Ճակատագիր «Կենդանակերպ»-ի մի պտղունցի մեջ / Կարինե ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

Սարսուռների, բազմահազար սարսուռների վազքն այլևս անհնարին է սանձել և նույն անզուսպ պոռթկմանը տրվելով՝ դեռ ընթերցելը չավարտած, ձեռքս ակամա մեկնում եմ գրչին… Սաթենիկ Մկրտչյանի այս գործի դեռևս առաջին գրքին առիթ եմ ունեցել անդրադառնալու, ևս մեկ անգամ հնչեցնում եմ խոսքս՝ անկախ ժամանակից, քանզի իրականում այս գործի համար չկան ժամանակային չափումներ. ներկան, անցյալը, ապագան, բոլոր երեք չափումներն այստեղ […]

ՄԵԿԴԱՐՅԱ ԿՅԱՆՔ – ՄԵԿԴԱՐՅԱ ՍԵՐ ՈՒ ՆՎԻՐՈՒՄ / Սուսաննա ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Մոտենում է մեր գրականության վիթխարի հսկայի, մեծերից ամենամեծի՝ Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակը: Համազգային տոնին ընդառաջ արդեն լույս են տեսնում գիտական ու գրական հրապարակումներ: Ընթերցողի սեղանին դրվեց բանաստեղծի թոռնուհու՝ Իրմա Սաֆրազբեկյան-Թումանյանի «Օլգա Թումանյան» մենագրությունը («Էդիթ Պրինտ» հրատ., Եր., 2018, 232 էջ): Աշխատությունը ռուսերեն է՝ խմբագրված բազմամյա հմուտ և տաղանդավոր խմբագիր, նաև Թումանյանի երկերի թարգմանիչ Ալբերտ Նալբանդյանի […]

ՄԱՅՐԱՄՈՒՏԻՑ ԱՌԱՋ (նովել խաղաղ ավարտով) / Արա ՆԱԶԱՐԵԹՅԱՆ

Ցերեկվա հասանելիքն արած, վաղվանը՝ օրը բացվի բարին հետը, արեգակը թեքվել, մոլորակն իր սովոր պտույտով, ամենքինն իրեն, այդպես ահա, իրիկնամուտը պարտաճանաչ բերել, հասցրել էր մինչև պուրակամերձ մայրուղի: Հնդկացիական հանդերձանքով նվագածուն, անհայտ քամիներից քշված, իր ժողովրդի դարավոր խոհերն է փռել պուրակում ու կարծես արձան լինի, դեմքին մկան չի շարժվում… Չհիշվող ժամանակներից արևածաղիկ վաճառող կինը ձուլվել է մայթեզրին […]

Սերգեյ ԲՈՒԼԻՉԵՎ

Ռուս ժամանակակից բանաստեղծ՝ հայկական արմատներով: Շարքը ծաղկաքաղ է նրա՝ «Հայաստանը Սուրբ Հող է» բանաստեղծական ժողովածուից: *** Ի՜նչ գեղեցիկ ես դու քեզնով, դուդո՛ւկ, Ինչպե՜ս ես երգում՝ լցվելով հոգին, Չէ՞ որ դու վաղուց իմ ընկերն ես հին, Քո երազներին ես եմ ունկնդիր: Նրանց միջոցով ես վեր եմ նայում, Այնտեղ՝ այն հեռու-հեռավոր ծիրում, Ուր որ տունն է քո […]

«Էյ-հե՜յ» էլ կա, «հե՛յ-հե՜յ» էլ… / Սամվել ԽԱԼԱԹՅԱՆ

Տարիներ առաջ, Վանաձորի «Հորովել» ազգագրական երգի-պարի համույթում, Գրիգոր Հախինյանը բալետմայստեր Խաչիկ Մարգարյանի հետ բեմադրում էր իր հեղինակած «Ձորի» պարերգը: Երիտասարդ, սկսնակ գրողիս մաեստրոն առաջարկեց գրել երգի տեքստը: Գրեցի, տարա, հավանեց և քառատողի վերջում ավելացրեց՝ «Հե՛յ, հե՛յ-հե՛յ, հե՜յ»: «Ձորին» առաջին անգամ պետք է ներկայացվեր հանդիսավոր օրվա կապակցությամբ: Աջ ու ձախ հրավիրեցի իմ ընկերներին, ծանոթներին: Շա՜տ մեծ […]

ԱՊԱԶԳԱՅԻՆ Է ԳԻՐՔԸ ԴՈՒՐՍ ՄՂԵԼ ՊԵՏԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ / Արմեն Ավանեսյան

– Որո՞նք են արդի հրատարակչական ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները: – Հայաստանի անկախացումից հետո ինչպես մի շարք ոլորտներ, այնպես էլ հրատարակչական ոլորտը, կարելի է ասել, կաթվածահար եղավ: Այնուհանդերձ, 2000 թվականից հետո որոշակի ակտիվություն առաջացավ, որը հատկապես պայմանավորված էր պետական քաղաքականությամբ: Կարելի է ասել, որ այսօրվա առկա գրահրատարակչական դաշտի բազմազանությունը ձևավորվել է վերջին 15 տարիներին կատարված աշխատանքների […]

ԵՐԵՎԱՆԻ ԾԱՅՐԱՄԱՍԵՐԻՑ ՄԵԿՈՒՄ / ՆԱՆԵ

Մհեր Ենոքյանի մասին այս նյութը գրվել է 2012-ի դեկտեմբերին: Սակայն չի հրապարակվել: Միայն հիշում եմ, որ այդ օրերին այնպիսի անօրինականություններ սկսեցին արդեն եղածների վրա մեկը մյուսի հետևից իրար բարդվելով թափ առնել, միտքս զբաղեցնել ու նյութեր դառնալ, որ կարծես մոռացա անգամ Մհերի մասին գրվածի գրեթե պատրաստ լինելը: Հետաձգում էի` մինչև ազատ ժամանակ կունենամ այն փաստերով լրացնելու […]

ՍՐԲԱԶԱՆ ՄՏԱՀՈԳՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐԻՆ / Սուրեն ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ

Իմ կենսագրությունը, գրական անցած երկար ճանապարհը հարուստ, խոսուն, նշանակալից է վերելքներով ու վայրէջքներով, հրաշքներով ու թախծոտ պահերով, վարդերով ու փշերով, բանաստեղծական պոռթկումներով ու միապաղաղությամբ, վառ երևակայությամբ ու ձանձրալի տեղատվությամբ, ճամփորդական կախարդանքով ու նստակյացի մենակությամբ, շողարձակ առավոտներով ու սահմռկեցուցիչ գիշերներով, բացառիկ հաջողություններով ու փորձանքներով, մի խոսքով, այն ամենով, ինչ բաժին է ընկնում մարդկային էակին, գրողին, արվեստագետին: […]

«Ի ՍԿԶԲԱՆԷ»-Ի ԲԱՑԱԿԱՅՈՒԹՅԱՄԲ՝ ՎԵՐՋՆ ԷՐ, Ի ՎԵՐՋՈ… / Գոհար ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Երբ խոսքը դուրս էր մղվել և բռնաբարող լեզուն՝ աղավաղելով, խեղ շրթունքների արանքից դժկամորեն արտաբերում էր հայերենը` ասես միաժամանակ զզվանք ու սպառնալիք հանդեպ իմ լեզվի, իմ երկրում բառերը ևս գաղթեցին… Այս անգամ գուցե առաջինը հենց սրա՛ պատճառով մարդիկ հեռացան: Իմ երկրի գլխավոր խոսափողից գաղթել էր բառը, և հաճախաբար սայթաքում էր պետական լեզուն, իսկ հիասթափված ու գլուխների […]

ՆԱՐԵԿՅԱՆ ՎԱՐԴԱՏՈՆ

Հունիսի 28-ին Ստեփանակերտի Գրիգոր Նարեկացի համալսարանում հերթական վարդատոնն էր՝ նարեկացիական «Գոհար վարդի» անմահությամբ ու բուրմունքով: Գրիգոր Նարեկացին հայերիս կողմից վաղուց է սրբացվել, և այսօր ուրախությամբ ենք շեշտում Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի կողմից նրան Տիեզերական եկեղեցու վարդապետ հռչակելը: Նարեկյան վարդատոնն այս անգամ էլ սկսվեց մեծ գրողի անունը կրող համալսարանի բակում՝ Նարեկացու արձանի մոտ՝ վարդաթերթերի հեղեղով ու վարդերի […]

Մանվել Միկոյանի «Ստվերներից անդին» ժողովածուն / Լուսինե ՍԱՀԱԿՅԱՆ

«Ստվերներից անդին»-ը բանաստեղծ Մանվել Միկոյանի վեցերորդ գիրքն է. տպագրվել է 2017-ին, 2018-ին՝ արժանացել «Վահան Թեքեյան» մրցանակի: Ինչպես նախորդ ժողովածուներում, այնպես էլ այստեղ նկատելի է թեմատիկ բազմազանություն, որը ոչ միայն չի խանգարում ասելիքի խորությունն ըստ հարկի ընկալելուն, այլև օգնում է համակողմանի պատկերացնելու բանաստեղծի աշխարհայացքը, իրականության և իրականության աբսուրդի ընկալման ու վերարտադրման թարմությունը՝ հագեցած քաղաքացիական և հրապարակախոսական […]

ԱՐՄԵՆ ՍԱՆԹՐՈՍՅԱՆ

ՀԳՄ վարչությունը շնորհավորում է դրամատուրգ, դերասան ԱՐՄԵՆ ՍԱՆԹՐՈՍՅԱՆԻՆ ծննդյան 70-ամյակի առթիվ «Գրական թերթը» միանում է շնորհավորանքին Հարգարժան Արմեն Սանթրոսյան. Հայաստանի գրողների միության բոլոր անդամների անունից շնորհավորում եմ Ձեզ՝ ծննդյան 70-ամյակի կապակցությամբ: Ծնված լինելով վաստակաշատ դերասան Պարույր Սանթրոսյանի ընտանիքում՝ Դուք դեռ մանուկ հասակից ապրել ու մեծացել եք թատերական աշխարհի առինքնող մթնոլորտում, հայ թատրոնի մեծերից ժառանգել կերպավորման արվեստի […]

Բաբկեն ՍԻՄՈՆՅԱՆ

ԱՐԱՐԱՏ Աչքերիս առջև` երկնքի մովում, Արարատ լեռը մի նա՜վ է թվում: Անխոտոր մի նավ` փրկության տապա՜ն` Հավատի՜, հույսի՜, գալիքի՜ պահպան: Հանդարտ լողում է երկնքում լազուր Եվ փրկությո՜ւն է անվերջ երազում: Իր ադամանդե գմբեթով շողուն, Հայոց աշխա՜րհն է լույսով ողողում: Արարատ լեռը մի նա՜վ է թվում Հայոց անսահման երկնքի մովում: ՁՈՆ ԱՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆ Հայրս պատմում էր […]

ԿՈՏՐՎԱԾ ՁԱՅՆԱՊՆԱԿԸ / Հրաչ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Ձայնապնակի բեկորն ընկած էր ձյան մեջ: Նոր եկած ձյունն սպիտակ էր, բեկորը` սև, բայց դա նրանց զրույցին չէր խանգարում: Կողքից անցնող ոտքերն անտարբեր-միամիտ էին, երբեմն էլ` հոգնած, հոգսի մեջ խրված, և ձայնապնակի բեկորը չէին տեսնում: Թե մարդկային տրամաբանությամբ նայելու լինես` ոտքերը չէին կարող նկատել ձայնապնակի բեկորը, քանի որ աչքեր չունեին: Բայց բեկորն այլ կարծիք ուներ […]

Բոլորիս հույս, հավատ, մեր գալիք գործերում / ԷԴՎԱՐԴ ՄԻԼԻՏՈՆՅԱՆ

ՀԳՄ 19-րդ համագումարին ընդառաջ «Գ.Թ.»-ի հարցերին պատասխանում է ՀԳՄ նախագահ ԷԴՎԱՐԴ ՄԻԼԻՏՈՆՅԱՆԸ «Գ. Թ.» – Պարոն Միլիտոնյան, հաշվետու ժամանակաշրջանում ինչպիսի՞ աշխատանքներ են կատարվել: Էդ. Միլիտոնյան – Հաշվետու ժամանակաշրջանում ՀԳՄ վարչության և նախագահության, ինչպես նաև ՀԳՄ աշխատակազմի աշխատանքը եղել է ամենօրյա: Այդ ամենը լրատվությամբ, հիմնականում «Գրական թերթում», ներկայացվել է, սակայն բազմաթիվ հանդիպումներ, քննարկումներ, լիանիստեր, շնորհանդեսներ, հոբելյաններ, […]

ՇՎԵԴԻԱՅԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱՅԻՆ՝ Ի ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՖՐԱՆՍԻԱՑԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԻ ԹԵԿՆԱԾՈՒԹՅԱՆ

Շվեդիայի Ակադեմիայի պատվելի անդամներ. Ուրախությամբ ընդունեցի լուրը առ այն, որ Աթանաս Վանչեվ դը Թրասին՝ մեր ժամանակների մեծ մարդասերը, բուլղար և ֆրանսիացի ժողովուրդների արժանավոր զավակը, Ֆրանսիայի ականավոր բանաստեղծը, գրականության բնագավառի 2019 թ. Նոբելյան մրցանակի թեկնածու է: Պատիվ ունեմ տեղեկացնելու, որ մեծ բանաստեղծի «Արևային երգեր» գիրքը՝ իմ թարգմանությամբ, Փարիզի Solenzara Մշակույթի ինստիտուտը հրատարակել է հայերեն` աշխարհի առաջին […]

ԷԼԵԳԻԱ՝ ԴՐԱՄԱՏԻԿ ՍՈՊՐԱՆՈՅԻ ԿԱՏԱՐՄԱՄԲ / Ֆելիքս ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ

Սիրելի՛դ իմ Քույր: «Դժվար ապրող մարդկանցից եմ, «դրամատիկ սոպրանո եմ»… »,- մի առիթով ասել ես դու, այնպես չէ՞… Ես էլ եմ քո փաղանգից՝ «դժվար ապրող մարդկանց» զարմանալի, զարմանալի անուրախ փաղանգից… Ու եթե վոկալ ձայնի տեսակետից ես չեմ կարող ինձ դրամատիկ սոպրանո համարել, քանի որ այն տղամարդկային ձայն չէ, ապա վստահ կարող եմ ասել, որ իմ […]

Լևոն ԲԼԲՈՒԼՅԱՆ

ՀԵՐԻ՛Ք Է ԳՈՒՑԵ Հազա՜ր բան ես ինձ սովորեցրել, կյա՛նք, Բայց մնում եմ քո աշակերտը դեռ. Փոփոխում ես միշտ հոգսեր ու զրկանք, Ուսերիս անվերջ դնում նոր մի բեռ: Հերի՛ք է գուցե ինձ փորձես անվերջ, Էլ բավակա՛ն է տաք ու պաղ անես. Կարող եմ արդեն ժպտալ ցավի մեջ, Արցունքս հեղել ես լոկ դեպի ներս: Վհատության մեջ՝ հույս […]

…Ծնվեցի քո սրտում, Հայաստան / Սաթենիկ ՂԱԶԱՐՅԱՆ

ԻՆՔՆԱԴԻՄԱՆԿԱՐ Հայրս Արևմտահայաստանի Կոստանդնուպոլիս քաղաքի, չգիտեմ ո՞ր թաղամասի, չգիտեմ ո՞ր տանն ապրող հայ Կարապետի և նրա կին Աննայի զավակն է: Ո՞վ է Կարապետը, ինչպե՞ս է ապրել, չգիտենք: Շինարա՞ր է եղել, ունեցել է Սարգիս անունով եղբայր, մայր են ունեցել և նաև քույրեր… եղբայրներ… հորաքույրներ… ու մորաքույրներ… տատ ու պապ, չգիտեմ: Աննան էլ նույնը, հո անհայտությունից չի […]

Խնդիրը տաղանդն է / Թադևոս ՏՈՆՈՅԱՆ

– Այսօր քչերն են անդրադառնում մանկապատանեկան գրականությանը, ինչո՞ւ, եթե պահանջարկը չի նվազել: – Երբ 1984 թ. աշխատանքի էի անցնում մանկապատանեկան «Պիոներ» (այժմ`«Աղբյուր») ամսագրում, գլխավոր խմբագիր Անահիտ Սահինյանը հարցրեց` արդյո՞ք երեխաների համար գրում եմ, ու շեշտեց, որ առանց դրա մանկապատանեկան ամսագրի խմբագրությունում հնարավոր չէ աշխատել, ու լավ գրողը նա է, ով կարողանում է գրել նաև երեխաների […]