Ով իր ներսում ձի ունի, թագավոր է դառնալու / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Յուրաքանչյուրն այս կյանքում ապրում է իրեն բաժին հասած դժվարությունը: Սակայն դժվարությունը դյուրին ու տանելի է լինում, երբ մարդը կարողանում է նրա վերաբերյալ գեղեցիկ համեմատություններ անել, մտնել իրար հետ համեմատվելիք նյութերի ու երևույթների խորքերը, ներդաշնակության եզրեր փնտրել, որքան էլ դրանք աններդաշնակ են թվում առաջին պահից: Դժվարությունը դյուրին ու տանելի է լինում, երբ հայրենիքը նրա դրոշի գույներն […]

ՍԵՐԲ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՆԵՐԸ ՄԵԿ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅԱՄԲ

ՌԻՍՏՈ ՎԱՍԻԼԵՎՍԿԻ ՄՈՄԱՎԱՌՈՒԹՅՈՒՆ Հավատով ու լուռ Տաճար է մտնում ժողովուրդը հեգ, Փորձում քայլերով չընդհատել հանկարծ Պահը սրբալույս… Ու խոնարհվում է սրբերին բազում, Մոմակալներին մոտենում սիրով, Որ մոմեր վառի Ողջերի համար Ու մեռածների: Մեղմօրոր ձայնով, շշուկով ծածուկ Հիշատակվում են անուննե՜ր լուսե, Եվ հուրհրացող մոմերի լույսից Լուսավորվում է ճամփան մեզ ծանոթ Երկրային կյանքի, Նաև Երկնային: Սեփական հրից […]

Նորայր ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

*** Գարնանը ասաց՝ թո՛ւյլ տուր ամուսնանամ ծառի հետ. ասացին՝ աղանդավոր է: Ամռանը ասաց՝ թո՛ւյլ տուր ամուսնանամ արևի հետ. ասացին՝ հեթանոս է: Աշնանը ասաց՝ թո՛ւյլ տուր ամուսնանամ անձրևի հետ. ասացին՝ սենտիմենտալ է: Ձմռանը ասաց՝ թո՛ւյլ տուր իմ հագուստով տաքացնեմ ծառերը, արևը, անձրևը. ասացին՝ պոետ է՝ հոգեվարքի մեջ: ԳՈՒՑԵ Չորուցամաք աշնան քամի, չորուցամաք ամռան ավարտ, այն սատանան […]

ՅՈՒՐԱՔԱՆՉՅՈՒՐԻՆ՝ ԻՐ ՀԵՔԻԱԹԸ / Սամվել ԿՈՍՅԱՆ

– Վերջին շրջանում հեքիաթին քչերն են անդրադառնում: Արդյո՞ք հասարակության համար հեքիաթն այլևս կորցրել է իր երբեմնի նշանակությունը: – Թեև զարգացած տեխնոլո­գիաների դարաշրջանում մարդկության, մասնավորապես երեխաների միջավայրում շատ բաների հետ նաև հեքիաթներն են փոխարինվել համակարգչային խաղերով, հեռախոսներով և համացանցով, սակայն անառարկելի է, որ հեքիաթն ու հեքիաթայինը շարունակվելու են այնքան, որքան մեր մոլորակի վրա կարող է կյանքը […]

8-ՐԴ ԿՆԻՔ ԿԱՄ ԱՅՑ ՄԻՆՈՏԱՎՐՈՍԻՆ / Խաչիկ ՉԱԼԻԿՅԱՆ

Քառասուն օր էր, ինչ երկինքը հղի էր ամպրոպով ու հայհոյախառն սպառնում էր ահեղ դատաստանով: Արյունահեղ բախումից հենց այդքան էր անցել, սակայն մայթերով դեռևս հոսող արյան շիթերը որոշակի անհարմարություն էին պատճառում, մանավանդ, երբ կոշիկիդ ներբանները մաշված են: Հանրապետության հրապարակը լի էր սպառազեն զինվորներով, գազոնների մեջ քողարկած զրահատեխնիկայով, դիպուկահարներով: Սգո շղարշով ծածկված Կառավարության շենքը մի քանի քայլ […]

Քայլել արդարության ու լույսի ճանապարհով

Հունիսի 8-ին «Առնո Բաբաջանյան» համերգասրահում տեղի ունեցավ բանաստեղծուհի, արձակագիր, հրապարակախոս Ռուզան Ասատրյանի ծննդյան 70-ամյակին նվիրված հանդիսություն: Աելիտա Դոլուխանյանը, Ռուզան Ասատրյանին նմանեցնելով «Սասնա ծռեր» էպոսի Ծովինարին՝ նրբագեղ ու արիասիրտ համարեց թե՛ նրան, թե՛ նրա պոեզիան: Գնահատելով նրան թե՛ որպես բանաստեղծի, թե՛ քաղաքացու՝ Ա. Դոլուխանյանը հիշեց «Զատիկ» մանկատուն կատարած իրենց այցելության մասին, որտեղ Ռ. Ասա­տրյանը պահանջում էր […]

Չափանիշ ու սերունդ ձևավորող ներկայություն

Հունիսի 7-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում առաջին անգամ անցկացվեց գրող, թարգմանիչ Ռուբեն Հովսեփյանի անվան մրցանակաբաշխությունը: Գրական մրցանակը հանձնվեց նրա ուսանողուհի, երիտասարդ գրող Արմինե Բոյաջյանին՝ «Նկարում եմ նապաստակ (location-ծառի տակ)» պատմվածքի համար: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, փաստելով, որ մրցանակաբաշխու­թյունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու ժամանակակից ստեղծագործողներին, նշեց, որ այդ շարքը համալրվել է Ռ. Հովսեփյանի անվան մրցանակաբաշխությամբ: Նրա հավաստմամբ՝ […]

Քաջերն են գնում գնդակին ընդառաջ

Հունիսի 5-ին ՀԳՄ Կլոր սրահում տեղի ունեցավ հիշատակի ցերեկույթ՝ նվիրված հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրող, լրագրող, Արցախյան պատերազմի մասնակից Սամվել Շահմուրադյանին: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, հիշելով, որ «Литературная Армения» ամսագրի խմբագրություն ընդունվելիս Սամվել Շահմուրադյանը շատ երիտասարդ էր և գրական շրջանակներում անծանոթ անուն, նկատեց. «Մեկ-երկու տարում իր թարգմանությունները, գրական կյանքին մասնակցությունն ու լուրջ, կարևոր հարցերում խորամուխ լինելը ապացուցեցին, […]

ԱՄՈՒՐ ՍԱՐԻ, ԱՄՈՒՐ ՀՈՂԻ ԵՎ ԱՄՈՒՐ ԵՐԿՐԻ ՊԱՀԱՆՋՈՎ / ՆԱՆԵ

Ու եղավ այնպես, որ հողն այլևս չէր պահում Դավթի որդուն, քաջին Սասնա աշխարհի. Քանի աշխարք չար է, Հողն էլ ղալբցեր է, Մեջ աշխարքին ես չեմ մնա… Եվ գնաց ու փակվեց Փոքր Մհերը Ագռավաքարում՝ մեր և իր հայացքների ու մտքերի առաջ թողնելով ժայռակոփ փակ դուռը: Բայց նրա պատգամին հավատարիմ չեղանք և «ցորեն քանց մասուր մի ու […]

ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՌԱՍՊԵԼԻ ԽԱՉՄԵՐՈՒԿՈՒՄ / Վալերի ՓԻԼՈՅԱՆ

Քննադատի՝ գրախոսի պահվածքն ավելի հաճախ սուբյեկտիվ սկիզբ է նախանշում, որ միտում ունի օբյեկտիվության: Գրական ընթացքից հատընտրելով կոնկրետը՝ ցանկանում ես օրինաչափությունը տեսանելի դարձնել առաջին հերթին քեզ համար: Այդ ընթացքի մեջ կա մյուս կողմի՝ գրողի խնդրառությունը: «…անհամությունը հենց այն էր, որ բացարձակապես չգիտեի, թե ինչի մասին պետք է լինի այս երկրորդ վեպը: Ի՞նչ հայտնել մարդկությանը: Ցավն էլ […]

Հայկազ ԽՆԿՈՅԱՆ

Լռություն Կխոսի մի օր լռությունն իմ մեջ, Եվ կարձագանքեն աստղերը շաղոտ, Չեմ զգա ցավի շշունջներն էլ ես, Ոչ էլ հողմերի ընդվզումը հորդ: Երբ աստվածային` թափանցիկ ու խոր, Անէությունը վրաս ծավալվի, Ի՜նչ եզերքներից հառնած հեռավոր, Տերը դառնամ ես Հուշի ու Ցավի: Ուր իմ մեղքերը Նա պիտի ների, Եվ իմ վշտերը պիտի փարատվեն Այնտեղ, ուր հոսքն է […]

ՍՊԱՐՏԱԿ ԱԶԱՏՅԱՆԻ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ / Նարինե ԿՌՈՅԱՆ

Սպարտակ Ազատյանը արդեն երեսուն տարի աշխատում էր արհեստագործական ուսումնարանում և դպրոցի ութերորդ-իններորդ դասարանը մի կերպ ավարտած երեխաներին, որոնք հիմնականում տղաներ էին, կահույք պատրաստել-հավաքել էր սովորեցնում: Երեսուն տարի առաջ, երբ տակավին երեսուն տարեկան էր, ուրախ էր այս աշխատանքը գտնելու համար. «Ինչքան չլինի՝ պետական հիմնարկ է»: Բացի այդ, աշխատանքը հնարավորություն էր տալիս օրվա երկրորդ կեսն ազատ լինել […]

Երիտասարդ գրողների 16-րդ համաժողով. Ծաղկաձոր – 2018

Մայիսի 31-ին Գրողների միության Ծաղկաձորի ստեղծագործական տանը մեկնարկեց Երիտասարդ գրողների 16-րդ համաժողովը, որին մասնակցում էին երիտասարդ ստեղծագործողներ Երևանից, Հայաստանի տարբեր մարզերից և Արցախից: ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը, ողջունելով և ներկայացնելով մասնակիցներին, նշեց, որ համաժողովի ընթացքում՝ մայիսի 31-ից հունիսի 2-ը, կլինեն քննարկումներ մի շարք թեմաների շուրջ, գրական ընթերցումներ, նոր լույս տեսած գրքերի շնորհանդեսներ, գրական մամուլի խմբագիրների […]

ԳՈՂԸ ՏՆԻՑ՝ ԵԶԸ ԵՐԴԻԿԻՑ / Ալիս ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

ԳԻՇԵՐԱԹՌՉՈՒՆԸ Ուղիղ ժամը 5.30-ից հյուրանոցը շրջապատող ծառերի մեջ նա երգեց, դայլայլեց, հրճվեց, սրտանց պատմեց իր սերը, հուզումները… մոտ կես ժամ: Դա իր երգելու ժամն էր… Դեռ մութ էր, բայց արդեն գիտեր, ավետում էր գալիք լույսը… Երգեց իր ասելիքը, լռեց: Հերթով, առանց միմյանց խանգարելու, երբեմն նաև երգչախումբ կազմելով թռան, եկան մյուս թռչունները, երգեցին իրենց ասելիքը, գնացին […]

ԶՐՈՒՅՑ ԳՐԱԿԱՆԱԳԵՏ ՍՈԿՐԱՏ ԽԱՆՅԱՆԻ ՀԵՏ / ԲԱԿՈՒՐ

Նամակով գրախոսություն հրապարակելը մոռացության մատնված ժանր է, որը «Գրական թերթի» «Բաց նամակ արձակագիր, հրապարակախոս Բակուր Կարապետյանին» հոդվածով փորձում է վերակենդանացնել Արցախի պետական համալսարանի պրոֆեսոր, բանաստեղծ Սոկրատ Խանյանը: Եթե պարզապես վերլուծական գրախոսություն գրած լիներ վերջերս լույս տեսած «Վաչական Բարեպաշտ թագավոր» պատմավեպի մասին, պարտադրված չէի լինի իմ հասցեին այդքան գովեստի խոսքերից, դրվատանքից հետո պատասխան գրել, սակայն պարտավոր […]

ԿԱՄԻԼԱ

ԽԱՂԱՂՈՒԹԻՒՆ՝ ԱՐԵԱՆ ԵՐԳԵՐՈՎ ՏՂԵՐՔԻՆ Ա. Նրանք հեռանում են, Իսկ մենք դեռ ապրում ենք, Քերթուած օրերի Առաւօտներում: Հողը պնդանում է, Նստուածքը մե՛ր մէջ է, Խօսքերը անտուն են Անբառ յոյզերում: Ականապատ կեանքի Արնաքամ երկինքն է Մաշկաթափ հեւքով Անվերջ զառանցում: Լոյսն ու խաւարն է, Ընդհատուած սէրն է, Ժայռակուռ ցաւն է Հոգու խորանում: Կրծքիդ խոռոչում Անլեզու կեանքն է Թոքերիդ […]

Նա մեռավ և Աստծուն իր հետ չվերցրեց / Լևոն ՇԱՀՆՈՒՐ

(պատմվածք-էսսե) Սուտ է, թե կույրը չի տեսնում. նա կոպերին նայող հայացք ունի: Վեցերորդ օրը Աստված ավարտեց իր արարման գործերը, յոթերորդում հանգիստ առավ՝ օրհնեց այս օրը և սուրբ անվանեց, բայց ութերորդ օրից նա կորցրեց իր հանգիստը, քանի որ… Ինձ թվում է՝ Ադամն ու Եվան Աստծո երազում էին սեր անում՝ վախենալով Նրան չարթնացնել իրենց գալարումներով կամ քարանձավային […]

Եղիշե Չարենցի «Մահվան տեսիլ» պոեմը / Նորայր ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Ցեղասպանության թեման Ե. Չարենցի ստեղծագործության մեջ առանցքային է, որի ամենածավալուն երկը «Գիրք ճանապարհի» ժողովածուի «Մահվան տեսիլ» պոեմն է, որը թելադրված է այդ գրքում միասնություն կազմող ազգային գոյաբանական՝ հեղինակի ապրած ժամանակաշրջանի հրատապ խնդիրներով: Հանճարը կանխազգաց նոր դժվարություններ ազգային մաքառումների ճանապարհին: Ըստ «Գիրք ճանապարհի»-ի «Պատմության քառուղիներով» պոեմի` «Ապագայի դրախտը անարատ» մտնելու համար հայ ժողովրդին մնում է հաստակող […]

ՎԱՐԴԱՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է բանաստեղծ, հրապարակախոս, դրամատուրգ ՎԱՐԴԱՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻՆ ծննդյան 70-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին ՄԵՐ ԱԶԳԱՅԻՆ ԳՈՅԱՄԱՐՏԻ ԲՈԼՈՐ ԽԱՉՄԵՐՈՒԿՆԵՐՈՒՄ Մեր նորագույն պատմությունն ու արցախյան համազգային շարժումը դժվար է պատկերացնել առանց Վարդան Հակոբյանի: Դժվար է պատկերացնել և մեր պոեզիան առանց մարտնչող պոետ Վարդան Հակոբյանի: Այնպես են դասավորվել իմ ճակատագիրն ու կյանքը, որ մշտապես եղել […]

Ի՞ՆՉ ԱՐԺԵՔ ՈՒՆԵՆ ԱՐԺԵՔՆԵՐԸ / ՆԱՆԵ

– Որո՞նք են այն չափանիշները, որոնցով հնարավոր է գնահատել արդի մշակույթի և հոգևոր դաշտի բացթողումներն ու ձեռքբերումները: – Կյանքը ամեն բանից առաջ պատասխանատվություն է, և ամեն ոք հարկ է, որ հասկանա՝ որն է իր առաքելությունը, իր անելիքը, ո՞րը՝ Երկիր մոլորակի ափերին իր կարճատև ներկայության իմաստը: Օրենսդրական ձևակերպումները, հասարակության՝ երբեմն չափազանց խիստ թվացող չգրված, սակայն գրվածներից […]