պակասում է ինձ ինչ որ մի բան. ես շատ ջահել եմ աստված լինելու համար ու չափազանց ծեր` կռվելու համար պատերազմում դե ուրեմն – Տեր իմ տուր ինձ ատելություն անանձնական որ ճզմեմ միանգամից […]

ՆԱԽԻՋԵՎԱՆԻ ՄԱՍԻՆ ԵՐԲԵՔ ՉԵՆՔ ԼՌԵԼ. Օրագրային գրառումներ հեռավոր, ոչ շատ հեռավոր և այսօրվա Նախիջևանի մասին / Զորի ԲԱԼԱՅԱՆ

«1985 թ. ապրիլի 23-ին Մ. Գորբաչովը ԽՄԿԿ ԿԿ պլենումում հանդես եկավ ծավալուն զեկուցումով, որը շուտով ծնունդ տվեց չարաբաստիկ վերակառուցմանը: Սկզբում մենք այնքան էլ չհասկացանք, թե որն է երկար սպասված այդ վերակառուցման իմաստն ու էությունը՝ իր հրապարակայնությամբ, խոսքի ազատությամբ, ժողովրդավարացմամբ և ԽՍՀՄ-ի տակ դրված դանդաղ գործողության ռումբի այլ ատրիբուտներով: Համենայն դեպս, Ադրբեջանն այդ նույն ազատությունն անմիջապես […]

ՍԱԹԵՆԻԿ ՄԿՐՏՉՅԱՆ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է արձակագիր, թարգմանչուհի ՍԱԹԵՆԻԿ ՄԿՐՏՉՅԱՆԻՆ ծննդյան 70-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին Հոբելյանական տարեդարձները լավ առիթ են՝ մտովի կրկին թափանցելու սիրելի մարդու, գրչընկերոջ ներաշխարհը, կրկին հետադարձ հայացք նետելու նրա անցած ճանապարհին և, բնականաբար, իր գրչին արժանի՝ հոգուդ մի անկյունում միշտ ներկա, քո խոսքերն ուղղելու նրան: Սաթենիկ Մկրտչյան հրաշալի գրող- արձակագիրը նաև […]

Բաց երկխոսություն

Նոյեմբերի 4-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ «Գարուն» ամսագրի շնորհանդեսը: Բանաստեղծ, «Գարուն» ամսագրի նորանշանակ խմբագիր Աշոտ Գաբրիելյանը նշեց, որ թեև թվում է, թե տասը ամսվա բացակայությունն այնքան էլ մեծ չէ, բայց քանի որ «Գարունը» միակ հանդեսն է եղել, որ երբևէ իր պարբերականությունը չի խախտել, նույնիսկ 90-ականների «ցուրտ ու մութ» տարիներին նախանձախնդիր մարդկանց ջանքերով շարունակել է […]

Սփյուռքահայությունը` մեծ ուժ

Հոկտեմբերի 31-ին Գրողների միության Կլոր սրահում ՀԳՄ արձակի և հրապարակախոսության մասնաճյուղի հրավերով հավաքվել էին սիրիահայ հայրենադարձ մտավորականներ, գրողներ՝ քննարկելու սիրիահայ համայնքին առնչվող հրատապ հիմնահարցեր: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը ներկա սիրիահայերին առաջարկեց նկարագրել Սիրիայի և հատկապես հալեպահայության այսօրվա վիճակը և մտածել, թե ինչով կարելի է օգնել՝ այս դժվարին օրերը հաղթահարելու համար: ՀԳՄ քարտուղար Պետրոս Դեմիրճյանը, նշելով, […]

Երկրի, ազգի, պատմության ջիղն զգալու կարողություն

Նոյեմբերի 4-ին ՀԳՄ դահլիճում տեղի ունեցավ արձակագիր, հրապարակախոս Ալիս Հովհաննիսյանի ծննդյան 70-ամյակին նվիրված գրական հանդիսություն: Ինչպես խոստովանում է Ա. Հովհաննիսյանը` «…Նման բաները ոնց որ ծանր բեռ լինեն ինձ համար, բայց, մյուս կողմից, մտածում եմ՝ դերասանուհի կամ երգչուհի չեմ, որ բեմով ինձ ճանաչեն, հանգամանքների բերումով ես ու իմ գրչակիցներն ու մեր գործերը հայտնվել ենք մի ժամանակամիջոցում, […]

Գրականությանն աջակցելը աջակցություն է հայ ժողովրդին

Նոյեմբերի 4-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանի մամուլի ասուլիսը՝ նվիրված Ռուսաստանի հայերի միության և Համաշխարհային Հայկական Կոնգրեսի նախագահ Արա Աբրահամյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված «Անկախության 25-ամյակ» գրական մրցանակաբաշխության արդյունքների ամփոփմանը: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը նշեց, որ, ի տարբերություն նախորդ տարիների, այս տարի ընդլայնվել են մրցանակաբաշխության անվանակարգերը: Ներկայացվել է 51 աշխատանք` ծածկանուններով, արձակի, պոեզիայի, […]

Մենք և մենք… / Ով է իրական մտավորականը Ռուզան ԱՍԱՏՐՅԱՆ

1990 թ.-ից սկսած, գրեթե բոլոր հանրահավաքներում մտավորականության անունը հնչել է որպես առաջնորդի, ռահվիրայի, հասարակության և ազգի վստահելի հենարանի: Անհրաժեշտ է շեշտել, որ մինչև պատերազմի դադարը՝ 1994 թ., իրոք, բացառիկ ժամանակներ են համարվել նաև հայ մտավորականության զարթոնքի համար, զորօրինակ՝ հակառակ ներկայիս Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պրեզիդենտ Ռ. Մարտիրոսյանի խայտառակ հայտարարությանը, թե Հայաստանն ինչպիսի երկիր է… լեզուս չի […]

ԻՄԱՍՏԸ ՀԱՂԹԵԼՆ Է (Արա Նազարեթյանի պատերազմական պատմվածքները) / Վալերի ՓԻԼՈՅԱՆ

Այս վերջին պատերազմն իր ներկայով ու շարունակական հետևանքներով արդեն բազմիցս դարձել է գեղարվեստական պատկերման նյութ ու առարկա Ռ. Հովսեփյանի, Զ. Բալայանի, Լ. Խեչոյանի, Հ. Վարդումյանի, Հովհ. Երանյանի, Արա Նազարեթյանի, Լ. Ջավախյանի, Վ. Հակոբյանի, Կ. Գաբրիելյանի, այլոց ստեղծագործություններում: «Արցախյան պատերազմ» բառակապակցությունը թեև ճշմարիտ է, սակայն ճշգրիտ չէ, քանզի սա հայոց պատերազմն է, որտեղ չի անտեսվելու հայրենիքում […]

ԷԼԴԱ ԳՐԻՆ

Կյանքի 88-րդ տարում մահկանացուն կնքեց ճանաչված արձակագիր, հոգեբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, 1985 թ.-ից ՀԳՄ անդամ Էլդա Գրինը: Էլդա Գրինը ծնվել է 1928 թ. մարտի 10-ին, Թբիլիսիում: Ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը, այնուհետև` Մոսկվայի օտար լեզուների ասպիրանտուրան: 1955 թ.-ից հոգեբանություն է դասավանդել ԵՊՀ-ում: ՀՀ դատական փորձագետ-հոգեբանն էր: Էլդա Գրինի […]

Արագիլները վերադարձան / Ռուբեն ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Մի ժամանակ կարծում էի, թե արագիլներն են գարուն բերում: Կանգնում էի մեր բակում, ցեխոտ մատներով սուլում ու ողջունում էի նրանց գալուստը: Պապս ասում էր՝ գարունը ընկնում է երկնքից, Աստծու տվածն է: Հայրս ասում էր՝ տարին ունի չորս եղանակ՝ ամառ, աշուն, ձմեռ, գարուն: Մայրս ասում էր՝ էլի ցեխոտել ես շալվարդ, դու փնթի տղա ես: Իսկ ես […]

ՌՈՒԲԵՆ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Կյանքի 77-րդ տարում վախճանվեց անվանի արձակագիր, թարգմանիչ, կինոդրամատուրգ, 1968-ից ՀԳՄ անդամ Ռուբեն Հովսեփյանը: Ռուբեն Հովսեփյանը ծնվել է 1939 թ. մայիսի 5-ին, Երևանում: 1962-ին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետը: 1965-66 թթ. աշխատել է «Ավանգարդ» թերթում՝ որպես արվեստի և գրականության բաժնի վարիչ, 1970-74-ին` «Սովետական գրականություն» ամսագրում` արձակի բաժնի վարիչ: 1975 թ. ավարտել է Մոսկվայի կինոսցենարիստների […]

Սամվել ԿՈՍՅԱՆ / ԿՌԻԼՈՎՅԱՆ ԱՌԱԿԻ ՄՈՏԻՎՆԵՐՈՎ

Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրները, ըստ այդ միության մասին պայմանագրի, իրենց պետությունների տնտեսություններն ամրապնդելու, դրանց ներդաշնակ զարգացումն ու մերձեցումն ապահովելու փոխարեն, թվում է՝ առավելապես զբաղված են Կռիլովի հայտնի առակի բեմականացմամբ, երբ յուրաքանչյուրը փորձում է սայլն իր կողմը քաշել: Նման պարագայում խոսել ինտեգրացիոն գործընթացների, փոխշահավետ և իրավահավասար համագործակցության մասին, ժողովրդական լեզվով ասած, ընդամենը ջուր ծեծել է: […]

Ժամանակի նոր չափումներում

Օրերս Հովհ. Շարամբեյանի անվան ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնը հյուրընկալել էր Կարինե Ռաֆայելյանին: Առիթը նրա «Ժամանակի նոր չափումներում» պատմվածքների ժողովածուն էր, որի շնորհանդեսն այս հարկի ներքո հավաքել էր գրական աշխարհի և ընթերցողների պատկառելի բազմություն: Գրքի արժանիքները, դրանում քննվող խնդիրները տարաբնույթ վերլուծությունների նյութ էին դարձել օրվա բանախոսների համար: Շնորհանդեսի մեկնարկը տրվեց բանաստեղծ, Ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնի տնօրեն Հովիկ Հովեյանի […]

ՆՇՎԵՑ ՆՈՐԱՅՐ ԱԴԱԼՅԱՆԻ 80-ԱՄՅԱԿԸ

Հոկտեմբերի 25-ին, Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում տեղի ունեցավ հիշարժան երեկո` նվիրված անվանի գրող Նորայր Ադալյանի ծննդյան 80-ամյակին: Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Հակոբ Ղազանչյանի հետաքրքիր ու ինքնատիպ բեմադրությամբ ներկայացվեց գրողի «Հանճար» գերիրապաշտական պիեսը` հանդիսատեսին հուզելով արդիական սուր հարցադրումներով. ակնհայտ նորություն արդի հայ գրական-թատերական կյանքում: Այնուհետև ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Երվանդ Ղազանչյանը, […]

Առաջին տպարան. ոչնչացված պատմության շուրջ / Դիանա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Կրկին… Մենք չենք կարողանում լսել քաղաքի ձայնը: Քաղաքն ամենուր է. մեր մեջ, մեզանից դուրս… Լսում ենք աղմուկը, ձայնը՝ ոչ: Թվում է՝ մի օր կանգ ենք առնելու: Վաղուց արդեն ժամանակն է: Մենք քաղաքի ձայնը չենք սիրում, սիրում ենք աղմուկը՝ ձևացնելով, թե հոգնել ենք: Ժամանակ առ ժամանակ փախչում ենք քաղաքից: Փախչում ենք դեպի ձայնը բնության, դեպի լուռ […]