Կարինե ԽՈԴԻԿՅԱՆ

Ապրիլյան քառօրյա պատերազմը հերոսաբար զոհված մեր զինվորներն էին: Քառօրյա պատերազմը մեր զինվորների արյամբ ցողված ու կորցրած 800 հեկտար հողն էր, որը, շատ չանցած, պարզվեց, որ ընդամենը ամայի տարածք էր… Քառօրյա պատերազմը մեր հավաքական վստահության երկրաշարժն էր, երբ ինքներս մեզ համոզելով ստիպեցինք նայել դաժան իրականությանը, որ մեր զինվորները կռվել են 80-ականների զենքերով, իսկ որպես մղձավանջ մեզ […]

Ձոն խենթերին / Ալֆրեդ ԿՈԽ

Որքան ավելի երկար եմ ապրում, այնքան ավելի հստակ եմ տեսնում մարդկանց բաժանումը որոշակի խմբերի: Եվ որքան ավելի կարևոր ու պատասխանատու է նրանց կատարած աշխատանքը, այնքան ավելի ակնառու է այդ բաժանումը: Եթե ելնեմ սեփական փորձիցս, ապա առավել պարզորոշ այդ բաժանումը տեսնում էի, երբ աշխատում էի կառավարությունում: Այնտեղ աշխատող տղամարդիկ բաժանվում էին երկու խմբի` լուրջ այրերի ու […]

ԴԱՒԻԹ ԷՎԵՐԵԿԼԵԱՆ

Յուլիսի 17-ին Մոնրէալում մահացել է Սփիւռքի մարմրող մշակութային դէմքերից դերասան, դրամատուրգ, թատերագէտ, լիբանանահայ եւ կանադահայ թատրոնի նուիրեալներից Դաւիթ Էվերեկլեանը: Ծնուել է 1927-ի Մայիսի 1-ին Պէյրութում, 1942-ին աւարտել Հայ Կաթողիկէ Մեսրոպեան վարժարանը: 1943-1945 թթ. մասնակցութիւն է բերել Պէյրութի «Ռուբէն Մամուլեան» թատերախմբին, բեմադրել իր հեղինակած «Պատճառը ես էի» թատրերգութիւնը: Դրանից յետոյ հիմնել ու ղեկավարել է «Լիբանանահայ թատերախումբ»ը […]

1865 թվականը հայ թատրոնի պատմության մեջ / Բախտիար ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

Կան տարեթվեր, որոնք մեկ կամ մի քանի կարևորագույն իրադարձություններով հաստատուն տեղ են գրավում ժողովրդի, իսկ երբեմն էլ համաշխարհային հասարակայնության կյանքում: Մեր ժողովրդի մշակութային կյանքում նման տարեթիվ է 1865 թվականը: Այն իրավամբ կարելի է համարել Թատերական տարի: Հայ թատրոնի պատմության մեջ 1865 թվականը լի է առաջին անգամ տեղի ունեցած մի շարք կարևոր երևույթներով: Իրենց պատմական առանձնահատկություններով […]

«Ջավախքը»՝ գրված Երկնային լեզվով / Լուսինե ԹՈՓՈՒԶՅԱՆ

Ջավախքցի բանաստեղծ Օքրո Օքրոյանի գրած բազմաթիվ գրքերի մեջ առանձնանում է «Ջավախքը»: Բացառիկ սեր է տածում պոետն առ իր ծննդավայրը՝ Ջավախք պատմական երկրաշխարհը նկարագրում է ուրույն գույներով ու պատկերներով, այնպիսի ապրումներով, որ Ջավախքում ծնվածներս ընթերցելով Օքրոյանի տողերը, պահից անէանալով, ճախրում ենք «այն ափեր», կուլ գնում ու գերի դառնում կարոտախտի բերկրանքին. Ջավա՜խք, դու քարե սուր ես, մասունք,//Դու […]

Նորաբանությունները Մանվել Միկոյանի ստեղծագործություններում / Հովհաննես ՍԱՐԴԱՐՅԱՆ

…բառերն արդեն հեռանում են իրենց իմաստներից և կարող են հոգնել, ուժասպառ լինել, խռովել ու անհետանալ ընդմիշտ և չայցելել, երբ շատ անհրաժեշտ լինեն…1 Եվ որպեսզի «բառերը չհեռանան իրենց իմաստներից, չհոգնեն, ուժասպառ չլինեն, չխռովեն ու ընդմիշտ չանհետանան»՝ բառի հետ գործ ունեցող ամեն ոք, հատկապես ստեղծագործողները, պետք է, որ «բառերի լվացարար լինեն»: Եվ ահա, իր իսկ «զգուշացմանը» ականջալուր, […]

Վեհանոյշ ԹԵՔԵԱՆ

ՄՈՒՇԵՂ ԳԱԼՇՈՅԵԱՆԻՆ Ուրուատեսիլ պիտի ըլլար անտառներուն մթնակոխ Պարանոցէն վեր՝ մինչեւ ծառերը ծեր զարթնէին, Մարմանդ կրակը արդէն՝ խօլ ցնծուհի ցատկռտէր: Գոմերուն մէջ Սասունի՝ մատակները անհամար Պիտի երկունք կերտէին: Լաւաշը տաք հացի պէս Պիտի հանգչէր ափերուն շինականին, որ այդտեղ Թաւ պեխերը ոլորած՝ հրացանին հնամաշ Եղնիկի եւ երինջի պատմութիւնը կը պատմէր Ոսկի գլուխը դրած ցրտամրմուռ դարպասին: Պիտի Սասունը […]

ՀՂԻ ՏԱՆԿԸ / Գոհար ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ

…Սկզբում ազդրերին նայեցի: Ընկալեցի էությունը` քնքուշ էր: Կան գերեր, որ շատ ճկուն են, նրբանկատ, նրբազգաց, փխրո՜ւն: Հաստն ու բարակը ի՞նչ կապ ունի… Կարևոր չեն, ինչ խոսք, մարդու չափսը, քաշը, հասակը, հաստն ու բարակը: Բայց է՞ս դեպքում… Շա՛տ, շա՛տ, շա՛տ կարևոր էր: Կարևոր էր նաև տեսնելը, թե ինչպես էր չաղլիկ, երեսունամյա աղջիկը սահունորեն մուտք գործում «Գազել»: […]

ՀԱՐՑՄՈՒՆՔ Հրաչյա Սարուխանին / Հրաչյա ԹԱՄՐԱԶՅԱՆ

Ա. Իրականության ու երազների Զուգաշխարհներում կյանքն է թափառում, Արշալույսի հետ ափին հասնելիս Պանդուխտ արյունն է ասես խաղաղվում: Դու ծարավում ես, երբ երազներում Զտվում է պղտոր հորձանքը կյանքի, Ու ամեն անգամ սահմանն անցնելով Դու ազատվում ես ահեղ փորձանքից – Ու երազներդ հառած անհունին՝ Ընթերցում ես այն՝ իբրև բնագիր. Գոյությունն, ավաղ, ապացույց չունի, Կյանքը նման է այլաբնակի: […]

Ի ԼՐԱՑՈՒՄՆ

«ԳԹ» 2016 թ. հուլիսի 22-ի «ՀԳՄ անդամ ժամանակակից գրողների ստեղծագործությունները օտար լեզուներով» հրապարակման Անթոլոգիաներ և պարբերականներ գ MOVIMIENTO POETAS DEL MUNDO, միջազգային կայք, 2013, Գագիկ Դավթյանի բանաստեղծությունները՝ ռուսերեն – անգլերեն – ֆրանսերեն: գ «КНИЖЕВНЕ НОВИНЕ» («Գրական նորույթներ») պարբերական, Սերբիա, 2013, Գագիկ Դավթյանի բանաստեղծությունները՝ սերբերեն: գ «POEZIA» հանդես, Ռումինիա, 2013, Հովհաննես Գրիգորյանի, Լևոն Անանյանի, Հենրիկ Էդոյանի, […]

ՀՈՒԼԻՍՅԱՆ ՕՐԵՐԻ ՔՐՈՆԻԿՈՆ / Սամվել Կոսյան

2016 թ. հուլիսի ճշգրիտ բնութագրումը պայմանավորված է ոչ միայն ջերմային սանդղակի բարձր ցուցանիշներով, այլև բնության աննախադեպ անոմալիաներով և որ էական է, մի շարք երկրներում տեղի ունեցած և ունեցող ոչ շարքային իրադարձություններով: Եթե Իրաքում ու Աֆղանստանում պայթյուններն ու ահաբեկչությունները այդ երկրների իրականության այցետոմսն են, ապա ֆրանսիական Նիս քաղաքի Անգլիական լողափում թունիսական ծագմամբ ֆրանսիացի Մուհամեդ Բուլելի իրականացրած […]

ՄՇԱԿՈՒԹԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՐԺԵՔԱՎՈՐ ՆԵՐԴՐՈՒՄ / Գառնիկ ՇԱԽԿՅԱՆ

Հարյուրամյակներ շարունակ հայ ժողովուրդը զուրկ է եղել պետականությունից: Հեռու և մոտիկ ռազմատենչ հարևանների ագրեսիվ նկրտումներին կուլ չգնալու և ազգային նկարագիրը պահպանելու գործում նրան մեծապես ապավինել է հայրենի մշակույթը: Այն եղել է ոչ միայն հոգևոր արժեք, այլև աղբյուր ինքնության պահպանման, ինքնաճանաչման ու ինքնահաստատման: Երբ և որտեղ էլ ապրել է հայը, ներկայացել է որպես մշակութային բարձր արժեքների […]

ԹՈՒՐՔԵՐՆ ԵՆ ՄԵՂԱՎՈՐ / Մանվել ՄԻԿՈՅԱՆ

Հայաստանի ընդերքը թալանում և երկիրն անապատացնում, հումք մատակարարող աֆրիկյան պետություն են դարձնում թուրքերը: Հայաստանում կոռուպցիայով են զբաղվում, կաշառքով անգրագետներին, մտավոր հետամնացներին պաշտոններ են բաժանում թուրքերը: Հայաստանում ազգի հերոսներին, հայրենիքի համար զոհվածների ընտանիքներին թշվառության մեջ են պահում թուրքերը: Վերջիններս նույնիսկ բանտարկում և հալածում են ազգի հերոսներին: ՀՀ Ազգային ժողովի ընտրություններում կուսակցությունների համամասնական ցուցակում կաշառքով ոչ տառաճանաչ […]

ՀՐԱՎԱՌՈՒԹՅՈՒՆ. ԻՆՉՈ՞Ւ, ԻՆՉՊԵ՞Ս

  Օրերս Երևանի համայնքներից մեկում (այո՛, տասներկուսից՝ մեկում) ականատեսն ու ականջալուրը եղա մի չտեսնված-չլսված հրավառության: Ի՞նչն այդպես ինձ զարմացրեց (ներեցեք՝ զայրացրեց պետք է ասեի). հրավառության մասշտաբները (այլ բնորոշում չես կարող տալ…): Երբ դեռ առաջին, երկրորդ, երրորդ համազարկերն էին երկնքում սփռվում-լուսավառվում, մտքիս մեջ ակամա սկսեցի զարկերը հաշվել՝ հուսալով, որ, ի վերջո, դրանք կավարտվեն: Զարմանքս ու զայրույթս […]

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՀՀ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂ ՄՐՑԱՆԱԿԱԲԱՇԽՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

ՀԱՏՈՒԿ ՄՐՑԱՆԱԿ Վարդան Ավետիսյան, բանաստեղծ, ազատամարտիկ, «Լույսի օրհնություն» գրքում Արցախյան ազատամարտին նվիրված բանաստեղծական շարքի համար: ԱՐՁԱԿ 1-ին մրցանակ – Հրաչ Բեգլարյան, «Լոխ լավ ա…» պատմվածքի համար: 2-րդ մրցանակ – Ժաննա Հակոբյան, «Չսպիացող հոգիների ցավը» գրքի համար: 3-րդ մրցանակ – Հակոբ Հարություն, «Ծանրոց» պատմվածքի համար: ՊՈԵԶԻԱ 2-րդ մրցանակ – Կարինե Աշուղյան, «Արծիվներին» բանաստեղծական շարքի համար: Ղուկաս […]

Վարդան Պետրոսյանի բանաստեղծական «Խոստովանությունը» / Սարգիս ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

Շատերի համար էր անսպասելի Վ. Պետրոսյանի բանաստեղծությունների այս գրքույկը: Անսպասելի, որովհետև հեղինակին շատերը ճանաչում են իբրև գիտնական: Մյուս կողմից՝ գիրքն ընթերցողին է հասնում բավականին ուշ, երբ բանաստեղծը բոլորել է հիսնամյակը: Սակայն կարևորն այն է, որ ընթերցողի դատին է հանձնվում մի շատ հետաքրքիր գրքույկ: Լինելով փոքրածավալ, սակայն, այն մեծ ասելիք ունի: Ամենից առաջ Վարդանին ճանաչող ամեն […]

ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆ ՆԵՐԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆ / Նորայր ԱԴԱԼՅԱՆ

2015 թվականին Ստեփանակերտում լույս է տեսել մեր ավագագույն գրողներից մեկի` Սոկրատ Խանյանի «Արցախի սիրտը» ընտրանի ժողովածուն, որտեղ ներկայացված են նրա շուրջ կեսդարյա գրական ճանապարհի երկերը` բանաստեղծություններ, պոեմներ, քառյակներ, բալլադներ, լեգենդներ, որոնց բովանդակությունն ու գեղարվեստական արժանիքները հեղինակի անունը վաղուց սիրելի են դարձրել շատերիս: Խանյանը դեմք է իր գրական տեսակի շրջանակում` մշտապես հարազատ դասական պոեզիայի սահմանադրության որոշ […]

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅԱՆ ՏԻԵԶԵՐԱԿԱՆ ՏԱՐԱԾՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ / Սերգեյ ՎԱՐՈՍՅԱՆ

Լույս է տեսել Անդրանիկ Կարապետյանի «Այստեղ` երկրից հեռու» խորագրով բանաստեղծությունների ժողովածուն, որը տարբեր տարիներին լույս տեսած գրքերի լավագույն բանաստեղծությունների ընտրանի է: Երկրից հեռու, ասել է թե՝ վերերկրային, տիեզերական տարածության միջօրեականներում է նրա բանաստեղծական ներշնչանքի աղբյուրը, ինչն իր տարբեր դրսևորումներն է գտել գրքում: Հենց առաջին բանաստեղծությունից Անդրանիկ Կարապետյանը խոստանում է ազնիվ ու բաց լինել ընթերցողների առջև, […]

Հենրիկ Էդոյան. «Շարժում դեպի հավասարակշռություն» / Հակոբ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Հենրիկ Էդոյանի «Շարժում դեպի հավասարակշռություն» գիրքը մարդու հոգևոր-մտածողական տիրույթում համընդգրկուն ուսումնաքննության արգասիք է, որի առանցքը բառի (Բան) սահմանն է, և նրանից այս ու այն կողմ մարդու հայտնվելը իրավիճակներ են՝ հարաբերական սկիզբ ու վերջ պայմանավորող: Սահմանի այս կողմում մարդը բառի հետ դառնում է խոսք: Ի սկզբանե էր Բանը, որը ենթադրում է մեկնակետ, և, անտարակույս, ինչ-որ բանի […]

Դավիթ Հովհաննես / ՀԱՎԵՐԺԱԿԱՆ ՀԱՅԸ

Ահա ե՛ս եմ, Հավերժական Հայը, կանգնած Եղեռնի ու Երկրաշարժի մեջտեղում, արնամած աչքերս հառած Մասիս սարին, Եվ ինձ խփում են – տարերքը տակից, Աստված վերևից, թշնամին դեմից, բարեկամը մեջքից, Արևմուտքը աջից, Արևելքը ձախից, Բայց ես չեմ վերջանում, Ես տեսնում եմ արդեն Ահեղ Դատաստանի օրը, Բայց ես Հայաստանն եմ, և ինձ սպանել հնարավոր չէ, որովհետև ես ամեն […]